او گون گلدییینده، نه سن دئیه ن اولاجاقدی نه‌ من دئیه ن

س. اووانی   

آذربایجانلی رسام و مینیاتوریست پروفسور دوکتور علی مینائی منیم چوخ یاخین دوستوم ایدی و دئمک اولار کی اونلا منیم‌ آرامیزدا دوستلوقدان آرتیق، بیر نوع آتا- اوغوللوق رابطه سی واریدی.

مینائی نین اصلیتی منیم کیمی تبریزین یاخینلاریندا یئرلشن سئیداوا کندینده ن اولدوغو اوچون، نوبتی گؤروشلریمیزده آتا- آنا یوردوموز اولان سئیداوا حقینده اونلا دانیشماغا بیر چوخ صحبت لریمیز واریدی.

رضاشاه زمانی تبریز- تهران ین قدیم جاده سی چکیلدییینده، اورادا بیر ایشچی اولاراق چالیشان آتاسی، بیر ایش قضاسیندا میانا تونل لرینده دووار آلتیندا قالیب و وفات ائتمیشدی.

سن گؤی دن، اسلام جمهوری سی يئـردن - كهنه حامام، كهنه طاس!...

س. حاتملوی 

شاهليق دؤرونده باشقا يئرلرده اولدوغو كيمی، بیزیم‌ تبريز شهرينده ده بير نئچه آدليم «ده لی» میز  واريدی.

بونلارين لاپ آدليم لاريندان «ده لی جاواد»، «واسواسی بؤیوک آغا»، «ده لی حسن»، «آلمان چ... زدی»، « گئـده ايست»، «خاتین و بؤیوک آغا»، « بارون»، «مادام» و «كچل عيوض» ی آدلانديرماق اولار.

یوخاریدا آدلارینی چکدیییم ده لیلرین چوخو، تبریزین خییاوان محله سینده و یا شهرین مرکزینه یاخین محله لرده یاشادیقلاری اوچون، او زمانلار من اونلاری تئز- تئز گؤروردوم.

ترسا بالاسئ

ممدعلی 

اده‌بیات دونیاسئندا، بیزیم شعرین امدیگی ایکی قایناقدان بیرینجیسی، سِوگی، وورغونلوق، عشق اُلماق‌لا، ایکینجیسی ده ایچگی، شراب، چاخئردان آد آپارئلئب.

سِوگی غریزی اُلاراق، ایسته‌ر ایسته‌مز، گؤزه‌ل‌لیگه اوز توتار، کی اُ اؤزو ده، یِرینده‌ن آسئلئ اُلدوغو اوچون، و هابِله هره‌نین سلقه‌سینه گؤره، هر یِرده و هر حالدا بیربیری ایله اوست اوسته دوشمه‌ز. بورادا گؤزه‌ل‌لیک دییه‌نده ده، بیرینجی یِرده اینسان گؤزه‌ل‌لیگی دیر کی، اُنون کُد یا رمز آدئ دا، گؤزه‌ل، سِوگیلی، یار، دیلبر، ایسته‌کلی، بوت، صنم، پری و آیرئ آدلار، وبؤیوک جلیل محمدقولوزاده‌نین داناباش کندی احوالاتئ یازئسئندا دِییلن، و هامان احوالاتدا ماللا سؤیله‌ین لقب، یانئ  «آیامالار«دئ.

اِششه‌ک‌نامه

ممدعلی 

بیزلربِله توتوروق کی، هامئ بیلیر اِششه‌ک نه دیر. آمما دُغرودان هامئ بونو بیلیر؟ و آمما هانسئ هامئ؟ هامئ، یانئ کیم؟  دییه‌نده کی هامئ نفس چکیر، بللی دیر کی، هامئ، ممه‌یی‌ینده‌ن پپه‌یی‌ینه جان هر کیم وار. آمما هامئ بیلیر اِششه‌ک نه دیرده، بو هامئ کیمدی؟ ایندی‌لر هامئ کوچه باجادا اِششه‌ک گؤرور، و بیلیر کی بو اِششه‌ک دی؟ بیر اوشاق کی، شهرده دُغولوب، قاباقکئلار کیمی، یانئ بیزیم کیمی یاشلئ‌لارا تای، هر گون یوکلو، یوکسوز اِششه‌ک گؤرور؟ هرده‌ن بیر اِششه‌ک آنقئرتئسئ اِشیدیر؟

سو ...

ممد علی 

شیمی‌ده ایکی آتُم هیدرُژن (یونگول یا آغئر) و بیر آتُم اُکسیژن دن دوزه‌لمیش آخار مُلِکول‌لره سو دِییله‌ر کی، عادی ایستی لیک و باسقئ دا، رنگسیز، ایی‌سیز و دادئ اُلمایان دئر.

یِر کوره‌سی‌نین اوچ دؤرددن بیری سو ایله اؤرتولوبدور. و اُنون اوستونده وار اُلان بوتون بیتگی‌لر و حیوانلار، اُ جومله‌دن اینسان بده‌نی قورولوشو و ترکیبی یوزده آلتمئش سودان دوزه‌لیب کی هِچ، گونده‌لیک یاشایئشئندا دا، سو اُلماسا، وارلئغئ و دیریلیگی تهلوکه‌یه دوشوب و بو سویون اُلماماسئ اوزانسا، اُلارئن اؤلومونه و آرادان گِتمه‌سینه سبب اُلار.

ایبیش، منوش

ممد علی 

 ایکیسی ده، بیزیم اِوده‌ن یوز متر آشاغئدا، دروازا کوچه‌سینده گورجانلئ‌لارئن بیرینجی سُل ‌‌دؤنومونده‌کی دربندده، دیبه بیر آز قالان؛ منوش ساغدا بالا بیر هشتی کیمی‌ده؛ ایبیش ده سُلدا پیلله ایله انیلن چوخور دربندده اُلاردئلار. 

اؤلومو گؤزلریندن گؤردوم (روْمان – اوچونجی بؤلوم)

هاشم خسروشاهی - تۆرکیه تۆرکجه­سیندن آذربایجان تۆرکجه­سینه اویغونلاشدیران: آیدین سرداری­نیا***

کریم، «ان سوْن ذهنیمده قالان­لا باشلاییم!» دئدی، «بو سوْنونجوسو، آیریلاری‌نین نتیجه­­سیدیر ذاتاً. باشا دۆشرسیز!»

آلمان­دا اوْ گئجه، سحرا یاخین ائودن چیٛخیب قاپینی آرخامدان باغلادیغیمدا، دؤنوشومون اوْلمادیغینی آنلادیم. نه­یه، هارایا قاییداجاغیمی دا سوْروشمادیم اؤزومدن. اؤنجه­کی گئجه ائوه گیرینجه گؤرموشدوم. قادین، ماشینین آچارینی بارین اۆزرینده کی ایچی رنگلی مازی دوْلو بانکانین یانینا تۆنله­دی.

اؤلومو گؤزلریندن گؤردوم - (روْمان – ایکینجی بؤلوم)[1]

هاشم خسروشاهی - تۆرکیه تۆرکجه­سیندن آذربایجان تۆرکجه­سینه اویغونلاشدیران: وحید ملک *** [1]

«ایتله‌مه قـحبه‌نین بالاسی!»

بونو سؤیله‌ین، قیٛرخ­بئش، اللی یاشلاریندا گؤروشن بیر قا­دین ایدی. بیر زامانلار خیٛنایلا بوْیاندیغی بللی اوْلان ماتلاشمیش، چیرک ایله یاغدان یاپیش-یاپیش اوزون ساچلاری ایللرجه حلّاج الی دَیمه‌میش یۆن کیمی دۆیون-دۆیون ایدی. اوْوودلاری، کیچیک آلما­جیق سۆموکلری داها دا بللنسین دئیه ایچری باتمیشدی. سا­رالیب ازیلمیش، یاشیلینی ایتیرمگه اۆز توتموش یاشیللیغی خاطیرلادان، چوخورلانمیش گؤزلرینده، آجی­نین کؤکو یانیب ایللر ایدی ده سؤنموشدو.

اؤلومو گؤزلریندن گؤردوم - (روْمان – بیرینجی بؤلوم)

هاشم خسروشاهی - تۆرکیه تۆرکجه­سیندن آذربایجان تۆرکجه­سینه اویغونلاشدیران: وحید ملک ***

تبریز. 1387 بهمن‌ین اوْن‌سکگیزی جۆمعه گۆنو. منیم آدیم یوسوف. تبریزین گۆنئیینده، ائله ده وارلی ساییلمایان مارالان محلّه‌سینده دؤرد مرتبه­لی بیر بینانین گیریش مرتبه­سینده اوْتورورام. مجتمعین اوْرتاق حَیَطی اوجوز چیچکلرله، سیٛسغا آغاجلارلا بزنیب. هر آدین بیر ناغیلی اوْلدوغونا گؤره یوسوف آدی­نین دا، تبریزین ده  البته بیر ناغیلی وار. من اوْ مشهور یعقوب پیغمبرین اوْغلو یوسوف دگیلم، تبریز ده کنعان دیاری دگیل. اؤزومدن هئی سوْروشموشام؛ یوسوف­ون آتاسی یعقوبا گؤره هر زامان دانیشیبلار آما نه­دن آناسیندان هئچ سؤز دئییلمه‌ییب؟

منیم حئکایه‌م

سولماز جمالی

باغیرتیسی اوتاغی بورودو؛ زهملی سسی اوتاقدا دولاشیب دولاشیب سرت بیر شیلله کیمی اۆزۆمه چیرپیلدی. باغیرارکن گۆلدانی گؤتوروب دیوارا زوللادی. شوشه گۆلدان قیریق-قیریق اولوب هر یئره سپه‌لندی. شاشقین گؤزلریمی اۆزۆنه زیلله‌دیم.

-سن نه ائله‌ییبسن؟! سن منی آلدادیبسان؟… منی؟ … هه؟ … منی آلدادیبسان؟! …
اؤنومده‌کی حیرصلی کیشی ایندی باشینی آشاغی ایمیشدی … یاناغینا سۆزۆلن داملالاری گیزلیجه سیلمک ایسته‌ییردی …
اسیرم … تیتره‌ییرم: یالاندی     …
-بسدیییی … هامی گؤروب سیزی … هامی بیزی دانیشیر …هامی بیزی بارماقلا گؤرسه‌دیر…

یاشاسین کرونا!

نیگار خیاوی

چوخداندی بیر-بیریمیزدن قورخماغا باشلامیشیق، آرامیزدا یاییلمیش اولان بو قورخو یازییا آلینمامیش بیر متنه چئوریلرک آرامیزدا شیشمه‌یه باشلادی یاواش-یاواش. اؤز آرامیزدی کرونا گلیب بو چیرکین متنین اوستونه چکدییمیز اؤرتویو گؤتوردو و، هه! ایندی اوزه قالمادان، اوتانمادان بیر-بیرینیزدن آیریلین! دئدی. آداملار بیر-بیرینین گؤیلوندن چوخدان کؤچوب گئتمیشدیلر، قالمیشدی گؤزدن گئتمه‌لری، اونو دا کرونا گلیب چؤزدی.

آی ایشئغئندا

ممد علی

1

`       آی ایشئغئندا

 سحری تِز ایدی. گونون چئخماسئنا هله چُخ قالئردئ. آمما دهلیز ایشئق ایدی. تانئش بیر ایشئق. اِشیکده‌ن گلیردی.  بُینومو  اه‌یدیم پنجره‌دن اِشیگه، یوخارئ‌یا باخدئم.  اؤزو ایدی. آی اؤزو ایدی. اُن دؤرد، اُن بِش گِجه‌لیک آی. اِله هامان تانئدئغئم آی.

آیئن ایشئغئ اؤزلونده گونون ایشئغئ دئر کی، آی اُنو بیزه گؤنده‌ریر، یا بیزه سارئ دؤنده‌ریر.

اينسان

ماکسيم قورکى - چویرن: م. جوادزاده

…روحن يورغون اولدوغوم واختلاردا – حافيظه‌م کئچميشين کؤلگه‌لرينى جانلانديرديغى و اونلاردان اوره‌گه سويوق بير مئه اسديگى زامان - فيکير، ايندى‌نين هرج مرجليگينى پاييزين کؤنولسوز گونشى کيمى ايشيقلانديرديغى و ايره‌لى اوچماق اوچون يوخارى قالخماغا گوجو چاتماديغيندان، گونون هرج مرجليگى اوزرينده اوغورسوز-اوغورسوز فيرلانديغى واختلاردا،- روحى يورغونلوغون بو آغير دقيقه‌لرينده من اينسا‌نين يوکسک سيماسينى خياليمدا جانلانديرير، گؤزلريم اؤنونه گتيريرم.

اينسان! سانکى کؤکسومده گونش دوغور و اونون پارلاق ايشيغيندا گؤزل اينسان ياواش- ياواش، طنطنه‌يله ايره‌لييه و يوکسکلره دوغرو يورويور!

Dəliliyin ölçüsü

Dərvişoğlu

Cümə günü Oktober ayının onikisi, axşam saat yeddiyə yaxın, kamyonların hamısı birdən həfdəlik yoldan qayıtdıqlarından hər şofer kamyonunu yuvub, təhvil verib, evə getmək üçün tələsirdi. Hollanddan tut, Austriya və İsveçrəyə qədər bir çox supermarketlərə ət, tovuq və balıq satan böyük bir şirkətdə Kamyon şoferi olaraq işləyirdim. Bazar günü Axşam yola çıxardım, ancaq cümə günü axşam qayıdardaım.

Butovun burda oxuyon

بئش قجله

رقیه کبیری

دئدی: «بویون سحردن بئش دنه قجله مندن أل چکمیرلر. چؤلده‌هارا گئدیرم باشیمین اوستونده فیرلانیب، قاریلداییرلار.»

دئدیم: «سیز کی طی‌الارض ائلییه بیلرسیز، بو قجله‌لرین دیلیندن باش تاپمیرسیز؟»
دئدی: «مه‌یر من سولیمان پیقمبرم قورد- قوشون دیلیندن باش تاپیم! بیرده طی‌الارض ائله‌مک نمنه‌دی کی؟!»
دئدیم: «منه ده اؤرگه‌دین داااا»
دئدی: «قجله دیلینی؟»

شغل: جلاد! معرفی رمان «چشمان کهربایی درخت مُرّ»

شیوا فرهمند راد

در جهان شغل‌هایی وجود دارد که با آمدن و رفتن دولت‌ها و حکومت‌ها، تغییر رژیم‌ها، سرنگونی یک نظام و روی کار آمدن نظامی دیگر، همچنان پابرجا می‌مانند و چندان تغییری نمی‌کنند. برخی از این شغل‌ها که در هر نظامی وجود آن‌ها لازم است، در دیده‌ی مردم و جامعه «شریف» شمرده می‌شوند، مانند آموزگاری، پزشکی، پرستاری، کار در ساختمان‌سازی و جاده‌سازی، و... اما برخی دیگر از آن شغل‌های ماندگار در دیده‌ی عموم چندان پسندیده نیستند، مانند جاسوسی، و خبرچینی برای دستگاه‌های امنیتی کشورهایی که حاکمیت‌شان محبوبیت چندانی در میان مردم ندارند.

نگاهی به رمان «چشمهای کهربایی درخت مُرّ»(مُرّ آغاجینین کهربا گوزلری)

سودابه تقی‌زاده زنوز

داستان از این قرار است که کودتایی در پایتخت کشور نیواک روی می‌دهد. بر خلاف سایر کودتاهای روی داده در جهان که معمولا در تاریکی شب انجام می‌گیرد، با تدبیر دلال که خود از نزدیکان رهبر حکومت ساقط شده بود، و اکنون از سران کودتا می‌باشد، کودتاگردان در روز روشن مخالفین خود را دستگیر و زندانی می‌کنند.

آغيل و قلبين ناغيلى

زؤهره عسگرووا

بير ديله‌يه من جالانديم،

گاه قازانديم، گاه تالانديم.

عؤمروم بويو هاچالانديم

عاغيل باشقا، اورک باشقا.

(بختيار واهابزاده)

واختى ايکن ناغيللارى ناغيل ائدن، اونو بيزه سئوديرن عاغيللى بابالاريميز، ننه‌لريميز اولوب. اگر "ناغيل" سؤزونون اوليندن بيرينجى حرفى گؤتورسک، عوضينده آغيل (عاغيل) قالير. ناغيل عاغلين، مردليگين، حقيقتين، مؤعجيزه لرين آچاريدير. اينسانلار عاغيللانا-عاغيللانا مودريکلرله ناغيللانيب، سيلاحلانيب.

هاينريش بؤل (آلمانييا)

اليفباسينى دگيشن: امجدى

20 - جى عصرين ان گؤرکملى‌ ادبى‌ سيمالاريندان بيرى،  نوبئل موکافاتى‌ نامزدى هاينريش بؤلون ياراديجيليغى‌ نينکى‌ موحاريبه دن سونراکى‌ آلمان ادبياتيندا، ائلجه ده چاغداش دونيا ادبياتيندا يئنى‌ بير مرحله اولموشدور.

1917-جى‌ ايلده آنادان اولموش بؤلل ايکينجى‌ دونيا ساواشى‌نين ايشتيراکچيسى‌ اولموش، 1939-جو ايلدن موحاريبه نين سونونادک موختليف اؤلکه‌لرده، موختليف جبهه لرده ووروشموش، دفعه لرله يارالانميش، اسير دوشموشدور و تدقيقاتچيلارينين فيکرينجه، آلمان ادبياتيندا اونون کيمى‌ ياراديجيليغى‌ شخصى‌ حياتى‌ ايله سون درجه سيخ باغلى‌ اولان ايکينجى‌ يازيچى‌ تاپماق چتيندير.

کپنک‌لری قوْرخوتمایین

رقیه کبیری

اؤلوسونو آستاجا یئردن گؤتوروب، چؤرک سبدینه قوْیدوم، ائوه گتیریم. ساغ- سوْلوم، آشاغی- یوخاری ضد- شورش پوْلیسی‌ ایله دوْلو اولسایدی بئله، اؤلوسونو یئرده بوراخاسی دئییلدیم. اؤزوندن علاوه اینجه قانادلارینین رنگلرینه گؤره اونون اؤلوسوندن واز کئچه بیلمزدیم.
هانسی روزگار اونو گتیریب بورا آتمیشدی، بللی دئییلدی. پیادا یولوندا، کوْرلار اوچون دوزولموش ساری موزاییک دؤشه‌مه‌نین اوستونده بؤیرو اوسته دوشموشدو. بونا باخمایاراق کوْرلار رنگین نه اولدوغوندان باش تاپمیرلار. رنگ اؤلونو ده دیری کیمی‌گؤزه گتیرر. آنجاق رنگلی قانادلارینین آلتیندان کؤلگه‌سی موزاییکین اوستونه سَریلمیشدی.