Aug 13, 2018

"سئوگی و درین دویغولار شاعیری" راینر ماریا ریلکه

س. حاتملوی

  "
راینر ماریا ریلکه"، آلمان مدرن ادبیاتی نین ان گؤرکملی نماینده لرینده ن بیری ساییلیر.
۱۸۷۵- ینجی ایلینده بو گونکی چک جمهوریسی نین پایتختی پراگ شهرینده دونیایا گؤز آچان و میلادی ۱۹۲۶- ینجی ایلینده سویس ده دونیایا گؤز یومان شاعیر، آلمان دیلینده لیریک شعرین اوستالاریندان بیری دیر.

آشاغیدا بو بؤیوک شاعیرده ن، آذربایجان تورکجه سینه چئویردیییم "چوخ زمانلار منیم ‌اوچون بیر اوشاق کیمی سن" شعرینی تقدیم ائدیره م:

تراكتور سازى و ناسيوناليسم تُركى

قهرمان قنبری

تيم تراكتورسازى نه فقط محبوب ترين تيم جغرافياى آذربايجان است بلكه بنوعى در بين تُركهاى قشقايى و تُركهاى خارج از جغرافياى آذربايجان هم پرطرفدار است. تمايزى كه طرفداران تيم تراكتورسازى با ديگر تيمهاى موجود دارند اين است كه اين تيم بنوعى هويت تبديل شده است كه پرطرفدار بودنش چندان به بُرد و باخت اش وابسته نيست و به نوعى روح آذربايجان تبديل شده است. البته منتقدان اين تيم هم آن را متهم به ايجاد موج نژادپرستانه تُركى متهم مى كنند و در اين ميان دولتى بودن اين تيم باعث انگيزش تئورى توهم بدين صورت شده است كه حاكميت جمهورى اسلامى با ايجاد اختلاف قوميتى در پى تفرقه بين ايرانيان است.

Aug 6, 2018

چون چهره بنماید صنم، پر شو ازو چون آینه!

رقیه کبیری

شاید هم‌‌اکنون چونان مریدی در حضور مراد خویش نشسته است. شاید هم از بی‌مهری‌های جامعه‌ی ادبی مردسالار آذربایجان روی نهان کرده و در بی در کجایی دور از دسترس مأوا گزیده است.
تاکسی‌چینین الینده پول یوبانمیشدی
منیم سؤزلریمده آدرس
دئدیم:
باغیشلا،
کئچمیش‌دن
ایندی حالا یئتیشمیشم
هارا گئدیم؟

بازهم سناریوسازی غیراخلاقی صداوسیما

نیره توحیدی

بازهم سناریوهای تلویزیونی و به جان هم انداختن اعضای خانواده‌ها 
آخر این ترفند‌ها علیه زنان حق طلب تا کی ادامه خواهد داشت؟
مملکت این همه دچار گرفتاری و ابر چالش‌هاست؛ از محیط زیست وآلودگی هوا و کم‌آبی گرفته تا بحران اقتصادی و گرانی و بیکاری؛ از فساد گسترده در همه عرصه‌های اقتصادی، قضایی، اداری، سیاسی، و اخلاقی تا فقر، اعتیاد و نا امیدی و خشونت و گسترش روز افزون خشم مردم علیه حکومتگران فاسد و نالایق ... آنوقت به جای تلاش برای حل مشکلات می‌آیند یک روز یک دختر نوجوان را به جرم رقصیدن به تلویزیون می‌کشانند تا شاید در انظار عمومی تحقیر کنند و او را شکنجه روحی دهند، و چندی بعد می‌روند در یک شهرستان کوچک، یک خانواده مذهبی و زحمتکش را تحت فشار قرار می‌دهند

Jul 30, 2018

وداع با دوران آمریکایی

هرفرید موئنکلر Herfried Münkler - ترجمه: حسین انور حقیقی


"امپراطوری فرو می­پاشد برای اینکه دیگر به کرانه ­هایش توجه نمی کند. اکنون مساله تنها بر سر مناطق نفوذ است."
نام قدرت­های بزرگ آذین بخش تمامی دوران است. این نه تنها در مورد روم، اسپانیا و بریتانیای­ کبیر  بلکه در مورد ایالات متحده آمریکا هم صادق است. با ورود آمریکا به جنگ جهانی اول در سال 1917 که درگیری قدرت های اروپایی را به نفع دول غربی تغییر داد، دوران آمریکایی آغاز شد.

Jul 29, 2018

اقتصاد در کما و رژیم در فناء

محمد حسین یحیایی

تظاهرات گسترده و پیگیر مردم که از دیماه سال 96 ابعاد وسیعتری به خود گرفت، آرامش گذشته رژیم را که با کار برد زور و زندان و فریب بدست آورده بود برهم زد و صفحه نوینی در مبارزه مردم با رژیم خودکامه، تاریک اندیش و خرافات پرست باز کرد که همچنان ادامه دارد. در این مدت راز های پنهانی از تبهکاری های سامان یافته رژیم در دزدی، اختلاس، خیانت در امانت، رانت خواری و فساد گسترده و فراگیر در همه حوزه ها و نهاد های قدرت آشکار شد که همه امید ها را به بازسازی اعتماد از بین برد و نابود کرد. از آن رو ترس و وحشت رژیم از فروپاشی و سقوط فراگیر شد، اشخاص و نهاد های قدرت را که سال ها در کنار هم بوده و در شرایط حساس یارو یاور یکدیگر بودند از هم پاشاند

Jul 13, 2018

"اورخان پاموکون شهرى و دونياسى" - "Orxan Pamukun Şəhəri və Dünyası"

آنار - Anar چویرن: میارلی

2009
-جو ايل مايين 21-ده آذربايجان يازيچيلارينين اون بيرينجى قورولتايي اولدو. باشقا قوناقلارين سيراسيندا من تورک يازيچيسى اورخان پاموکو دا دعوت ائتميشديم. او، دعوتيميزى ممنونيتله قبول ائتدى و مشهور ژورناليست، رحمتليک عيرفان اولکو ايله بيرليکده ايلک دفعه آذربايجانا گلدى. او زامان اورخان هله نوبئل لاورئاتى دئييلدى، لاکين بوندان قاباق دا تورکيه‌ده اونو چوخلارى سئوميردى. موکافات آلديقدان سونرا اونلارين سايى طبيعى کى، آرتدى. شؤهرتين بد‌لى بودور.
ياديمدادير، مئکسيکادا اوراداکى يازيچيلارلا صؤحبت زامانى سؤز مارکئسين "100 ايلين تنهاليغى" رومانيندان دوشدو، ناثيرلردن بيرى "بو اثر نوبئل موکافاتى آلاندا چوخ تعجوبلنديم" دئدى.

به سوی تشکیل حکومت های محلی در ایران ( بخش دوم )

محمد حسین یحیایی

پیش گفتاری کوتاه : در بخش نخست این نوشته اشاره شد که رژیم جمهوری اسلامی و ولایی حاکم بر ایران، ناتوان از اداره جامعه و ساماندهی به آن و نگران از اعتراضات رو به گشترش و پیگیر مردم به هر ترفندی دست می زند تا مانع از فروپاشی یا سقوط عنقریب خود شود. در این راستا گاهی تهدید به کار می برد و گاهی دیگر به التماس و زاری روی می آورد تا بار دیگر مردم را بفریبد در این راستا وزیر امور خارجه اش که به پریشان گویی شهره است فریاد بر می آورد که همگان در یک کشتی نشسته ایم و باهم غرق خواهیم شد!.

Jul 5, 2018

سربازان گمنام امام زمان و جنبش ملی دموکراتیک آذربایجان

محمد آزادگر

مهران بهاری نوشته ی کشکول واره ی مطولی تحت عنوان «عمليات عفرين و خوی خيانت‌پيشگی-تروريست‌پروری تورکهای چپ ايرانی و آزربايجان‌گرايان پان‌ايرانيست» منتشر کرده و سایت تریبون نیز آن را باز پخش کرده است. استناد من دراینجا به متنی است که تریبون انتشار داده است. مهران بهاری عملیات شاخه‌ی زیتون ارتش تورکیه در شمال غرب سوریه را بهانه کرده تا هرآنچه دل اش خواسته از جعل و دروغ و تهمت و لجن پراکنی از موضع نژادپرستانه ی «تورک گرا» علیه انقلاب مشروطه، نهضت خیابانی، پیشه -وری، فرقه دموکرات آذربایجان، حکومت ملی آذربایجان، کردها، اقلیت های مذهبی  والبته علیه چپ ها و... نثار کند.

"سنى قورتوم- قورتوم دئييل، داملا-داملا ايچه‌جگم"

خورامان حوسئين‌زاده - آراشدیران: میارلی
تورکيه جومهوريتى تاريخينده سيلاحلى قووه‌لرين رهبرليگى ايله اوچونجو آچيق موداخيله اولان 12 سئنتيابر حربى چئوريليشى و يا 1980 قيامى حاقدا تورک ادبياتى‌‌نين ان اؤنملى ايمضالاريندان اولان گولتن آکين "42 گون" آدلى کيتاب يازير. بو گون گنج نسيل اوچون 12 سئنتيابر 1980-جى ايل حاديثه سى‌‌نين بير آنلامى اولمايا بيلر. آما او گونلرى خاطيرلايانلار اوچون همين تاريخ عاغيللارا آيلارلا داوام ائدن حبسلر، ايتکيلر، آغلاگلمز ايشگنجه اوصوللارى و اعداملار گتيرير.

دیلیمیزین گلیشدیریلمسی گرگینی اؤز وظیفه میز بیلمه لییک

درویش اوغلو

گونئی آذربایجان اویانیش حرکاتی، هر اجتماعی حرکت کیمی، تکاملی بیر حرکت دیر. تکاملی بیر حرکت دئمک جانلی بیر وارلیغین اؤز ایچیندن قاینایان، اؤز ایچ گوجلرینین بیری بیری ایله اویوم، قیوام و انسجام ایچینده بؤیویوب گلیشمه سی سونوجو او وارلیغین بوتونلوگونون بؤیویوب گلیشمه سی دئمکدیر. بیر آغاجین، بیر حیوانین یاخود بیر انسانین کیچیکلیکدن بؤیومه پروسه سینه دیققت ائدرسک، اونون بؤیومه سینده اورگانلارینین و ایچ اورگانلارینین بیری بیری ایله اویوم و انسجام ایچینده بؤیومه سی گریگنی گؤره بیلریک.

Jul 1, 2018

«ایشیق» درگیسی‌نین بیرینجی نومره‌سی یاییلدی

شیوا فرهمند
یک ماه از انتشار نخستین شماره‌ی مجله‌ی «ایشیق» می‌گذرد. خیال می‌کردم که لازم نیست من ‏نخود هر آش شوم و در این زمینه هم خبررسانی کنم. چند وبگاه سه ماه پیش خبر دادند که این مجله ‏اجازه‌ی انتشار گرفته. اما در هیچ وبگاه دیگری، چه داخلی و چه خارجی، خبر انتشار نخستین ‏شماره‌ی مجله را نمی‌یابم، جز در وبگاه خود «ایشیق»! از سکوت رسانه‌ها در این زمینه چه تعبیری ‏باید کرد؟

لیمون " Limon "

کاجيى موتوکيرو ۱۹۳۲-۱۹0۱  (ياپون ادبيتى‌نين تاننينميش نوماينده لريندن)  Kacii Motociro  ترجومه‌چى: گونل احمداووا - حاضیرلایان: میارلی

چوخ غريبه و نامعلوم بير آغرى منيم اورگيمى سيخيردى.

هئچ بيلميرم اؤز حيس‌لريمى نئجه ايضاح ائديم؛ مثلا، گونده‌ليک ايچکى ايچن آدام نؤوبتى گون عئينى ساعاتدا ايچمه‌سه ازيت چکير - بير نؤوع داواملى، قورتارماق بيلمه‌ين عذاب- ازيت ايچينده‌سن.

اونلار گلدى. دئيه‌سن، قاييتماق فيکرينده ده دئييلديلر.

Jun 26, 2018

انتخابات 24 ژوئن ترکیه (1)

علی قره جه لو

تلویزیون ها، روزنامه ها، شرکت های نظر سنجی، امکانات دولتی، رشوه های انتخاباتی و ماشین جنگ تبلیغاتی، دو ترجیح عمده سیستم را در مقابل مردم گذاشته اند، و انتخاب کنندگان را به انتخاب یکی از این دو ترجیح، هدایت می کنند.   انگار این انتخابات نیست، بلکه رفراندوم "آری" و یا "نه " به اردوغان است.
سیاست های اردوغان علیه آتاترک، تلاش در پاکسازی آثار و میراث جمهوری آتاترک از جامعه، دزدی و فساد، تحت حمایت گرفتن شرکای خود در قدرت، زیرپا گذاشتن قانون، سیاستهای موذیانه علیه اصل جدائی دین از دولت و جامعه (لائیسیسم)، برچیدن  اصل لیاقت و شایستگی از سلسله مراتب بوروکراسی دولت، و در یک کلام برقراری سلطنت مطلقه، شکاف بزرگی در جامعه ایجاد کرده و سبب قطبی شدن جامعه گردیده است. 

پورترئت حاقيندا آنلاييش - حيات حقيقتي‌نين بديعى منظره‌سى

ايسماييل ولى‌يئف - چویرن : میارلی

بديعى  ادبياتين جمعيتده‌کى  فونکسيياسى  و رولو اونون ايجتيماعى تاثير گوجو، ماهيتى، حياتى  عکس ائتديرمه خوصوصيتلرى  ايله علاقه‌داردير. بديعى  ادبيات حيات ماتئريالينا، رئال فاکتلارا، اينسانلارا- پروتوتيپلره اساسلاناراق، اونلارى  اوبرازلى  شکيلده تجسوم ائتديرديگينه گؤره، اوندا عکس ائتديرمه، گؤسترمه، نظره چاتديرما خوصوصيتى  و. پرينسيپلرى  باشليجا رول اوينايير کى، بو دا يازيچى  ايدئالي‌نين، ادبى  مقصد و بديعى  نتيجه‌لرين آيدين و رئال اولماسى  طلبينى  قارشييا قويور. رئالليق، اينانديريجيليق ايسه ادبياتين تيپيک لؤوحه و حاديثه‌لرى، خاراکتئر و اوبرازلارى  حياتدا اولدوغونا اوخشار شکيلده جانلانديرماسينى  ضرورى  ائدير.

انتخابات ترکیه و دوران جدید اردوغان

محمد حسین یحیایی

از مدت ها پیش تب انتخابات زودرس که از سوی رجب طیب اردوغان با توجه به مداخله نظامی در آنسوی مرز ها ( آفرین سوریه، چند کیلومتر در عمق خاک عراق ) و بحران رو به گسترش اقتصادی با کاهش شدید ارزش لیر ترک ( 20 درصد در چهار ماه ) مطرح شده و جامعه ترکیه را فرا گرفته و به تحرک آورده بود در 24 ژوئن برگزار شد. در این انتخابات بر خلاف پیش بینی ها و نظر سنجی های منتشره از سوی نهاد ها و موسسات نظرسنجی که یک صدا می گفتند و منتشر می کردند که انتخابات ریاست جمهوری به دور دوم کشیده خواهد شد و در دور دوم شانس پیروزی اردوغان کاهش پیدا کرد، در همان دور نخست اردوغان با کسب نزدیک به 53 درصد آراء برای دور دوم به ریاست جمهوری ترکیه انتخاب شد،

Jun 24, 2018

«سحر خیاوی»نین «… و قادین دانیشیر» شعر توپلوسوندان فئمینیستی اوخونوش

سارای محمد رضایی

سحر خانیمی‌چوخلو سانال دونیاسیندا ادبی قروپلاردان تانییرام؛ ظنیمجه ائله بئله نقد، مباحثه فضا‌لاریندا انسان‌لارین ایشین و کارکتئرین تانیماق اولار. سحر خانیم اورتا یاشلی بیر قادین شاعر اولاراق همشه دوشونجه و فیکیرده جزملیک‌دن اوزاق گزن بیریسی اولوب؛ اونونچون ده گنج‌لرله چوخلو دوست سایاغی داورانیب و کؤهنه فضالاردان اوزاقلاشیب؛ همشه اؤیرنمه‌یه جان آتماق اونون کاراکتئرینده ان آلقیشلی نوقطه‌دی. بونونلا بئله سحر خانیمین ایلک شعر توپلوسونا فئمینیستی باخیشلا، هئچ اولماسا قادین مرکزلی دوشونجه ایله اوخونوش‌لا و باخیش‌لا توخوناجاغام.
فئمینیستی نقدده چوخلو بیزیم قایناغیمیز آمریکالی ادبیات تنقیدچیسی«الاین شوالترShowalter Elaine »‌دیر، ایلک اودور کی علمی‌بیر باخیش‌لا، قادین ادبیاتینی، تاریخسل دؤورلرینی آچیقلاییب و قادین یازیسی و ادبیاتین اورتایا قویوب.

باشین ساغ اولسون آذربایجان!

ایشیق

یاییلان خبرلر اساسیندا آذربایجانین گؤرکملی ملی شخصیتی و ائل آراسیندا «حسن آذربایجان» آدی ایله تانینان حسن هرگلی(دمیرچی) تیر آیی‌نین اوچونجو گونو تبریز شهری‌نین عالی‌نسب خسته‌خاناسیندا حیاتا گؤز یومموشدور. آذربایجانین اونودولماز شخصیتی خرداد آیی‌نین ۱۳-یندن صحتی ایله باغلی پرابلئملر سببیندن خسته‌خانایا دوشموشدور.
۱۳۲۰-نجی گونش ایلینده تبریز شهرینده آنادان اولموش «حسن دمیرچی» آذربایجان مدنیتی و ملی وارلیغی اوغروندا اوزون ایللر چالیشیب و بو یولدا مختلف اذیت‌لره و تضییق‌لره معروض قالان شخصیتلریمیز سیراسیندادیر.

Jun 22, 2018

آغيل و قلبين ناغيلى

زؤهره عسگرووا

بير ديله‌يه من جالانديم،
گاه قازانديم، گاه تالانديم.
عؤمروم بويو هاچالانديم
عاغيل باشقا، اورک باشقا.
(بختيار واهابزاده)
واختى ايکن ناغيللارى ناغيل ائدن، اونو بيزه سئوديرن عاغيللى بابالاريميز، ننه‌لريميز اولوب. اگر "ناغيل" سؤزونون اوليندن بيرينجى حرفى گؤتورسک، عوضينده آغيل (عاغيل) قالير. ناغيل عاغلين، مردليگين، حقيقتين، مؤعجيزه لرين آچاريدير. اينسانلار عاغيللانا-عاغيللانا مودريکلرله ناغيللانيب، سيلاحلانيب.

Jun 20, 2018

نان، شراب، تو و من

احسان یوجه - برگردان: بهرام غفاری
نان، شراب، تو و من
و ساعتِ چهارِ صبح...
بارشِ برف در بیرون
اتاقمان نیمه گرم
و چشمانت قطره قطره 
بر قدحِ خالیِ کنارِ دست
ولرم می چکید.
تعریف کردی خوابیدنت را
با پسری که دهانش بوی سیر می داد

Jun 18, 2018

هاينريش بؤل (آلمانييا)

اليفباسينى دگيشن: امجدى

20 - جى عصرين ان گؤرکملى‌ ادبى‌ سيمالاريندان بيرى،  نوبئل موکافاتى‌ نامزدى هاينريش بؤلون ياراديجيليغى‌ نينکى‌ موحاريبه دن سونراکى‌ آلمان ادبياتيندا، ائلجه ده چاغداش دونيا ادبياتيندا يئنى‌ بير مرحله اولموشدور.
1917-جى‌ ايلده آنادان اولموش بؤلل ايکينجى‌ دونيا ساواشى‌نين ايشتيراکچيسى‌ اولموش، 1939-جو ايلدن موحاريبه نين سونونادک موختليف اؤلکه‌لرده، موختليف جبهه لرده ووروشموش، دفعه لرله يارالانميش، اسير دوشموشدور و تدقيقاتچيلارينين فيکرينجه، آلمان ادبياتيندا اونون کيمى‌ ياراديجيليغى‌ شخصى‌ حياتى‌ ايله سون درجه سيخ باغلى‌ اولان ايکينجى‌ يازيچى‌ تاپماق چتيندير.