Jan 9, 2019

الفبای کارگری

س. حاتملوی

حدود سیزده سال قبل که سندیکای کارگران خط واحد تهران و حومه دوباره تشکیل شد، با خود امید های زیادی به همراه آورد. از جمله اینکه، رژیم در مقابل فعالیتهای سندیکائی کارگران و کارمندان نرمش بیشتری نشان خواهد داد. با دستگیری، شکنجه و زندانی شدن فعالین این سندیکا و نمایندگان معلمین مبارز، بزودی این امید ها به یاس بدل شدند. رژیم در مقابل خواسته های کارگران قصد کوتاه آمدن نداشت و می خواست گربه را دم حجله بکشد.
از زمان تشکیل دوباره ی سندیکای کارگران خط واحد، آبهای زیادی از زیر پل ها گذشته اند. در این ملک دولتهائی سرکار آمدند و رفتند. شورشها بپا شد، چوبه های دار جانهای بسیاری را بلعیدند.

عئينالى Eynalı

دوقتور حميد نطقى (آيتان)   Doktor Həmid Nitqi

(عئينالى‌دا هر گئجه بير چيراق ياناردى)
اولدوزسوز گئجه‌لرين پارلايان اولدوزويدو
داغ باشى‌نين شهريمه سلامى ايدى، سؤزويدو
قيشين قارانليغيندان يازا چيخان ايزى‌ايدى

اوزاقلاردان باخارکن ياخين بير آشينايدى
سس‌سيزليکدن ظولمته قوپوب گلن هاريدى
داغين تاجيندا آلماس، اوجالاردان اوجايدى
کور قارانليق ايچينده شهرين گؤرن گؤزويدو
عئينالى‌‌‌‌‌‌‌‌نين يوردوما سلامى‌ايدى، سؤزويدو

لایحه بودجه یا عوامفریبی تکراری

محمد حسین یحیایی

یکی از ویژگی های حکومت اسلامی ( جمهوری اسلامی ایران ) دو گانگی در رفتار و کردار و کاربرد واژه های متداولی است که در دنیای مدرن با نظام های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند تا از یک سو خود را در شکل با آنها همسو نشان دهد و از سوی دیگر با محتوای آنها مخالفت کند، مانند نظام حکومتی که نه ریاستی است و نه پارلمانی که هر دو نهاد از سوی رای مستقیم مردم انتخاب می شوند. رئیس جمهور ریاست دولت و اجرای قانون اساسی را در دست دارد که باید برای پیشبرد آن لایحه بودجه تهیه و تنظیم کند و مجلس هم با کار کارشناسی و کمسیون مختلط آن را بررسی و برای اجرا به دولت ابلاغ کند و اجرای صحیح آن را با نظارت دیوان محاسبات که خود مجلس شورای اسلامی ریاست آن را انتخاب می کند به پیش ببرد.

Jan 6, 2019

عقب نشینی آمریکا از سوریه، پایان جهان تک قطبی

علی قره جه لو
ترامپ رئیس جمهور آمریکا، عقب نشینی نیروهای نظامی آمریکا از سوریه را اعلام کرد (19 دسامبر)، و اکنون،  تصمیم آمریکا در حال عملی شدن است.  "پروژه خاورمیانه بزرگ" آمریکا، با حمله به عراق در اوایل سال 1991 آغاز شد.  عراق 26 سال علیه اشغال آمریکا جنگید، و نهایتا ارتش عراق در سپتامبر 2017 وارد کرکوک شد، و  پیشمرگه های آمریکا سلاح های خود را رها کرده، عقب نشینی کردند،  و دولت مرکزی عراق توانست حاکمیت دوباره خود را بر کرکوک و مناطق نفت خیز آن را برقرار کند.

سوریه از سال 2011 در مقابل طرح تجزیه آمریکا - اسرائیل و ایجاد "کریدور کرد" به سمت دریای مدیترانه مقاومت کرد، جنگید، و این طرح را نقش برآب کرد. 

Jan 2, 2019

نهال استبداد؟

احمد رحیمی
اخیراً در سایت اخبار روز مقاله‌ای بقلم آقای علی فکری تحت عنوان از خط امام تا ستایش رضاشاه منتشر شده است. وی در این مقاله به نقل از آقای محمد نوری‌زاد میگوید «امام خمینی باد کاشت، و رضا شاه نهال». و سپس مینویسد امام خمینی که باد کاشت بی‌شک جانشینان او توفان درو خواهند کرد.« لیکن باید دید رضاشاه کدام نهال پایدار را در ایران کاشته که تا امروز ما میوه‌اش را می‌چینیم؟» بیشک جناب نوری‌زاد باید بداند که ماندنی‌ترین نهال رضاشاه پس از مشروطه که توسط پهلوی دوم هم ادامه پیدا کرد همانا نهال استبداد بود، نهالی که میوه تلخش جمهوری اسلامی میباشد.

Dec 31, 2018

تحرکات جدید در منطقه و تلاش های نظامی ترکیه

محمد حسین یحیایی
تنش در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا تاریخ دیرینه ای دارد که در چند دهه گذشته، بویژه با افزایش درآمد های نفتی، رشد اقتصادی و جمعیتی منطقه ابعاد وسیعتری بخود گرفت. جنگ ویرانگر ایران و عراق که از سوی دو دیوانه ( یکی سودای صدور انقلاب و دیگری سودای کشور گشایی و ناسیونالیسم عربی داشت ) آغاز و ادامه یافت از یک سو زمینه ساز پیدایش گروه های افراطی و مذهبی شد و از سوی دیگر زمینه های ویرانگر جنگ و نابودی را آنچنان فراهم کرد که گویا پایانی برای آن متصور نیست، در این میان گروه های تروریستی هم با استفاده از شرایط موجود، حمایت های برون منطقه ای و محرومیت های تاریخی قومی و ملی در کشور های منطقه خود، به سازماندهی سیاسی و نظامی پرداختند تا خواسته  های قومی و ملی خود را جایگزین مبارزه همگانی با استعمار و ارتجاع  رو به گسترش منطقه کنند،

Dec 26, 2018

«ایشیق درگیسی‌»نین اوچونجو نومره‌سی «مهاجرت» موضوعسوندا یاییلدی

ایشیق سایتی 
«ایشیق»؛ آذربایجان تورکجه‌سینده ایکی آیلیق درگی‌نین اوچونجو نومره‌سی «مهاجرت» موضوعسوندا ۱۲۸ صحیفه‌ده یاییلدی. درگی‌نین اوچونجو نومره‌سی روشن نوروزی‌نین آذربایجان ادبیات خادمی‌و شاعری «استاد آقازاده علیایی»نین حاقیندا یازدیغی «مدنیت اوجاغی» باشلیقلی یادداشت‌لا باشلانیر و آشاغیداکی یازی‌لارلا داواملانیر:
ü مهاجرت و آذربایجان کیملیگی / همت شهبازی
ü «قیرخ مئتیر» محله‌سی‌نین ساکن‌لری ایله دانیشیق / باقر خوش‌منش
ü نه گمی‌لردن خبر وار، نه ده گمیچی‌لردن / حسین واحدی
ü سیاسی مرزلرین آغری‌لاری / ارسطو مجرد
ü منی «من» ائدن / نیگار نوروزی

هزار بار نه!‏ ‏(چند نامه از دیمیتری شوستاکوویچ)‏

برگردان : سیوا فرهمند راد
شوستاکوویچ با فرزندانش گالیا و ماکسیم، و دوستش ایساک گلیکمان، اوایل دهه ۱۹۵۰
دیمیتری شوستاکوویچ برخی از بزرگ‌ترین آثار موسیقی سده‌ی بیستم را در دشوارترین شرایط آن ‏سده آفرید. اما او مردی بود که اندیشه‌اش را به‌ندرت با کلمات می‌نوشت و هنوز جدل بر سر آن که ‏او درباره‌ی رژیم استالین چه می‌اندیشید، ادامه دارد. یکی از کسانی که بیشترین نامه‌نگاری را با ‏شوستاکوویچ داشت دوست او ایساک گلیکمان ‏Isaak Glikman‏ بود که در طول بیش از چهار دهه ‏صدها نامه از او دریافت کرد.

اقتصاد ایران گرفتار در دست انداز ولایت

محمد حسین یحیایی
در روز های پایانی سال 2018 به سر می بریم، سالی پر تلاطم و اضطراب در دنیا و ادامه جنگ و ویرانی در خاورمیانه، که در شرایط کنونی پایانی بر آن متصور نیست و بحران سیاسی و اقتصادی در آن هر روز ابعاد وسیعتری به خود می گیرد. به نظر می رسد که در سال پیش رو شاهد رخداد های بیشتری در منطقه خواهیم بود و ایران هم با پیشبرد این سیاست و بحران اقتصادی شدید که سال ها است در آن گرفتار شده است به درون این گرداب و بحران سقوط خواهد کرد. زیرا رژیم با ساختار کنونی خود به یک معضل اساسی تبدیل شده،  مانع از رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی و بهره گیری از منابع موجود( نیروی انسانی، منابع طبیعی، امکانات مالی) در گستره کشور شده است

مانتوا

درویش اوغلو
بیر یازینی اوخوماغا باشالدیغیمزدا، گؤزوموزه توخونان ایلک سؤز یازینین باشلیغی، یاخود آدی دیر. یازینین آدی یاخود باشلیغی، ایلک باخیشدا ذهنیمیزده بیر تداعی یارادار و بو تداعی بیزی او یازینی اوخوماغا باشالماغا، یوخسا اوخوماغا دیگمز بیر یازی اولدوغو اینانجینی یاراداراق، اوخومادان کئچمگه سوق ائده بیلر. ماراقلیسی بوردادیر کی، باشلیغیندان هئچ بیر شئی آنالیابیلمدیگیمز بیر پارا یازیالردا، یازینین بوتونونون او باشلیغین ایضاحی اولدوغونو گؤرمک مومکوندور. رقیه کبیری نین "ماوایل" آدلی ناغیلینی ایلک گؤردوگومده، "ماوایل" سؤزونه دوداغیمی بوزوب، کئچمک ایسته میشدیم. آنجاق یازینی اوخوماغا باشالیینجا، آرا وئرمکسیزین سونونا قدر بیر نفسده اوخویوب، سونوندا آلنیمین تری ایله گؤزومون یاشی بیری بیرینه قاریشدیغیندا "ماوایل" سؤزونون نه دئمک ایسته دیگینی آنالمیشدیم.

Dec 22, 2018

تورکو دیل‌لرینده سسلی‌لرین یازئلئشئنا بیر باخئش

محمد علی

آدامدا، سس بُروسوندان آخان هاوانئن، دیله گتیرمه‌سی قارشئسئندا  انگل تؤره‌ده‌ن بیر زاد اُلمایاندا، بو دانئشئق سسی،یا فُنِِم، سسلی، یا (صائیت، صائت) آدلانار.

سس بُروسوندان آخان  هاوانئن، آغئزدان  چئخاندا،  دیلین،   داماغئن،  و دُداقلارئن دوروشونا گؤره ده‌ییشن دانئشئق سسی،یا فُنِم، سس‌سیز یا (صامیت، صامت) آدلانار.
یِر اوزونده دانئشئلان نِچه مین دیلین هره‌سینده بیر نِچه سسلی فُنِم وار کی، سایئ سس‌سیز فُنِم‌لرده‌ن آز اُلماقلا، بیربیرینده‌ن فرقلی دیر.

26 آذر جشن کتابسوزان و پرسش از روشنفکران

محمد حسین یحیایی

در چند روز گذشته جنبش وسیع و نوده ای مردم آذربایجان در 21 آذر 1324 مورد ارزیابی مجدد قرار گرفت. امسال مصادف با 73 مین سالگرد این جنبش بود و در شهر های مختلف ایران بویژه در آذربایجان جوانان با شور و علاقه به بازخوانی تاریخ پرداختند تا برخی از زوایای پنهان آن را آشکار سازند. در سال های گذشته بویژه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی برخی برای مطرح کردن خود و رسیدن به نان و نوایی به سند سازی دروغین پرداختند تا اصالت این جنبش مردمی را دچار خدشه کنند ( جمیل حسنلی، محمد امینی، عباس جوادی و دیگران ) و برخی دیگر به بخشی از جنبش پرداختند تا آن را در محدوده یک جنبش محلی با خواسته های محدود اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و گاهی روشنفکری محدود سازند.

Dec 15, 2018

حرکت 21 آذر در آذربایجان

گفتگو با دکتر بهزاد بهزادی - حقوقدان ، مدیر‌مسئول فصلنامه آذری - فصل نو – 1 دی  1384

پرسش- جناب آقاي بهزادي شما در زمان حکومت ملي آذربايجان مقيم تبريز بوده و از نزديک شاهد فعاليتهاي انجام شده بوديد، لطفا” در خصوص اقدامات فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي حکومت ملي آذربايجان برايمان صحبت کنيد.
 پاسخ- مايلم قبل از برشمردن فهرست‌وار اقدامات حكومت ملي آذربايجان، جمع‌بندي كه آبراهاميان در كتاب «ايران بين دو انقلاب» از اقدامات حكومت ملي آذربايجان كرده است، از صفحه 54 آن كتاب نقل كنم:

Dec 11, 2018

در حسرت آفتاب : یادی از دکتر رضا براهنی در آستانه هشتادوسومین زادروزش

علیرضا اصغرزاده

«من نیز کتابهای خوبی نوشته ام، این طور نیست؟» این سوال را نیچه رنجور و فرتوت از دیدارکنندگانی که برایش کتاب هدیه می آورده اند، می پرسیده است؛ نیچه‌ای که درد جانکاه "فراموشی" گریبانش را گرفته و عاجزش کرده بود. سنگینی عجز و درد و اندوه ناشی از بیماری فراموشی، به ‌ویژه برای دوستان و عزیزان بیمار، صدچندان می شود وقتی که "قربانی،" نویسنده و متفکری به بزرگی و ابهّت نیچه و براهنی باشد. برای نویسندگان پُرتوانی چون نیچه و براهنی، چه دردی می‌تواند عذاب دهنده تر و طاقت فرساتر از نَنوشتن باشد؟ «آه، اگر من نتوانم بنویسم خواهم مرد. ترجیح می دهم قلم به دست پانزده سال در زندان بمانم.» (1)

Dec 2, 2018

فدرالیستی است یا ایلیاتی؟

احمد رحیمی

به نظر میرسد آقای محمد امینی که اکنون دیگر در جلد  مدعی العموم ناسیونالیزم تمامیت خواه ایرانی ظاهر میشود، در ادامه ایفای نقش، ادعانامه نوبتی و جدید خویش را، این بار برعلیه آقای مهندس حسن شریعتمداری صادر و متنشر کرده است.
شأن نزول این ادعانامه ظاهراً مقاله‌ای از آقای مهندس مزبور است که پیشنهادات وی را در مورد تقسیمات کشوری برای تمرکز زدایی و اداره آسانتر و معقول‌تر سرزمین منعکس میکند.

فریدون ابراهیمی چهره ای ماندگار در تاریخ آذربایجان

محمد حسین یحیایی

فریدون ابراهیمی یکی از چهره های برجسته و پیشگام در تاریخ سیاسی و مبارزات مردمی آذربایجان برای دستیابی به آزادی است که با گذشت زمان عملکرد و باور به آزادی و حق تعیین سرنوشت ایشان همراه با دادگری و عدالت محوری نمایان تر می شود و از سوی پژوهشگران مورد ارزیابی مجدد قرار می گیرد. سال های طولانی حاکمیت استبداد و ارتجاع مانع از آن شده بود تا حقیقت و واقعیت جنبش آزادی خواهانه مردم آذربایجان در 21 آذر و حکومت ملی « فرقه دمکرات آذربایجان » و شخصیت های شرکت کننده در آن که پیآمد خیزش مردمی در منطقه بود روشن شود. بدون شک یکی از شخصیت های مهم و برجسته جنبش آذربایجان، فریدون ابراهیمی جوانی پر شور، باورمند به آزادی با قلمی توانا و گزنده بود که آرامش استبداد را بر هم می زد و خشم ارتجاع داخلی و حامیان خارجی آنان را بر می انگیخت.

چاغیریش

درویش اوغلو

بو شعر مهدی اخوان ثالثین "چاووشی" آدلی شعریندن آذربایجان تورکجه سینه چئوریلمیش و بیر پارا بؤلوملری بیراخیلمیش، بیر پارا بؤلوملری دگیشدیریلمیش، بیر پارا یئرلرده ایسه "چاووشی" شعرینده اولمایان بؤلوملر آرتیریلمیش بیر قوشقودور.
یولا آددیم قویان، افسانه لرده یول دؤگنلر تک
یول اوسته ییغدیغی چنته چیگینلرده
سیخیبدیر پنجه سینده خیزران دگنک
دئگینکن کن، سکوت ایچره

Nov 19, 2018

آلتمئشلاردا نه لر اُلدو، نه لر ده اُلمادئ؟

ممد علی

آذربایجان جمهوریتی‌نین  آدلئم تاریخچی‌سی جمیل حسنلی‌نین «آذربایجاندا سُوِت لیبرالیزمی ، حاکمیت، ضیالئ‌لار، خلق» (۱۹۵۹-۱۹۶۹) آدئندا، سُن، ماراقلئ، قالئن (۷۵۹ صفحه) کیتابئ ۲۰۱۸ده چاپدان چئخئب. ۱۴ فصل‌دن دوزه‌لمیش بو کیتابدا استالين اؤلنده‌ن و دالئسئ بِِریا و میرجعفر باقئراُف اعدام اُلاندان سُنرا، ۱۹۵۴ ده ایمام مصطفایف  آذربایجان کمونیست پارتیاسئنا بیرینجی کاتیب اُلوب، و یازئلان‌لارا گؤره اؤز دؤرانئندا جمهورودا آذربایجان دیلی‌نین روس دیلینده‌ن اوستون توتولماسئ، و هابِله مسکودا شوروی کمونیست حزبی قورولتایئندا روس دیلینده یُخ، آذربایجان دیلینده نطق اِتمه‌سینه گؤره،  ۱۹۵۹نجو ایلده، باشاراجاقسئزلئق عنوانی ایله، آمما کؤکونده  ملتچی‌لیک اتهامي ایله، میرزه ابراهیم‌اُف‌لا بیرلیکده، مالنکف دان سُرا ایش باشئنا گلمیش خروشف گیلین الی ایله ایشده‌ن چئخاردئلاندان سُراکئ اُن ایلین حادثه‌لرینده‌ن دانئشئر.

Nov 18, 2018

بئش قجله

رقیه کبیری
دئدی: «بویون سحردن بئش دنه قجله مندن أل چکمیرلر. چؤلده‌هارا گئدیرم باشیمین اوستونده فیرلانیب، قاریلداییرلار

دئدیم: «سیز کی طی‌الارض ائلییه بیلرسیز، بو قجله‌لرین دیلیندن باش تاپمیرسیز؟»
دئدی: «مه‌یر من سولیمان پیقمبرم قورد- قوشون دیلیندن باش تاپیم! بیرده طی‌الارض ائله‌مک نمنه‌دی کی؟
دئدیم: «منه ده اؤرگه‌دین داااا»
دئدی: «قجله دیلینی؟»

«ایشیق» درگیسی‌نین ایکینجی نومره‌سی یاییلدی

ایشیق سابتی
«ایشیق»؛ آذربایجان تورکجه‌سینده ایکی آیلیق درگی‌نین ایکینجی نومره‌سی ۱۲۸ صحیفه‌ده یاییلدی. بو نومره‌نین اؤزه‌ل بؤلومو «آذربایجان قفه‌خانالاری»نین اجتماعی و مدنی رولو موضوعسوندادیر.
روشن نوروزی‌نین باشچیلیغی‌ایله یاییلان «ایشیق» درگیسی آذربایجان تورکجه‌سینده و اجتماعی- مدنی موضوعلاریندادیر و میللی مقیاسدا یاییلیر.
درگی‌نین یازیچیلار کاتبی رامیز قلی‌نژاد(رامیز تای‌نور)دیر و سودابه تقی‌زاده زنوز، علی دانشیان، مسعود داوران، ایمان پاک‌نهاد و روشن نوروزی اونونلا یازیچیلار هئیتینده امکداشلیق ائدیرلر.

Nov 16, 2018

پن جهانی: قطعنامه درباره جمهوری اسلامی ایران

پن جهانی

جمهوری اسلامی ایران با محدودسازی حق آزادی بیان، حق تشکل و تجمع مسالمت‌آمیز، هم‌چنان به نقض تعهدات خود در قوانین بین‌المللی حقوق بشر، ادامه می‌دهد. گزارش‌های بسیاری از سوی سازمان‌های بین‌المللی فعال در زمینه آزادی بیان و سایر جنبه‌های حقوق بشری، نشان‌گر وضعیت هشداردهنده در ایران هستند. حکومت ایران به سیاست خاموش‌سازی صدای مخالفین ادامه داده است. مجازات اعدام، از جمله اعدام کودکان را هم‌چنان اجرا می‌کند.