Mar 27, 2017

«ما خدایان خواهیم بود»

گفتگوی اشپیگل با یووال نواح حراری ؛  برگردان : حسین انورحقیقی

یووال نواح حراری Yuval Noah Harari ، 41 ساله، تاریخدان اسرائیلی بر این باور است که انسان به واسطه تکنولوژی های نوین بزودی به مرحله دیگر تکامل قدم خواهد گذاشت. هومو دئوس Homo Deus که به توانمندی‌های خدای‌گونه مجهز است هومو ساپین‌ها (انسان کنونی) را کنار خواهد زد.
برای گفتگو در باره کتاب تازه یووال نواح حراری هیچ جایی بهتر از اینجا، یعنی «سیلیکون ولی» (م: ناحیه‌ای معروف در کالیفرنیا که شرکت های نرم‌افزری و تکنولوژی‌های مدرن در آنجا متمرکز هستند)  که گویا آینده در آن کشف می شود، نیست.

قاپیمیز آچیلیر گونشه ساری

ذولفقار کمالی

قلینجلار سونگولر، توپلار گول له لر
بیزیم قلبیمیزده ایز سالیب كئچیب
انسانین باشینا گؤر گلیب نه لر
دمیرده, انسانین قانیندان ایچب

رفراندوم در ترکیه: اسب ترووا در جبهه "نه"

نوشتهء:  محمد بدری گولتکین - ترجمهء:  علی قره جه لو

شعار اصلی تبلیغاتی "آکپ"  AKP  {حزب عدالت و توسعه} در رفراندومی که برگزار خواهد شد {16 آوریل 2017}، معلوم شد:
"پکک" PKK  "نه" می گوید.  "سازمان ترور فتح الله گولن" FETÖ  "نه" می گوید، "حدپ"  HDP  (حزب دموکراتیک خلق ها) "نه" می گوید.  بدین خاطر ما، "آری" می گوئیم".
البته، تبلیغاتی از این نوع، از لحاظ  آکپ، بیانگر بیچارگی و عجز است.  زیرا آکپ، قادر نیست از تغییراتی که در قانون اساسی خود داده است، دفاع کند،

"پ-ک-ک" در رفراندوم چه خواهد کرد؟

نوشتهء:  محمد بدری گولتکین - ترجمهء:  علی قره جه لو

در 12 روز اخیر، در ایالات مختلف  شرق و جنوب شرق ترکیه بودیم.  در گردهمایی های بسیاری شرکت کرده و با طرفداران حزبی مان و با دوستان مان در جلسات بسیاری شرکت کردیم.  امکان ملاقات و بحث های دوطرفه با شهروندانی که دارای نظرات مختلفی بودند نیز، دست داد.
یکی از سوالاتی که برای ما حساس بود، و دنبال جواب آن می گشتیم، ازجمله این بود که، "پکک" PKK در رفراندوم چه خواهد کرد".  ملاحظات و نتیجه گیری های خود را می توانیم به شکل زیر خلاصه کنیم:

Mar 23, 2017

یالان دونیا

ذولفقار کمالی

سنه چوخ دئدیلر یالان دونیا
سن یالان دئییلسن ازه لی دونیا
دونیالار دوردوقجا قالان دونیاسان
بوتون گؤزه للرین گؤزه لی دونیا

گؤزومو آچاندا بو جهانه من
سووموشدون باشیندان مین زمانه سن
كیمسه قوناق اولسا سنه اوركدن
چكرسن نازینی غمزه لی دونیا

دانیشگاهدا بیر اوغلان بیر قیز ینان دانیشیر

ماتی میخاناسی

"پوتا قیز" دانشگاهین حیه‌تینده صندل اۉستۉنده اوتوروب کیتاب اوخویوردو کی باشینین اۉستۉنه بیر کؤلگه تۉشدو. باشین قالخیزدی اۉسته گؤردو بیردانا اوغلان وار:
{اوغلان} خانیم گۉزشت ائلین، بیر لحظه وقتیزی توتا بیله‌رم؟!
{پوتا قیز} کلیشه سؤزلر، تیکراری تاکتیک‌لر. اَه آدامین حالین کؤرلورسوز!

معرفى كتاب سولدوزون اولدوزلارى( ستاره هاى سولدوز).

قهرمان قنبری

كتاب خاطره رمان سولدوزون اولدوزلارى ( ستاره هاى سولدوز) در چهار جلد بترتيب  جلد اول با عنوان "گادار چايى آخيب داشير"( رودخانه گادار چايى طغيان مى كند) جلد دوم "قار آلتيندا نوروز گولو" ( گلهاى نوروز در زير برف) جلد سوم با عنوان " ساواشى قازانديق، دئوريمى ايتيرديق" ( جنگ را برديم، انقلاب را باختيم) جلد چهارم و آخر با عنوان " مرند دن جلفايا بير قطار گئدير" ( قطارى از مرند به جلفا مى رود) بتازگى در ايران انتشار و توزيع شده است.

" سولدوزون اولدوزلارى" بزبان توركى آذربايجانى روان و استاندارد با الفباى عربى توسط دنيز ايشچى نوشته شده است.

نگاهی به برنامه فدرالیسم در « پرگار » بی بی سی

محمد حسین یحیایی

در چند روز گذشته برنامه ای با عنوان « فدرالیسم » از تلویزیون بی بی سی فارسی پخش شد که در آن دو صاحب نظر و دو پرسشگر شرکت داشتند. برنامه با مقدمه ای از داریوش کریمی آغاز شد که بسیار با ذوق، پرمحتوا، روان، آموزنده و بی طرف تهیه شده بود و با پرسش : بهترین راه رسیدگی به حقوق اقلیت های قومی در ایران چیست ؟ و آیا فدرالیسم می تواند الگویی برای حل مسئله قومی در ایران باشد؟ و یا فدرالیسم با ویژه گی های اجتماعی ایران همسو است ؟، پیش رفت که پیروز مجتهد زاده ( استاد جغرافیای سیاسی در دانشگاه های ایران و ساکن در بریتانیای کبیر ) لب به سخن گشود تا واژه فدرالیسم را تعریف و یا تفسیر کند، که هرگز آن را به انجام نرساند و خود پرسش های دیگری را مطرح کرد تا بحث را از مسیر خود منحرف سازد.

Mar 12, 2017

سون گؤروش / حبیب فرشباف

حبیب فرشباف

اوزون اوزادی خلوت بیر کوچه‌ایدی. تئز- تئز گئری دؤنوب، نایران باخیشلارلا آرخاسینی یوخلایاراق، سرعتلی آددیملارلا ایره‌لیله‌ییردی. گئنیش بیر خیاوانا یاخینلاشاراق کپی‌سینی قاشلارینین اوستونه ائندیریب، آرخالیغی‌نین یاخاسینی بوینونا قاتلادی.
گئجه‌دن بیر چوخ قده‌ر کئچسه‌ده خیاوان هله‌ده ازدحاملی ایدی. بیر آندا اینسانلارین سئل کیمی‌آخارینا قاریشاراق آددیملاری یاواشییب، آخارین آهنگی‌له اویغونلاشدی. اوره‌یی یامان دؤیونوردو. گیزلی باخیشلارلا بینالارین نومره‌سینی گؤزدن کئچیره‌رک آددیملاییردی. نومره‌لر گلیب داها ایکی رقملی عددلره چاتمیشدی: آلتمیش دؤرد… آلتمیش ایکی

من گونشی سئویرم

مرضیه احمدی اسکویی- دالغا

اوشاقلیق عالمی‌ایدی، اوره‌ییم ایشیق ایدی ‏
کیچیک، تمیز دونیاما، اویون یاراشیق ایدی. ‏
یولداشلاریم، دؤوره‌مده،‌هامیسی شاد، کینه‌سیز ‏
بیر آن کوسو اولسایدی، گئنه باریشیق ایدی. ‏
قارانلیق، قورخولویدی، اما اوندان قاچمازدیق، ‏
گئجه‌لر ناغیللاردا شیرین، تمیز محبت ‏
بیزی باریشدیراردی. ‏
ائله بونا گؤره ده، ‏
کؤنلوموزون قاپیسین کینه‌لره آچمازدیق. ‏
ائله بیل گؤزلریمیز گئجه‌لر ده گؤرردی، ‏
اولدوزلار آی-گونش تک بیزه ایشیق وئرردی. ‏

آزادليق، عدالت يا بيرليخ؟

معصومه قربانی

دونيادا و بيزيم ده توپلوم دا هر زامان نه ايسته ديغيميز ايچون تارتيشمالار اولور. يعنى بيزلر كى عمومى حالدا ايران چارچوبه سينده ياشايان توركلريك و خصوصى له آذربايجان اينسانى اولاراق نه ايستيريخ و ساواشيميزين غايتى نه دير نه ايستيريخ؟ مثلاً (آزادليخ يا دموكراسى كى سكولاريسم ده اونون اولونما شرطلريندن دير)، (عدالت يا سوسياليسم) يا (بيرليخ و برابرليخ يا ميلى دولت) اراده سى حاكيم اولماغين ايستيريخ ؟

Mar 8, 2017

هزار کلمه سخن با آقای فرهادی

رابعه موحد- روان‌شناس

از حوزه ی هنر نیستم اما می دانم که توان گشودن زاویه ی دید متفاوت به جهان معلق در فضای چه باید کردها را دارید ونگاه تماشاگر را همراه دوربین های چرخان فیلم برداری به چرخشی و فکری نو درجهان واقعی دعوت می کنید.
اما من نه جنبه های اختصاصی هنر وفیلم -که  از تخصص من خارج هست- را می فهمم و نه دلیل به به و چه چه های عامه ی مردم را .ناشناخته ها وشگرد های  فیلم شما نگاه منتقد یک هنرمند را می طلبد،

Mar 7, 2017

زت زیاد

زیبا کرباسی
انگشتانه ی قرص آهنی ی
رقصنده ی
سالار
زن هم نیستی
میان بهبهه ی
رامدارامدارام
آن چکاچک
جنگی ی تگرگ

Feb 25, 2017

بیست و پنجمین سالگرد نسل کشی خوجالی (قره باغ - آذربایجان)

علی قره جه لو

از نیمه دوم سال 1980 وقتی روند فروپاشی اتحاد شوروی آغاز شد، تنش بین آذربایجان و ارمنستان نیز شدت گرفت.  "جمهوری سوسیالیستی ارمنستان" با استناد به اینکه، اکثریت جمعیت بخش کوهستانی قره باغ را ارمنی ها تشکیل می دهند، مدعی الحاق این منطقه به ارمنستان گردید. (1)
در سال 1988 ارمنی های قره باغ خواستار جدایی از آذربایجان و الحاق به ارمنستان شدند، و مجلس قره باغ طی لایحه ای خواستار الحاق قره باغ به جمهوری ارمنستان گردید.  در عکس العمل به این حرکت، "جمهوری سوسیالیستی آذربایجان"، "وضعیت خود مختار" قره باغ را لغو و قانونی مبتی برالحاق قره باغ به آذربایجان را از مجلس گذراند. 

Feb 23, 2017

فیلم سینمایی ترکی « اِو »(خانه) در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر

ایشیق سایتیندان 
فیلم سینمایی «اِو»(خانه) به کارگردانی اصغر یوسفی‌نژاد در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر به بخش سودای سیمرغ راه پیدا کرد. این فیلم که به زبان اصلی ترکی آذربایجانی با زیرنویس فارسی به نمایش درآمده، توانسته است با داستان جذاب خود توجه مخاطبین و منتقدین را جلب کند. محدثه حیرت، بازیگر اصلی این فیلم به شما می‌رود.
اصغر یوسفی‌نژاد سازنده‌ی فیلم «اِو» است که تنها یک اثر دیگر به نام «باران رویاها را نمی‌شوید» در کارنامه‌ی او دیده می‌شود.

زبان رسمی و معضل زبان‌های غیررسمی در ایران

رقیه کبیری
زبان نظامی انتزاعی، ذهنی و جمعی است. نظامی از نشانه‌ها که به واسطه‌ی گفتار و نوشتار تحقق مادی می‌یابد. هر جمعیّت زبانی، قواعدی برای این نشانه‌ها دارد. از هم‌نشینی و جانشینی واج‌ها و واژه‌ها زنجیره‌ی گفتار پدید می‌آید و زبان دست‌کم یکی از کاربردهایش را که ابزاری برای ایجاد ارتباط وتحقق اندیشه‌ی بشری است از قوّه به فعل درمی‌آورد.
بر اساس زبان‌شناسی نوین، بویژه دیدگاه ساختارگرای آن، نمی‌توان بین زبان‌ها قائل به‌ برتری شد. تمامی زبان‌های دنیا، فارغ از این‌که صاحب رسم‌الخط شناخته شده و ادبیات غنی و فرهنگ والا باشند،

Feb 21, 2017

نقش ایدئولوژیک فرهنگستان زبان و ادب فارسی در اعمال سلطه ی نظام

قهرمان قنبری

در حال تحصیل در کلاس چهارم ابتدایی بودم که برای اولین بار با نام فرهنگستان زبان فارسی مواجه شدم. صدایی دلنشین در میان برنامه های تلویزیون با ضرب آهنگ موزون هر از چند گاهی با لحن جدی می گفت: نگوییم ..... بگوییم....! فارسی را پاس بداریم. در همان سال معلم کلاسمان هر هفته یک نفر را مسئول قُلَکی می کرد که هر یک از شاگردان کلاس را که تُرکی حرف بزند به صورت تصاعدی از یک تومان تا ده تومان جریمه بکند. معلم مان اول هر هفته از پولهای جمع شده شیرینی و یا میوه می خرید و بین دانش آموزان تقسیم می کرد. 

Feb 19, 2017

پیام دبیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری (۲۰۱۷)

پیام ایرینا بوکووا دبیر کل یونسکو
” به مناسبت روز جهانی زبان مادری،‌ تقاضا می‌کنم که ظرفیت آموزش چندزبانه در نظام های اجرایی و آموزشی،‌ ترجمان فرهنگی و رسانه ها،‌ فضای مجازی و تجارت و در همه جا به رسمیت شناخته شود.”
همچنین در وب سایت سازمان یونسکو آمده است: یونسکو روز جهانی زبان مادری را در ۲۱ فوریه ۲۰۱۷ تحت عنوان ‘پیش به سوی آینده ای پایدار از طریق آموزش چندزبانه’ گرامی‌می‌دارد. برای

Feb 18, 2017

بهمنین ییرمی دوققوزو

ذولفقار کمالی

ائللر دئییردی تبریزی
کؤینک گئیمیشدی قیرمیزی
آذربایجانیمین اؤزو
ظولمدن قورتارسین بیزی
بهمنین ییرمی دوققوزو.

كوچه لرده آدام يانير.

قهرمان قنبرى

آخشام تئز ياتماليام، چونكى صاباح لار بنزين سيراسى اوزون اولور و بى واقتا قالديغيم زامان سيرادا قاليب و وقتينده ايشه باشليا بيلميرم! آخى بوگونلر ماشيندا ميوه ساتانلارين سايى سى آرتيب  و صاباح لارى ياخچى يئر توتا بيلمه سم، ساتيشيم آز اولور و ميوه لر اوزون سوره ماشين اوستونده قالسا خراب اولارلار. داشقادا يا آرابادا ميوه ساتماق ايشى ده  ريقابتلى اولوب، هامى منيم كيمى كَندلره َ گَلديغى سوسوزلوخ و  قورولوق ندنى له شهره كوچوب و شهردهَ ده ياشاماغا لازيم اولان سواد و باجاريغى اولماديغيندان، يا داشقا و ماشيندا منيم كيمى ميوه ساتيب و چَرچيليغ ائلير و يادا آرادا- سيرادا ساختمان فهله ليغينه باخيرلار.

آشتی ملی و ناکامی دیگر

محمد حسین یحیایی

سید محمد خاتمی رئیس جمهور اسبق که سال ها خارج از گود سیاست بود، با شعار آشتی ملی خواهان بازگشت به صحنه سیاسی است، تا بار دیگر جنبش و خیزش همگانی را که به سرعت در حال شکلگیری است مهار کند. خاتمی با زیرکی و تردستی و با استفاده از روش های گوناگون یکبار در سال های نخست ریاست جمهوری خود ( 1378 جنبش دانشجویی در اتحاد با نهاد های مردمی و مدنی دیگر ) توانست بحران اجتماعی و اقتصادی را که از سال های پایانی دوره هاشمی رفسنجانی آغاز شده، و به خشم پنهان در بین توده ها تبدیل شده بود مدیریت کند و نظام را از فروپاشی نجات داده، سپس با مظلوم نمایی، با داشتن 22 میلیون رای مردم که خواستار اصلاحات اساسی در نظام سیاسی کشور بودند، خود را آبدارچی نظام بنامد.