ماکسيم قورکى – اينسان

لاتین الیفباسیندان کوچورئن : م.الیف. جواد

بيريجى تيکه

…روحن يورغون اولدوغوم واختلاردا – حافيظه‌م کئچميشين کؤلگه‌لريني جانلانديرديغي و اونلاردان اورگه سويوق بير مئه اسديگي زامان - فيکير، حال-حاضيرين هرج مرجليگيني پاييزين کؤنولسوز گونشي کيمي ايشيقلانديرديغي و ايره‌لي اوچماق اوچون يوخاري قالخماغا گوجو چاتماديغيندان، گونون هرج مرجليگى اوزرينده اوغورسوز-اوغورسوز فيرلانديغي واختلاردا،- روحي يورغونلوغون بو آغير دقيقه‌لرينده من اينسا‌نين عظمتلي سيماسيني خياليمدا جانلانديرير، گؤزلريم اؤنونه گتيريرم.

«لوويس آلتوسئر» ين دؤولت، ايدئولوژي و ماعاريف حقينده فيکيرلرى

شاهين اؤزلم­ آنکارا اونيوئرسيته‌سى؛ آذربایجان تورکجه سینه چئویرن: رضا امجدی

لوویس آلتوسئر

کاپيتاليزمين گليشمه‌سى ايله، خصوصيله صنايع‌لشمه ايله بيرليکده مودئرن مدرسه سيستئمى اورتايا چيخير. اونو قانونى‌لشديرن اوصول ، بؤيوک اؤلچوده ليبئرال ايدئولوژي آنلاييشي طرفيندن، فورمالاشميشدير. بونا گؤره، اوشاقلار، هانکى ايجتيماعى صينيفدن اولورسا اولسون، ماعاريف [educatin- ائييتيم ] حقّينه و اؤگرنمک ايمکانى‌نا صاحيبديرلر، استعداد [يئته‌نک] و قابليت‌لرى اؤلچوسونده بو سيستئمدن سونونا دک يارارلانا بيلرلر. ماعاريف سوره‌جى [پروسه‌سى] واسيطه‌سى ايله اوشاقلار اولدوقلارى اؤلکه اوچون ياخشى بير يورتداش اولما خوصوصيتلرينى منيمسه‌ييرلر. گله‌جکده ائتملى اولدوقلارى پئشه‌لرله ايلگيلي، گرکلى بيلگيلرى و باشاراجيقلاري قازانيرلار.

بدیعی اثرین کومپوزیسییاسی

میر جلال؛ عرب الیفباسینا چئویرن: م.ا. جواد

(قیسادیلمیش)

 «کومپوزيسييا» سؤزو یالنیز ادبیاتدا یوخ،" بوتون صنعتلرده ایشلنیر. رساملیقدا رنگلرین، معمارلیقدا تیکینتی ماتئریالی‌نين، کینودا شکیللرین، موسیقیده سسلرین کومپوزیسیزقی واردیر. ادبیاتدا سؤز و ایفاده‌لرین، حاديثه‌لرین، فاکتلارین و ائپیزودلارین، صورتلرین معین، آهنگدار، منطیقی، معنالی، مقصده اویغون و موناسیب شکیلده ترتیبینه، قورولوشونا کومپوزيسييا دئییلیر. بو سؤز، لوغتی معناسیندا لاتینجا ترتیب، تشکیل، علاقه دئمک‌دیر. بدیعی اثرین بوتون حيصه، عونصورلرینین قانونااویغون، موناسیب، گؤزل بیر صورتده، منطيقى بیر شکیلده یازیلماسینا کومپوزيسييا دئییلیر. ادیب و شاعيرین اثرینده بدیعی دیل نه قدر ضروری و معنالی‌دیرسا، کومپوزيسييا دا ائله‌‌دیر. بو طلبی ایفاده ائتمه‌ين اثر بدیعی صنعت اثری ساییلماز.

ادبى اثرلر حاقيندا - مضمون و فورما وحدتى

مير جلال؛ عرب الیفباسنا چئویرن: م.ا. جواد

فلسفه وارليقدا هر شئيين اؤز مضمونو و فورماسي اولدوغونو، بونلارين قارشيليقلي علاقه،ضيديت و وحدتيني قبول ائدير. ادبيات نظريه‌سي ده ادبي اثرلرين مضمون و فورماسي حاقيندا بو فلسفي مدعايا اساسلانير.

مادام کي، حياتدا هر بير شئيين اؤز مضمونو و فورماسي واردير، او واخت رئال وارليغي عکس ائتديرن بديعي اثر ده موعين مضمونلا فورمانين وحدتي شکلينده مؤوجود اولماليدير. لاکين شئيلرين، اورقانيزمين مضمونو و فورماسي ايله بديعي اثرين مضمونو و فورماسي آنلاييشي بير-بيريندن فرقليدير. چونکي حيات حقيقتي ايله بديعي حقيقت عين دئييلدير. بديعي اثر اوبرازلي تفکورون محصولودور.

کيتابى اوخوياندا ائله‌ديگيم قئيدلر

فاطيمه کريملى؛ عرب الیفباسین چئویرن: م.ا. جواد

1 - باشيمين ايچينده کيمسه وار، آما او من دئگيلم

ياخين کئچميشده کيشيلر آراسيندا بير تجروبه کئچيريليب و اونلارا تقديم اولونان 20 X 25 سانتى‌مئتر اؤلچوسونده اولان قادين فوتولاريندان هانسي‌نين داها جلب ائديجي اولدوغونو سئچمک تاپشيريليب. کيشيلرين بيلمه‌ديگي بير حقيقت ده وار ايدي، فوتولارداکي قادينلاردان ياريسي‌نين گؤز ببگي بؤيوموش حالدا ايدي. تجروبه‌ده ايشتيراک ائدنلرين بؤيوک اکثريتي ايسه گؤز ببگي بؤيوک اولان قادينلاري سئچدي. هئچ بيري ايسه دئمه‌دي کي، سئچديکلري قادي‌نين گؤز ببگي‌نين 2 ميلى مئتر بؤيوک اولدوغونو گؤروب.

عزيز نسين همده شاعير ايدى!

بهرام ممدوف - عرب الیفباسنا چئویرن: م. ا. جواد

تورک خالقي‌‌نين بؤيوک اوغلو عزيز نسين‌ين آدي چوخلارينا تانيشدير. کيمي اونو "بؤيوک دئموکرات" کيمي ساتيرا اوستاسي، کيميسي ده "قورخولو آدام" آدلانديريردي. آيري-آيري فردلرين فيکريندن آسيلي اولماياراق بؤيوک تورک خالقي عزيز نسينى سئوير. اونون قلميندن چيخان هر بير کلمه‌ني تبسسومله اوخويور. اينسانلاري دوشوندوره‌رک گولدورن يازيچي- دراماتورق - شاعير عزيز نسين‌ين آنادان اولماسيندان 90 ايل اؤتور.

تورک دونياسي‌‌نين ايکينجي ميرزه جليلي ساييلان عزيز نسين‌ين اؤلوموندن 10 ايل کئچمه‌سينه باخماياراق او، اونودولمور، دؤنه- دؤنه اوخونور.