May 30, 2026

پرویز قئلئج‌خانئ‌یه گؤره

ممد علی 


گنجه‌لی‌بگ کوچه‌سینده‌ن بیر آز آشاغئ‌دا، شهناز خیاوانئندا انیردیم آشاغئ شهناز آغزئنا، میارمیارا؛ گؤزوم ساتاشدئ دانشگده‌نین تلفونچوسو، آقا  مِشینچی‌یه. سلام‌لاشدئق، نِجه‌سن؟ ساغ اُل. دوشوردوم یُلا گِده‌م کی، دِدی فوتبال اُیونو اُلاجاق، ایران- اسرائیل. گل اُتوراق منیم ماشئنئمدا رادیودان قولاق آساق.

May 26, 2026

باشین ساغ اولسون آذربایجان!

ایشیق – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی 


آلدیغیمیز خبره گؤره، چوخ تاسفله گؤرکملی آذربایجان شاعری و چاغداش شعریمیزین اؤنجول‌لریندن اولان حمیده‌خانیم رئیس‌زاده (سحر) سوئدین مالمو شهرینده ۷۴ یاشیدایکن وفات ائتمیشدیر.
«
سحر» تخلصی ایله تانینان حمیده خانیم رئیس‌زاده ۱۳۳۱-جی ایل اردبیل شهرینده دونیایا گؤز آچیب، بو شهرده تحصیلینی اقتصاد رشته‌سینده باشا ووراراق، دیپلم آلیب و چوخ گنج یاشلاریندا بو شهرده ده عائله قوروبدور.

May 25, 2026

شاعیرین «نخجیوان» یوخوسو

س. حاتملوی 


  پروفسور دوکتور علی مینائی نین «محمد بی ریا» حقده یازدیغی خاطیره لر سلسله سینده ن

 آذربایجانلی رسام و مینیاتوریست پروفسور دوکتور علی مینائی، منیم چوخ یاخین دوستوم ایدی و دئمک اولار کی اونلا منیم‌ آرامیزدا دوستلوقدان آرتیق، بیر نوع آتا- اوغوللوق رابطه سی واریدی.

«ولی» سیاستینه و دیپلمات‌لئغئنا بیر قوش باخئشئ

ممدعلی 

غربی دین‌لر سایئلان اوچ دینین [یهودی‌لیک، مسیحی‌لیک و موسورمانلئق] مؤمنلرین اوستونده حدسیز اختیارئ الان  خاخاملئق دا، کیلیسه ده، موسورمانچئلئق‌دا، دینه قوللوق اِده‌ن زومره‌لر، زمانه‌نین تؤره‌تدیگی «ثروه‌ت‌»دن، ایللاه دا اوچونجوسو کی، قاباقکئلارئن اوستونه کسدی؛ اؤزلری اوچون وِرگی آدئندا گلیر یُلو دوزه‌لتدیلر. آمما شیعه ماللالارئ  شیعه‌لیک اساسئندا، بوندا دا آیرئ سِچگی‌لیگی، سیّد و سیّد اُلماما شکلینده ایشه سالئب وسیّده اوستونلوک وِِردیلر.

بار سنگین جنگ بر دوش زحمتکشان

محمد حسین یحیایی 


یکی از دستآورد های جمهوری ولایت از ابتدای تاسیس خود جنگ و ویرانی هدفمند بوده است. با انقلاب 1357 که با مشارکت توده های مردمی از هر قشر و طبقه ای بود، انتظار می رفت که با مشارکت همگانی عقب ماندگی های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جبران شود و جامعه از استبداد سنتی رهایی یابد. از همان روز های نخست انقلاب این جنبش عمومی و خیزش همگانی که ظرفیت مهم و نهفته در درون خود داشت و قادر بود جامعه را در مسیر پویایی و سازندگی قرار دهد، از سوی ارتجاع به انحراف کشیده شد و انقلاب مردمی با واژه های ساختگی، نهاد های ارتجاعی و سیاست های غلط و اشتباه اقتصادی، گذشته را به روش و شیوه ای دیگر بازسازی کرد و در نهایت استبداد خشن مذهبی را بر جامعه حاکم نمود تا از یک سو هیجان انقلابی و سازندگی را از بین ببرد و از سوی دیگر با بحران سازی و جنگ آفرینی منابع اقتصادی و مردمی را نابود سازد. .

May 21, 2026

‏کارت تایوان یا "مگا" ؟‏ (2)

فیکرت آکفیرات; ترجمه:  علی قره جه لو


‏قبل از اینکه دونالد ترامپ به پکن برود، از گزارش های اندیشکده ها گرفته تا تفسیرهای تلویزیونی، همان تبلیغات  از واشنگتن تا لندن انجام گرفت:   ترامپ به پکن می رود تا چین را تحت فشار قرار دهد.  تعرفه ها روی میز خواهد بود، تحریم فناوری اعمال خواهد شد، در پرونده ایران به چین فشار خواهد آورد، و حتی "عزم آمریکا" درباره ‏تایوان‏‏ نیز دوباره مورد تأکید قرار خواهد گرفت.  به طور خلاصه، محافل طرفدار آتلانتیک تلاش کردند تا نشست پکن را به عنوان "دیپلماسی ارعاب" که در آن قدرت آمریکا دوباره تحکیم خواهد شد، معرفی کنند.  پیش از این اجلاس، بخش قابل توجهی از رسانه های جریان اصلی آمریکا نیز برنامه هایی منتشر کردند که هدف آن آماده سازی همان زمینه روان شناختی بود.

بن بست آمریکا از ایران تا پکن‏ (1)

فیکرت آکفیرات; ترجمه:  علی قره جه لو


در زمان نگارش این متن، سفر دونالد ترامپ به چین تازه آغاز شده بود.  بنابراین، تمرکز ما نه بر آنچه در این دیدار مطرح شد، بلکه بر فضای سیاسی حاکم  بر این سفر در عرصه بین المللی خواهد بود.‏


‏ امروز ترامپ، به اروپا چماق گمرک نشان می دهد.  کشورهای آمریکای لاتین را تهدید می کند، عملیات راهزنی برای ربودن رئیس جمهور ونزوئلا ترتیب می دهد.  به ایران اعلام جنگ می دهد.  به متحدان ناتو دستور می دهد.  بدون هیچ پنهان کاری، علیه کشورهای کوچک و متوسط  دیپلماسی قدرت خشن اجرا می کند.‏

May 12, 2026

‏شکاف در اروپا و جهت گیری ترکیه

فیکرت آکفیرات ; ترجمه:  علی قره جه لو 

تغییرات در توازن قدرت جهانی امروز،‏‏ بحث های جدیدی درباره آینده روابط ‏ترکیه و اروپا‏ را عمیق تر کرده است.  بیانیه دو هفته پیش رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فون درلاین، مبنی بر "حفاظت از اروپا در برابر نفوذ ترکیه، روسیه و چین" در بسیاری از محافل ترکیه به عنوان "دیدگاه مشترک اروپا" تفسیر شد.‏

‏در حالی که، فراتر از آنچه در اینجا دیده می شود، شکاف داخلی در سیستم آتلانتیک قرار دارد.‏

‏فروپاشی نظام آتلانتیک، تنها دو ستون اصلی اتحاد، ایالات متحده و اروپا، را در مقابل هم قرار نداد، بلکه شکاف های جدیدی در داخل ایالات متحده، اروپا و دولت هایی که بخشی از سیستم هستند ایجاد کرد.‏

May 1, 2026

احمد شاه و پایان دوران قاجار

مخمد حسین یحیایی 


احمد میرزا فرزند محمد علی شاه قاجار در12 بهمن ماه 1275 در تبریز بدنیا آمد و سال ها در همان شهر که پدرش ولیعهد و حاکم آنجا بود، زیر نظر« اسمیرنوف » افسر روس رشد، پرورش و آموزش یافت. در این مدت با زبان روسی آشنا شد و با گذشت زمان تحت تاثیر اسمیرنوف و آموزه های آن قرار گرفت. هنوز 10 ساله بود که به عنوان ولیعهد انتخاب شد تا بعد از محمد علی شاه به تخت سلطنت جلوس کند. 13 ساله بود که پدرش از سوی مشروطه خواهان خلع و همراه با خانواده به سفارت روسیه پناه برد، در نتیجه احمد میرزا هم در نزد آنها در سفارت روسیه به سر می برد و علاقه چندانی هم برای بیرون آمدن از سفارت و جدایی از پدر و مادر را از خود نشان نمی داد.