قیسا شعرلر(۲۰)

فریبا مرتضایی

(۱)

سون باهاردا یازدیم-
توم قارشیلیقسیز دویغولاریمی؛
هارادا اولورسان اول،
فصیللره آلدیرما!
سن،
منیم ایلک باهاریمسان.

(۲ )
سسین
ایندییه‌دک قولاغیمدا؛
سندن گلن بیر سالام-
دیریلدیر منی.

اورمو درياسينا

مفتون امینی

گئنيش گؤيدن بير پارچادور، آسلانوبدور يئر اوزونه

اوزاقدان دا وقارلودور، اورميه درياسى

اؤلکه‌ميزين سيما سيندا عزيز بير ماوى گؤزدور

قميشلردن کيپريکلرى، چمنلردن سورمه‌سى

اوزاقلارا گؤز تيکنده، بؤيوک اوفوق آلتيندا

دوماندا ايتميش داغلارى، رؤيا کيمين گيزلنير

يئددى منزل فاصيله‌دن بو شؤوکتى گؤرنده

البرز اونون قاباغيندا کروان کيمى ديزلنير

و. فولکنئرین نوبئل نیطقی W. FOLKNERİN NOBEL NİTQİ

و. فولکنر - چئويرنى: ت. ولى‌ یئف

من باشا دوشورم کی، بو موکافات منه دئییل، منیم امگیمه، شان-شؤهرت اوچون یوخ، هئچ منفعت اوچون ده دئییل، یالنیز اینسان روحونون ماتئریاللاری اساسیندا بو گونه‌دک مؤوجود اولمایان بیر شئیی یاراتماق نامینه بوتون حیاتیم بویو قان -تر و مین بیر عذاب-اذیت ایچریسینده گؤردوگوم ایشه وئریلیب. بونا گؤره ده من بو موکافاتی اونو آلماغا وکیل اولونموش شخص کیمی قبول ائدیرم. بو موکافاتین پول قیسمینی، اونون مقصدینه و بوتون تاریخینه لاییق بیر شئیه صرف ائتمک منیم اوچون چتین اولمایاجاق. اما منه گؤستریلن بو ديقتدن لاییقینجه ایستیفاده ائتمک و بو تریبونادان اؤز حیاتلارینی یازیچی امگی کیمی آغیر،

محكمه

قهرمان قنبرى

اوختايين آدينى دوستاق بلندگوسوندان چاغيرديلار،سون محكمه واريدير دئديلر، سويوخ قانلى پالتارلارين گئيب و قاپيدا گوزله ديغى مامورلا يولا دوشدو، آستانادان ديشارى يا چيخينجا بير دوروخدو و گونشه باخيب و سونرا باشين آشاغى يا ساليب يولا دوشدوب آرابايا مينيب  محكمه يه سارى يولا دوشدولر.

يولدا مامور سورجويه دئردى بو سون محكمه سى دير، سانيرام دا بونون دا شريندن قورتولاريق بو تئزليخدا. شوفر دئدى يانى بو دا حاجى يولچودور؟ مامور برَكدن قهقه چكيب و اَللرين ديزلرينه چالاراق دئدى:

دعوا بر سر ستا CETA - "من که همه شما را دوست دارم!"

یاکوب آئوگشتاین - اشپیگل آنلاین برگردان : حسین انور حقیقی

والونها (م: مردم فرانسوی زبان بلژیک) "ستا CETA " را به تاخیر انداخته اند و طرفداران تجارت آزاد بر آشفته اند. دقیقا چنین برخوردی است که دمکراسی غربی را به سوی بحران برده است.  زمان تجدید نظر است! و گرنه سرنوشت آلمان شرقی در انتظار ماست.

در اصل قرار بود پیمان تجارت آزاد بین کانادا و اروپا - CETA -  این پنجشنبه به امضا برسد ولی والون ها همکاری نکردند.

قاراگيله - روبابه مورادووا‌نين خاطيره‌سينه

آنار

موسيقي شؤعبه‌سى‌‌نين مسئول رئداکتورو ايمران بير الينده قلم صاباحکي وئريليشلرين پروقراميني نظردن کئچيريردي. اونون باشي اوستونده دايانميش طاهير ايضاحات وئريردي:

-7.15-ده اوپئرا موسيقي‌سي. - "کوروغلو" ،"سئويل" ،"وطن". - صاباحکي پروقرامي او حاضيرلاميشدي - 8.20-ده رقصلر. 9.40-دا آشيق موسيقي‌سي. 10.15-ده سيمفونيک ساعات. 11.00. موغامات کونسئرتي. 12.50-ده... 13.30-دا... 17.15-ده....

ترور و امپریالیسم در آسیا

نوشتهء:  محمد بدری گولتکین ترجمهء:  علی قره جه لو

مجله "تئوری" در ماههای اخیر مجموعه های مهمی را به خوانندگان عرضه می کند.  در ماه اگوست، اقدام به کودتای 15 ژوئیه "سازمان ترور فتح الله گولن" FETÖ و در ماه سپتامبر، با حرکت از "احکام حکومتی "آکپ" {AKP}موضوع "ارتش" را مورد بررسی قرار داد.  (1)

هردو مجموعه  بی نهایت دارای اهمیت هستند، تا آنجائی که، تئوری را در ماهها و حتی سالهای آینده به مرجع مهمی تبدیل خواهند کرد.

موضوع مجموعهء ماه اکتبر، "ترور و امپریالیسم در آسیا" می باشد.  در دوران ما، که تمام کشورهای آسیا، بویژه جهان اسلام با ترور دست و پنجه نرم می کنند،

لاتويا شاعيری یان راینيس‌دن ايکی شعير

چئویرن : بؤیوک آغا قاسیمزاده 

کئچمیش سووئت مکانیندا یاشایان خالقلارین ادبیاتلاری‌نین گؤرکملی تدقیقاتچی‌سی پروفئسسور پناه خلیلوو لاتیش ادبیاتی‌نین بؤیوک نوماینده‌سی یان راینيس‌ین (1865-1929) یارادیجیلیغیندان دانیشارکن یازیر: "یان راینیس پوئزیاسی میللی فولکلورون، لاتیش پوئزیاسی‌نین، دونیا ادبیاتی‌نین ان یاخشی عنعنه‌لریندن قیدالانمیشدیر. بونونلا بئله، اونون یارادیجیلیغی اؤزونه‌مخصوص یئنی و یوکسک کئیفیتلری، اوریژینال پروبلئملری، ماراقلی اینکیشاف خصوصیتلری اولان زنگین خزینه‌دیر".

پوئزیاسی‌نین باشلیجا مؤوضوعلاریندان‌ بیری ابدیت اولان یان راینیسین اؤزونون ابدیته قوووشدوغو واختدان 80 ایل کئچیر. لاکین داهیلره حقیقتن اؤلوم یوخدور. بو سطيرلر ده همین فیکری تصدیق ائدیر:

 

ماکسيم قورکى – اينسان

لاتین الیفباسیندان کوچورئن : م.الیف. جواد

بيريجى تيکه

…روحن يورغون اولدوغوم واختلاردا – حافيظه‌م کئچميشين کؤلگه‌لريني جانلانديرديغي و اونلاردان اورگه سويوق بير مئه اسديگي زامان - فيکير، حال-حاضيرين هرج مرجليگيني پاييزين کؤنولسوز گونشي کيمي ايشيقلانديرديغي و ايره‌لي اوچماق اوچون يوخاري قالخماغا گوجو چاتماديغيندان، گونون هرج مرجليگى اوزرينده اوغورسوز-اوغورسوز فيرلانديغي واختلاردا،- روحي يورغونلوغون بو آغير دقيقه‌لرينده من اينسا‌نين عظمتلي سيماسيني خياليمدا جانلانديرير، گؤزلريم اؤنونه گتيريرم.

در باب روز بين المللى كوروش

معصومه قربانى

پان ايرانيست ها و ناسيوناليست هاى پارس گرا كه به تاريخ ايران باستان به عنوان ابزارى براى سركوبى مليتهاى غيرفارس مى نگرند و با اين ابزار قدرت خود را باز توليد مى كنند از روزى جعلى و دروغينى به عنوان روز بين المللى كوروش بزرگ صحبت مى كنند كه در تقويم سازمان ملل بخاطر خدمات كوروش بزرگ به تاريخ جهان، چنين روزى را براى پاسداشت او اختصاص داده اند. اين روز بين المللى را كه ما مى توانيم بعنوان "بين الكى كوروش بزرگ" ياد كنيم در هيچ يك از تقويم هاى بين االمللى موجود نيست و هيچ يك از سايت هاى به زبان انگليسى هم از وجود چنين روزى خبردار نيستند كه اصولاً بايد اين روز خاص را بايد در جايى ثبت كنند.

بیر یئنی یئتمه نین اؤز آنا دیلینده انشا یازماسی نئجه منی یازماغا هوسلندیردی

فرهاد جعفری

اون سوز : بو گون غریبه بیر احوالات یاشادیغیم اوچون و ها بئله هیجانلی اولدوغوما گوره بو ساعات بیلمیرم سوزو هاردان باشلاییب یازیم. بوگون بیر حادثه منی 14 ایل بوندان اونجه یه و او دؤورون خاطره لرینه آپاردی ... بو داغینیق یازی دا بو غریبه حادثه دن ، ذهنیمین بیر گوشه سینده ایتگین دوشوب ، ایتیب باتان خاطره لر و ها بئله  بیر پارا باشقا موضوع لاردان سوز آچماق ایسته ییرم ... داها دوغروسو آنا دیلیمز حاققیندا اورک سوزلریمی پایلاشما قرارینا گلمیشم ...

بو گون 12 یاشلی باجی اوغلوم مکتبده انشاسینی آنا دیلینده یازمیش و معلم اونا بو ایشده آلقیشلاما اوچون ، 20 بال وئرمیشدی ... بو یوخاری دا خاطرلاتدیغیم غریب حادثه ایدی

اووسون

دکتور حميد نيطقى - آيتان

منی اووسونلاديلار،

ديليمی باغلاديلار.

قاچديمسا يئتيشديلر،

نه اکديمسه بيچديلر.

امک منيم، بار.اونون

يادلار منيم، يار اونون.

اوتانديم اؤز-اؤزومدن،

مدرسه‌اي كه سرپناه کودکان شد

حبيب فرشباف

وقتي نفس‌زنان از پله‌هاي متروي مولوي قدم به ميدان اعدام مي‌گذارم، با شنيدن صداي موتوسيكلت‌ها ياد حرف‌هاي همكارم آقاي رحيمي مي‌افتم؛ او وقتي كه مي‌خواست درس (چراغ راهنما) را براي بچه‌ها آموزش دهد، گفت: بچه‌ها! اول به چپ نگاه كنید! بعدا به راست نگاه كنید و... اين حرف‌ها مال بالاشهري‌هاست، اينجا شوشه؛ بايد بالاسرتون را هم نگاه كنيد، اينجا از همه طرف موتور مياد. با اين وصف، شانس با من يار بوده كه از خيابان خيام جنوبي به سلامت رد مي‌شوم و به هرندي و «خانه كودك شوش» می‌رسم؛ خانه كودك شوش در گوشه شمالي پارك هرندي قرار دارد و برای رسیدن به آن باید از داخل پارک عبور کرد  .
) خانه كودك شوش) اولين پروژه اجرايي «انجمن حمايت

گسترش جنگ های قومی و مذهبی با بازی های پیچیده و خطرناک، ( افزایش تنش بین ایران و ترکیه )

محمد حسین یحیایی

سال ها پیش برنارد لوئیس از تیم پر قدرت و پر نفوذ دانشگاه هاروارد در نظام سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایالات متحده آمریکا، که گاهی در مقام مشاور و گاهی هم در قدرت اجرایی قرار می گیرند، گفته بود که دشمنی با ایالات متحده در کشور های اسلامی بویژه عربی در حال افزایش است، برای پیشگیری از آن و شکستن سنت جان سخت و دیرپا در این مناطق باید به حمله نظامی متوسل شد و تخم نفاق و کینه را در درون آنان بگونه ای کاشت و رشد داد که سال های طولانی، جنگ منطقه ای و فرقه ای ادامه داشته باشد و ساختار کهنه و فرسوده آنها درهم بشکند.

این رهنمود لوئیس و دیگر مشاورین جنگ طلب، مورد استقبال مقامات سیاسی و نظامی آمریکا قرار گرفت

قيساجا وارليق کاتئقوريياسى حقينده

لاتين اليفباسيندان کؤچورن: محمد قره خانى

وارليق فلسفه‌‌نين ان فوندامئنتال و ان عومومي کاتئقورييالارينداندير. وارليق پروبلئمي‌نين معناسيني آنلاماق اوچون، هر شئيدن اول، اونون اينسانلارين رئال حياتي و پراکتيکاسينداکي  کؤکلريني آچيغاا چيخارماق لازيمدير. وارليق حاقينداکي اينسان تصوورلري منشاجه قديمدير. جمعيت عمله گلديگي ايلکين دؤورلردن گئرچکليک، مؤوجودلوق، وارليق حاقينداکي ميفولوژي- ديني سجييه‌ده اولسا دا، موعين تصوورلر اولموشدور.

«صمد بهرنگی» و آذربایجانین ملی وارلیغی

احد آیلاقلی

هَله تبریزین‌کوچه‌لرینده، ملی حکومت دؤرونون طنطنه‌لی و محکم شعارلاری جینگیلده‌ییردی؛ هله فدایی دسته‌لرینین منظم شکلده ‌نمایشلری و تماشایا دوران انسانلارین گورولتولو آلقیشلاری گؤز اؤنوندن چکیلمه‌میشدی؛ هله آنا دیلینین سحرکار و تأثیر ائدیجی حسی اوره‌گلرده یاشاییردی؛ و هابئله، هله تجاوزکار دشمنین ظفر شنلیکلرینین شوم قهقهه‌سی تبریزین و دیگر آذربایجان شهرلرینین فضاسیندا سسله‌نیردی؛

«لوويس آلتوسئر» ين دؤولت، ايدئولوژي و ماعاريف حقينده فيکيرلرى

شاهين اؤزلم­ آنکارا اونيوئرسيته‌سى؛ آذربایجان تورکجه سینه چئویرن: رضا امجدی

لوویس آلتوسئر

کاپيتاليزمين گليشمه‌سى ايله، خصوصيله صنايع‌لشمه ايله بيرليکده مودئرن مدرسه سيستئمى اورتايا چيخير. اونو قانونى‌لشديرن اوصول ، بؤيوک اؤلچوده ليبئرال ايدئولوژي آنلاييشي طرفيندن، فورمالاشميشدير. بونا گؤره، اوشاقلار، هانکى ايجتيماعى صينيفدن اولورسا اولسون، ماعاريف [educatin- ائييتيم ] حقّينه و اؤگرنمک ايمکانى‌نا صاحيبديرلر، استعداد [يئته‌نک] و قابليت‌لرى اؤلچوسونده بو سيستئمدن سونونا دک يارارلانا بيلرلر. ماعاريف سوره‌جى [پروسه‌سى] واسيطه‌سى ايله اوشاقلار اولدوقلارى اؤلکه اوچون ياخشى بير يورتداش اولما خوصوصيتلرينى منيمسه‌ييرلر. گله‌جکده ائتملى اولدوقلارى پئشه‌لرله ايلگيلي، گرکلى بيلگيلرى و باشاراجيقلاري قازانيرلار.

بدیعی اثرین کومپوزیسییاسی

میر جلال؛ عرب الیفباسینا چئویرن: م.ا. جواد

(قیسادیلمیش)

 «کومپوزيسييا» سؤزو یالنیز ادبیاتدا یوخ،" بوتون صنعتلرده ایشلنیر. رساملیقدا رنگلرین، معمارلیقدا تیکینتی ماتئریالی‌نين، کینودا شکیللرین، موسیقیده سسلرین کومپوزیسیزقی واردیر. ادبیاتدا سؤز و ایفاده‌لرین، حاديثه‌لرین، فاکتلارین و ائپیزودلارین، صورتلرین معین، آهنگدار، منطیقی، معنالی، مقصده اویغون و موناسیب شکیلده ترتیبینه، قورولوشونا کومپوزيسييا دئییلیر. بو سؤز، لوغتی معناسیندا لاتینجا ترتیب، تشکیل، علاقه دئمک‌دیر. بدیعی اثرین بوتون حيصه، عونصورلرینین قانونااویغون، موناسیب، گؤزل بیر صورتده، منطيقى بیر شکیلده یازیلماسینا کومپوزيسييا دئییلیر. ادیب و شاعيرین اثرینده بدیعی دیل نه قدر ضروری و معنالی‌دیرسا، کومپوزيسييا دا ائله‌‌دیر. بو طلبی ایفاده ائتمه‌ين اثر بدیعی صنعت اثری ساییلماز.

صداهای ماندگار !

اشرف دهقانی

شنیدن صدائی از عزیزان و عزیز محبوبی پس از سال های طولانی که از شهادت سرخ آنان می گذرد ، آن هم به طور غیرمترقبه که چنین انتظاری هم نداشتی، دنیائی از شعف و هیجان و احساساتی که به سختی قابل توصیفند به وجود می آورد. اخیراً نوارهائی به دستم رسیده که یکی از آن ها حضور همیشه زنده برادر انقلابی ام بهروز دهقانی را زنده تر از هر وقت دیگر در مقابل چشمانم قرار می دهد. چشمانم را می بندم و در حالی که به شعر خوانی روان و سرشار از احساسات انقلابی او گوش می دهم  چهره متین، نجیب و مهربان بهروز را می بینم.

ما و ملا و روزگار

هدایت سلطانزاده

در ماه های محرم، همیشه قیافه محله کوره باشی ما در تبریز عوض میشد. دسته های سینه زنی و زنجیر زنی و شاه حسین وای حسین، با طبل و سنج که غالبا لوطی های محله سردسته میشدند، بزرگترین نمایش سال بحساب می آمد که در روزهای تاسوعا و عاشورا به اوج خود می رسید. یکی شربت امام حسین میداد، دیگری دسته های عزاداری را دعوت به آش امام و شله زرد می کرد و بعضی ها نیز پیراهن مندرسی را برای گرفتن شفا و بر آوردن حاجتی، زیر پای عزاداران می انداختند. جابه جا، بشکه های حلبی آب یخ با پیاله های مسی که با خط کج و کوله ای بر روی آنها نوشته شده بود " لعنت بر یزید" یا "بنوش و لعنت بر یزید بفرست"، به چشم میخورد.

ادبى اثرلر حاقيندا - مضمون و فورما وحدتى

مير جلال؛ عرب الیفباسنا چئویرن: م.ا. جواد

فلسفه وارليقدا هر شئيين اؤز مضمونو و فورماسي اولدوغونو، بونلارين قارشيليقلي علاقه،ضيديت و وحدتيني قبول ائدير. ادبيات نظريه‌سي ده ادبي اثرلرين مضمون و فورماسي حاقيندا بو فلسفي مدعايا اساسلانير.

مادام کي، حياتدا هر بير شئيين اؤز مضمونو و فورماسي واردير، او واخت رئال وارليغي عکس ائتديرن بديعي اثر ده موعين مضمونلا فورمانين وحدتي شکلينده مؤوجود اولماليدير. لاکين شئيلرين، اورقانيزمين مضمونو و فورماسي ايله بديعي اثرين مضمونو و فورماسي آنلاييشي بير-بيريندن فرقليدير. چونکي حيات حقيقتي ايله بديعي حقيقت عين دئييلدير. بديعي اثر اوبرازلي تفکورون محصولودور.