جنبش زنان، و امید به اعتلای جنبش عمومی

محمدرضا نیکفر 

این تأملی است بر جریانی که در کوران رخدادهای آن قرار داریم. چه شد؟ چه باید بشود؟

تا همین جایش یک پدیده‌ی کلاسیک را در جنبش‌های اجتماعی تجربه می‌کنیم. حکومتی که دست‌خوش بحران مشروعیت است، دست به کاری می‌زند که در مقایسه با بسیاری از جنایت‌هایی که تا کنون مرتکب شده خُرد جلوه می‌کند، اما به ناگهان با واکنشی اعتراضی مواجه می‌شود که تلاش برای مهار آن واکنش‌های تندتر و گسترده‌تری را به دنبال می‌آورد.

جواد هيئت نابغه ی فرصت های محدود

رضا براهنی 

شناختن و شناساندن دكتر جواد هيئت در ابتدا بسيار ساده مينمايد. علاقمند به شناسايي  ميتواند به يك يا چند سايت خصوصي و عمومي سرك بكشد. اين سايت ها ميتوانند مربوط به پزشكي باشند يا مربوط به ادبيات؛ ميتوانند مربوط به مشاهير ايران باشند و يا مشاهير آذربايجان. حضور دائمي او در اين مراكز كلياتِ از غربال گذشته اي را در برابر ما ميگذارد: متولد 1304 تبريز، تحصيل كرده ي تبريز و تركيه و فرانسه، جراح معروف قلب، دوست و همكار نزديك دكتر كريستين بارنارد معروف، عضو آكادمي جراحان پاريس، كسي كه نخستين عمل جديد قلب را در ايران درست پنجاه سال پيش از اين، در سي سالگي انجام داد، نخستين عمل قلب باز را در سال 41، نخستين عمل تعويض كليه را در تهران در همان دهه بر روي انسان، و نخستين تعويض قلب را روي سگ ها. . .. 

یادداشتی در باره حسین محمد زاده صدیق( دوزگون)

محمد آزادگر 

من با صدیق اواخر ۱۳۴۷ در سخنرانی او در دانشگاه تبریز در باره فولکلور آذربایجان، که توسط دانشجویان ترتیب داده شده بود، آشنا شدم. او در آن زمان دانشجوی رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تبریز بود. تعداد بسیار کمی درسالن سخنرانی حضور داشتند. یادم است که غلامحسین فرنود بود و ردیف جلو هم نشسته بود. به خود من هم دقیق یادم نیست خبر این جلسه را چه کسی داده بود. صدیق آن موقع هنوز لیسانس اش را نگرفته بود.

بیانیه 12 شهریور ( شهریورین اون ایکیسی ) راهنما و راهگشای امروز

محمد حسین یحیایی 

77 سال پیش ( 1324 ) در چنین روز هایی تعدادی از روشنفکران، سیاست ورزان، ملی گرایان و زحمتکشان آذربایجان که بحران عمیق اقتصادی و اجتماعی، فقر و بدبختی و ظلم و ستم استبداد را مشاهده می کردند به این فکر افتادند که باید از این شرایط اسفبار و اسفاک رها شوند و توده های مردم را در گستره آذربایجان نجات دهند. برخی از آنان تجربه کافی از جنبش های تاریخی آذربایجان داشتند و با تشکل هائیکه بعد از 3 شهریور ( ورود نیرو های متفق به کشور ) به همت روشنفکران و زحمتکشان تشکیل شده بودند، همکاری می کردند ولی این تشکل ها بیشتر بعلت عدم ارتباط با توده های مردم بویژه روستائیان و دهقانان نتوانستند موفقیت چشمگیری در آن مرحله بدست آورند، در نتیجه گرفتار فعالیت های روشفکری شده به محفل های دوستانه تبدیل شدند

بدرود حسین صدیق

شیوا فرهمند راد 

باز هم خبر مرگ! خبر آمد که دکتر حسین محمدزاده صدیق از جهان رفته‌است. او یکی از انگشت‌شمار کسانی بود که در دوران پهلوی با به‌جان خریدن همه‌ی بی‌مهری‌های آن ‏رژیم و ساواکش، با زحمت و مرارت، و حتی زیر زهرپاشی‌های برخی «دوستان»، برای حفظ و ‏شناساندن فرهنگ و ادبیات ترکی و آذربایجانی در ایران جان می‌کند. کتاب‌های بی‌شماری حاصل ‏ترجمه و تألیف و تصحیح و انتشار او، از او به یادگار مانده‌است و خواهد ماند.‏ او چندی در خیابان ابوریحان تهران، کمی پایین‌تر از تقاطع خیابان انقلاب (شاهرضا) کتابفروشی و ‏انتشاراتی به‌نام «دنیای دانش» داشت.

باش ساغلیغی - حسین محمدزاده صدیق ( دوزگون) حیاتا گؤز یومدو

سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجمنی 

ائلیمین آجییان یاراسییام من،

ال قوی نبضیمه گؤر هاراسییام من،

پارچالانمیش قلبین پاراسییام من،

هر دونا گیرسم ده یئنه" دوزگونم"،

بو آد ایله حققیم واردیر اؤیونم.

 

جنوبی آذربایجان قلم انجمنی (ایران) سلمان رشدی یه قارشی آپاریلان وحشیجه سینه سوقصدی قیناماغا چاغیریر

جنوبی آذربایجان قلم انجمنی (ایران) 

شیطان آیه لری» کتابی نین یازاری آدلیم یازیچی سلمان رشدی، اوت آیی نین اون« ایکینجی سینده (21 مرداد) اصلیتی لبنانلی مسلمان بیر آمریکا وطنداشی واسیطه سیله آغیر یارالاندی.

بو سوقصد، آردی کسیلمه ین باشقا ترورلارین دوامی ساییلیر.

انجمن قلم آذربایجان جنوبی (ایران) اقدام به ترور سلمان رشدی این نویسنده ی آزاده و شجاع را شدیدا محکوم می نماید

انجمن قلم آذربایجان جنوبی (ایران) 

سلمان رشدی نویسنده ی مشهور کتاب «آیات شیطانی» در روز دوازدهم اوت 2022 (21 مرداد) توسط یک جوان آمریکائی- لبنانی مسلمان مورد سوقصد قرار گرفته و بشدت زخمی گردید.

این عمل بزدلانه ادامه ی حملاتی است که در آن ناشرین و مترجمین این کتاب در کشورهای مختلف توسط تروریست ها و فناتیک های مسلمان به قتل رسیده و یا زخمی شده اند.

اوچ شئعر مفتون امینی- ده ن *

مفتون امینی -  چئویره ن شاطراوغلان **

مسئله

شمع اولاسان

 یا

 پروانه؟

عالیم، « هئچ بیرینی» سِچمَز

صوفی« هانسینی سِچسین» دییه

تَرَددود ائدر.

"آوای تبعید" شماره 28 منتشر شد (ویژه‌نامه زبان و ادبیات کردی)

اسد سیف

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

۲8-مین شماره «آوای تبعید» ویژه‌نامه‌ای‌ست در زبان و ادبیات کردی که به دو زبان کردی و فارسی منتشر شده است. دبیر این مجموعه فریدون ارشدی است. او می‌نویسد؛ «بی‌گمان آثار منتشر شده در این ویژه‌نامه، بخش کوچکی از تولیدات ادبی، پژوهشی و هنری  بسیار گسترده زبان و ادبیات کوردی در جغرافیای کنونی ایران است.

سرمایه ملی و نگین آذربایجان در حال نابود شدن است

محمد حسین یحیایی 

دریاچه پر درد اورمیه گرفتار دست نابخردان، دزدان و غرض ورزان شده است تا به تماشای نابودی خود بنشیند و زانوی غم در بغل گیرد، دریاچه ای که در سال های نه چندان دور گردشگاه توریستان، ایستگاه و اقامتگاه پرندگان مهاجر و گونه هایی از حیوانات و گیاهان کم یاب جهان بود. این دریاچه را آذربایجانی ها نگین آذربایجان می خواندند و هزاران نفر با فروش خدمات در پیرامون آن و حمل بار از آن نان می خوردند. گفته می شود که این دریاچه شاید میلیون ها سال پیش بخش مهمی از یک دریا بوده است، آنچه مسلم است این دریاچه با آب بسیار شور تاریخ دیرینه ای دارد و در برخی از کتاب های تاریخی به آن اشاره شده است. اسم آن در گذشته های دور « چی چست » یعنی درخشنده بوده است، البته اسامی دیگری هم مانند « کبودان » داشته است، در دوران رضا شاه به آن رضائیه سپس با تحولات سیاسی سال 1357 نام اورمیه بار دیگر بخود گرفت که در آذربایجان بنام « اورمو گولو » مشهور است.

داریوش اقبالی! دریاچه ی ارومیه مادرمکان مردم آذربایجان…

فروغ اسدپور

داریوش اقبالی! دریاچه ی ارومیه مادرمکان مردم آذربایجان، خود این مردم و زبانشان یک و همان اند همه در معرض نابودی مطلق!

آخ این چه تنهایی است…

 چندی پیش، پس از درگذشت مادر داریوش اقبالی در خانه ی سالمندان در یکی از شهرهای آذربایجان، کلیپ کوتاهی از دیدار این خواننده ی مشهور و مادرش، به طرق مختلف در فضای مجازی دست به دست شد. من نمی‌توانم بدانم چرا این کلیپ دقیقا پس از مرگ مادر داریوش به فضای مجازی راه یافته و دلایل پس پشت آن چه می‌توانسته باشد.

پس آنگاه طبیعت هم با آذربایجان قهر کرد

شیوا فرهمند راد

چرا از نیمه‌ی دوم دهه‌ی ۱۳۲۰ به بعد در پایتخت ایران «پرتقال‌فروش» مترادف بود با «ترک»؟ چرا ‏هر چه دست‌فروش و گدا و عمله و حمال (که امروزه کول‌بر نامیده می‌شود) در پایتخت و دیگر ‏شهرهای ایران بود، همه از ترکان آذربایجان بودند؟ چه شد که افراد کارآمد آذربایجان در سراسر ایران ‏پخش شدند؟

راستی، فردای شکست جنبش ملی آذربایجان، پس از قتل و اعدام و غارت آذربایجانیان به دست ارتش شاهنشاهی و دولتیان، و کشتار ‏مردم به‌دست مخالفان فرقه دموکرات آذربایجان، و پناه بردن بیش از شش هزار نفر نیروی کار به ‏آن‌سوی ارس در آذر ۱۳۲۵، که تعداد آنان در سال‌های بعد افزایش یافت، وضع مردم آذربایجان ‏چگونه بود؟

نشست سران در تهران و پیآمد های آن

محمد حسین یحیایی 

روز سه شنبه 19 جولای ( 28 تیرماه 1401 ) سران سه کشور منطقه ولادمیر پوتین از فدراسیون
روسیه، رجب طیب اردوغان از جمهوری ترکیه و ابراهیم رئیسی از سوی جمهوری اسلامی ایران در تهران نشست های دوجانبه و سه جانبه برگزار کردند. گردهم آیی و نشست تهران به بهانه ادامه دیدار ها و گفتگو ها پیرامون روند « آستانه » برگزار شد که از سوی فدراسیون روسیه، ترکیه و ایران برای حل و فصل مسئله سوریه سال ها پیش تشکیل شده و تاکنون 18 نشست ( 11 نشست در سطح وزیران امور خارجه ، 7 نشست در سطح سران ) در مناطق و شهر های مختلف این سه کشور برگزار کرده است. در روند آستانه کشور های غربی و ایالات متحده آمریکا که در رخداد های سوریه دارد شرکت مستقیم دارد و نیروی نظامی در آن مستقر کرده مشارکت ندارد.

ولم کن! من به آنچه می توانست خوشایند تو باشد بیش از اندازه تن داده ام!

فروغ اسدپور 

«استراتژی پاسیفیستی» در زمینه ی محیط زیست بر گفتمان پسا-۱۳۹۰ آذربایجان مسلط شده و اکتیویسم و مقاومت جسورانه را در زمینه ی بحران های فزاینده ی اقلیمی و خاصه «احیای دریاچه» به انحاء مختلف نهی و حتی منع کرده است. بحث از هیچ نوع مقاومت جدی و سیاست دفاع تعرضی (حتی نوع حداقلی آن) در میان نبوده است. سخنگویان این «سیاست» عملاً تاکتیک مرگ تدریجی ولی محتوم دریاچه-آذربایجان را در پیش گرفته‌اند و هنوز هم با حرارت روی آن پای فشاری می‌کنند و معتقد هستند که هر تاکتیک و هر حرکتی که بخواهد مسئله ی دریاچه را «سیاسی-امنیتی»  کند همه را متضرر خواهد کرد و به نتیجه هم نخواهد رسید

صمد بهره‌نگی

احمد جمیل ۱۹۷۷- ۱۹۱۳  

وُلقادا اُ تایا، بو تایا باخدئم،

عکسیم سویا دوشدو -

سولاردا آخدئم…

آرازدا چیمنده سن لاپ اوشاق‌دئن…

آرازا اُخشامئر بو چایئن رنگی،

آه، صمد بهره‌نگی، صمد بهره‌نگی !

"آوای تبعید" شماره 27 منتشر شد

اسد سیف 

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

27-مین شماره «آوای تبعید» مجموعه‌ای است در ادبیات و فرهنگ. بخش ویژه این شماره از «آوای تبعید»؛ «در بیدارباش واژگان؛ شعر در برابر سانسور» در ایران امروز است که به کوشش علی صبوری تهیه شده است. این «ویژه‌نامه» خوانندگان را با بخشی از شعر که امکان نشر عمومی ندارد، آشنا می‌کند.

چشم انداز جنبش ها و اعتراض های خیابانی

محمد حسین یحیایی 

جمهوری اسلامی ایران از روز های نخست که قدرت سیاسی را در دست گرفت تلاش ورزیده تا خود را با ثبات نشان دهد و در روز های معینی با تشویق و یا تهدید مردم را به خیابان ها بریزد تا به اصطلاح پایگاه مردمی خود را به رخ مردم بکشد ولی این سیاست و این تلاش از مدت ها پیش رنگ باخته دیگر کارآیی خود را از دست داده است، دیگر سخن از انتخابات پر شور با شرکت گسترده مردم در کار نیست، هر روز که می گذرد از پایگاه مردمی رژیم کاسته می شود و سیاست ویرانگرش در سیاست خارجی ( انزوای کامل )، اقتصاد ( بن بست، سردرگم ) و مدیریت جامعه که بی کفایت ترین، نادان ترین و منزوی ترین افراد بر آن حاکم شدند را به نمایش می گذارد. این شرایط محصول بیش از چهار دهه حاکمیت ارتجاع، تاریک اندیشی و بی خردی گروهی است که برای ادامه حاکمیت خود همه اندیشه های مترقی، احزاب سیاسی و نهاد های صنفی را نابود کردند تا مردمی مطیع و تابع بوجود آورند و یا بپرورند،

رویایی که در هیئت های گوناگونی پدیدار می شود در اصل یک چیز است: حاکمیت مردمان – فروغ اسدپور

فروغ اسد پور

گروههایی از معترضان که به زبان ملی خود شعار می‌دهند (در ورزشگاه سهند تبریز شعار”آزادلیق، عدالت، میللی حوکومت”/آزادی عدالت حکومت ملی سر داده شد)، بر چیزی بیش از گرسنگی تأکید می‌کنند، بر حق حاکمیت ملی خود اصرار دارند و روشن است که قصد ندارند جمهوری اسلامی را سرنگون کنند تا در خلاء قدرت ناشی از نبود این رژیم، حق حاکمیت خود را به یک نظام استبدادی فاسد و دزدسالار نالایق و غیردمکراتیک طرفدار حاکمیت مونیستی یا تک ملیتی و تک زبانی دیگر (مثلاً سلطنت) بسپارند

جنبش کرامت

محمدرضا نیکفر 

خصلت اساسی حرکت‌های اعتراضی و خیزش‌ها در ایران چیست؟ تأکید بر وجود کدام نابهنجاری آینده را بهنجار می‌کند؟ مقاله، نابهنجاری را تبعیض و نابرابری می‌داند و انگیزه‌ی اساسی حرکت‌ها را در خواست برابری و ارج نهادن به کرامت انسان و شهروند می‌بیند.

 اردیبهشت ۱۴۰۱: با گران شدن نان و اقلام اساسی دیگر، و مشخص شدن دوباره‌ی کنترل‌ناپذیری تورم، نارضایتی مردم دوباره جلوه‌ی آشکاری یافت، به ویژه در مناطق محروم‌تر. خاطره‌ی خیزش آبان ۱۳۹۸ تکرار شد که خود نسخه‌ی تازه‌ای از خیزش دی ۱۳۹۶ بود.

بحران اوکرائین را چگونه باید خواند؟

علی قره جه لو 

 در این نوشته به یکی از جنبه های پرمناقشه بحران اوکرائین پرداخته می شود که به نظر می رسد از گره های اصلی درک و یا عدم درک درست از بحران اوکرائین است.  آیا "اقدام پیشگیرانه" روسیه در بهم زدن طرح های ناتو، نقض حاکمیت اوکرائین است؟  بعبارت دیگر، روسیه چه باید می کرد، تا به نقض حاکمیت اوکرائین که رسانه های جریان اصلی غرب یک زبان آنرا "حمله تحریک نشده"  (Unprovoked Attack) می نامند، متهم نمی شد.  آیا اقدام پیشگیرانه روسیه، به سبب "دیوانگی پوتین"، و یا تمایلات توسعه طلبانه روسیه برای احیای امپراتوری تزاری است، یا بالعکس، عکس العملی دفاعی و ناگزیر در مقابل توسعه مداوم ناتو به شرق؟   به جنبه های دیگر بحران اوکرائین در نوشته های آینده خواهیم پرداخت.