در زمان نگارش این متن، سفر دونالد ترامپ به چین تازه آغاز شده بود. بنابراین، تمرکز ما نه بر آنچه در این دیدار مطرح شد، بلکه بر فضای سیاسی حاکم بر این سفر در عرصه بین المللی خواهد بود.
امروز ترامپ، به اروپا چماق گمرک نشان می دهد. کشورهای آمریکای لاتین را تهدید می کند، عملیات راهزنی برای ربودن رئیس جمهور ونزوئلا ترتیب می دهد. به ایران اعلام جنگ می دهد. به متحدان ناتو دستور می دهد. بدون هیچ پنهان کاری، علیه کشورهای کوچک و متوسط دیپلماسی قدرت خشن اجرا می کند.
اما وقتی موضوع چین است، صدای
ترامپ ناگهان تغییر می کند. وقتی صحبت از پکن
می رود، غرش ترامپ محتاط می شود. زبان تهدید جای خود را به گفتمان "رابطه
عالی" می دهد. جای جنگ های گمرگی را هیئت
های سرمایه گذاری می گیرد. مبارزه طلبی جای
خود را به تلاش برای "چانه زنی"
می دهد.
دلیل این امر شخصیت ترامپ
نیست. دلیل آن در این واقعیت نهفته است که
توازن نیروها در جهان به طور اساسی تغییر کرده است. وقتی ترامپ در مقابل شی جین پینگ می نشیند، دیگر
ترامپ سال ۲۰۱۷ نیست. این
بار، پشت سرش، سیستم آتلانتیکی که همزمان
مواضع خود را در خارج از دست می دهد، در داخل دچار تجزیه است، تضادهایش با متحدانش عمیق تر و رقبایش را متحد
می سازد، قرار دارد.
اعتراف
کاگان
ترامپ با پیامدهای فعلی جنگ
ایران که هنوز رسما به پایان نرسیده است، به پکن می رود. اما در ایران، آمریکا نتوانست به هیچ کدام از نتایجی را که انتظار داشت به
دست آورد. برعکس، پیامدهای سنگین تری به
وجود آمد که اعتبار آمریکا را خدشه دار کرد. این را فقط، چین، روسیه یا جنوب جهانی نمی گویند. بلکه این اعترافات، توسط ایدئولوگ های خود نظام آتلانتیک آغاز شد. رابرت کاگان، یکی از معماران نظری تهاجم به
عراق، یکی از ایدئولوگ های برجسته جنبش نئومحافظه کار، که اکنون در مؤسسه بروکینگز
کار می کند، در مقاله ای با عنوان "کیش و مات در ایران" نوشت، که : آمریکا نه تنها در ایران شکست نظامی خورد، بلکه
"به شکست راهبردی که قابل جبران هم نیست" کشیده شد. به گفته کاگان، این شکست "ثابت خواهد کرد
که ایالات متحده در منطقه یک ببر کاغذی است و خلیج فارس و دیگر کشورهای عربی را
مجبور به سازگاری با ایران خواهد کرد"، وضعیت جدید در خلیج فارس گذار به "جهان
پساآمریکایی" را تسریع می کند. (آتلانتیک، ۱۰ مه ۲۰۲۶).
رابرت کاگان کیست؟ او یکی از نظریه پردازان حمله به عراق است. یکی از سرسخت ترین مدافعان رهبری جهانی آمریکا،
یکی از نگهبانان ایدئولوژیک نظام آتلانتیک. امروز اگر کاگان اعتراق می کند که: "شکست آمریکا اثرات زنجیره ای در سراسر
جهان خواهد داشت"، این دیگر، فقط درباره ایران نیست. بلکه، مسئله این است که
روند فروپاشی هژمونی آتلانتیک توسط ایدئولوگ های خودی نیز به نقطه غیر قابل انکار
رسیده است.
آمریکا
متحد دیگر وجود ندارد
جنگ ایران، ذخایر نظامی ترامپ
را به اتمام رساند. محدودیت های قدرت
دریایی آمریکا را آشکار کرد. نشان داد که
آمریکا به تنهایی در تنگه هرمز نمی تواند به نتیجه برسد. اینکه واشنگتن حتی مجبور شده به دنبال حمایت
غیرمستقیم از چین باشد، نشان دهنده این موضوع است. متحدان آمریکایی اکنون این سؤال را مطرح می
کنند: "آیا واشنگتن می تواند همزمان
از خلیج، اروپا و اقیانوس هند و اقیانوس آرام دفاع کند؟" این
موضوع به طور آشکار در تحلیل های آمریکایی مطرح می شود.
دقیقا تحت همین شرایط است که
ترامپ به پکن می رود. علاوه بر این، نه
تنها از بیرون، بلکه از درون نیز تضعیف شده است. شکاف ها در سامانه ترانس آتلانتیک عمیق تر می
شوند. اروپا با هزینه اقتصادی جنگ ایران روبرو است. قیمت انرژی، حمل و نقل دریایی و بار دفاعی باعث
تشدید نارضایتی نسبت به واشنگتن در پایتخت های اروپایی شده است. در عین حال، وال
استریت محاسبات متفاوتی انجام می دهد. پنتاگون
تهدید دیگری را می بیند. تندروهای ضد چینی در کنگره نظر متفاوتی دارند. گروه های سرمایه ای اطراف ترامپ به دنبال چانه
زنی دیگر هستند. آنچه وجود دارد این
است: دیگرآمریکای واحدی وجود ندارد.
این
سازشی بین ابرقدرت ها نیست
برعکس، چین با اعتماد به نفس
تاریخی عمل می کند. زیرا پکن دیگر فقط یک
مرکز تولیدی نیست. چین؛ یک مرکز جایگزین
در امنیت انرژی، استانداردهای فناوری، شبکه های زیرساختی، سیستم های مالی و
ژئوپلیتیک اوراسیا ایجاد کرده است. بحران
ایران نیز این موضوع را آشکارتر کرده است. ادامه جنگ آمریکا در خلیج، وزن اقتصادی و
دیپلماتیک چین را در منطقه افزایش می دهد. بدین دلیل، سفر ترامپ به پکن برای مذاکره یک
ابرقدرت با رقیبش نیست. این سفر، پذیرش
هژمونی رو به افول آمریکا و پذیرش تعادل قدرت جدید در مقابل چین است، که قدرت
انباشته جهان در حال توسعه را در برابر هژمونیسم آمریکا حمل می کند.
لینک اصل مقاله:
https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/irandan-pekine-abdnin-acmazi-576855
No comments:
Post a Comment