Oct 12, 2014

به بهانه‌ی انتشار - آذربایجان جزء لاینفک ایران

رحیم رئیس‌نیا

پدیدآورندگان روزنامه‌ی «آذربایجان، جزء لاینفک ایران»، نمایندگان مهاجران ایرانی در قفقاز بودند. پس از بسته‌شدن قرارداد ترکمانچای به دنبال جنگ‌‌های کمرشکن ایران و روس در اواسط ۱۲۴۳ق، زمستان ۱۲۰۶ش، ۱۸۲۸م، یعنی بیش از ۱۸۵ سال پیش از این و از دست رفتن سرزمین‌‌های قفقاز جنوبی و تبدیل شدن ارس، به جای رشته کوه گذرناپذیر قفقاز به مرز بین ایران و روسیه، رفت و آمد‌های مردمان دو سوی ارس که تا پیش از آن هموطن و خویشاوند بودند، به صورت مسافرت از کشوری به کشوری دیگر و گاهی هم مهاجرت موقتی یا دائمی از این سو به آن سو انجام شد.

کؤنلومه تبریز دوشدو

سلیمان روستم  (۱۹۰۶-۱۹۸۹)-حسن ایلدیریم

خیانت اولماز

هر کس اؤز خئیرینی گودسه دونیادا
آرادا، البته، محبت اولماز.
اوره‌کلر دیل تاپسا، بیرگه دؤیونسه
اورتادا کین اولماز، کدورت اولماز.
یئرسیز بر-بزه‌یه بورونن کسده
آغ گونده ان باشدا گؤرونن کسده
دار گونده خلوتده سورونن کسده
ذره غئیرت اولماز، صداقت اولماز.

ساعدی؛ نمایشگر صحنه‌های تئاتری جامعه - قسمت یکم

احمد عسگرپور


مقدمه
نوشتن در باره‌ی دکترساعدی، تاثیرگذارترین نمایشنامه‌نویس معاصر ایران بسیار دشوار است، اما نیاز و ضرورتی ایجاب می‌کند که بعد از ۲۸ سال سکوت و خاموشی فیزیکی‌اش، باز هم به سراغ گوهرمراد(۱) برویم و حوادث و رویدادهای پیرامونی، نبوغ و خلاقیت هنری او را کنکاش کنیم و احیانا نایافته‌هایی از بعد دیگری آینه‌وار به وجدانها بتابانیم.

Oct 3, 2014

ساواش لاردان سونراکی عبادت

ک. توخولسکی چئویره ن: س. حاتملوی


بیرینجی دونیا ساواشیندا اؤلنلرین سایی 17 میلیون، ایکینجی سینده ایسه 56 میلیون اولموشدور. بو ایکی ساواشدان سونرا یئر کوره سینده اونلار ساواش باش وئرمیش و بو ساواشلاردا دا یئنه میلیونلار انسان حیاتینی ایتیرمیشدیلر. ائله ایران- عراق ساواشیندا، ایکی اؤلکه ده ن بیر میلیونا یاخین انسان اؤلموشدور. بو ساواش بیتمه ده ن آمریکالیلارین هجومی نتیجه سینده افغانستاندا و یئنی ده ن عراقدا ساواش باشلامیش و یئله لیکله یوز مینلر انسان اؤلدورولموش و یارالانمیشدیلار. سونرا سوریه ایچ ساواشیندا یوز مین ده ن آرتیق انسان حیاتینی ایتیریب و بو ساواش بیتمه ده ن یئنه ده عراق دا و بو دفعه اسلام آدینا یئنی بیر ساواش باشلامیشدی.

بیله- بیله

هریزلی

“ائلدار موغانلی”‌نین “هله بیلمیرم” شعریندن استقبال

بو سئودایا دوشدوک قوشا-
سن‌ده، من‌ده بیله-بیله.
بو سئودایلا دولدوق یاشا-
سن‌ده، من‌ده بیله-بیله.
سوروشما بو سئودا نه‌دی!
سئودانی اوره‌ک ایسته‌دی؛

هله بیلمیرم

ائلدار موغانلی
نه‌دن دوشدوم بو سئودایا،
وورولدوم بئله، بیلمیرم!
ایلک باهارین قارانقوشو-
گلرمی دیله؟، بیلمیرم!

بو غریبه ایستک نه‌دیر،
گاه یاندیریر،گاه گؤینه‌دیر؛
باش آلیبدی هارا گئدیر؟-
گؤرورم؛ بیله بیلمیرم!
یاش آرتیر یاشیم اوستونه؛

Sep 19, 2014

پروفسور جواد هیِت ین عزیزلمه تورنی

چیخیش لارین لینکلری و شکیل لر



اذنی اولماسی ...

کورت توخولسکی ترجمه ائده ن: س. حاتملوی


کتله وی (توده ای) ایش سیزلییین قورخونج جهت لرینده ن بیری ده، ایشله مک حاقی نین بیر «لطف» کیمی گؤرونمه سی دیر. ساواشلاردا اولدوغو کیمی: هر کیمین کی یئمگه کره سی وار، سیرتیق اولور.

ایشچی لرین و حتی بئله کارمندلرین بیر آرایا گلمه حاقی گونو- گونده ن اریییب و او قدر آزالمیش کی، ایش صاحیبلری ایله معاش باغلاماق اوچون آپاردیقلاری دانیشیقلاردا، اونلارین مووقعی گونو- گونده ن ضعیف له دییینه گؤره، «امک حاقی» سؤزو ایش صاحیبلرینه بیر فیرتانا تهلکه سی آنلامیندا گلیر ...

نه ، هر مخالفتی با اسرائیل بمعنی ضد سامی( یهودی) بودن نیست

جودیت باتلر - ترجمه هدایت سلطانزاده

Judith Butler
نظرات ضد اسرائیلی در بین محافل روشنفکری مترقی ، بطرز فزاینده ای با استقبال روبروست . آدم های جدی و صاحب اندیشه ، از اقدام علیه اسرائیل طرفداری می کنند که اگرچه نه نیت آنان ، لیکن این انتقادها عملا ضد-سامی(یهودی) هستند.

لورنس سامرز ( Lawrence Summers) ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۲


وقتی رئیس دانشگاه هاروارد اعلام کرد که انتقاد از اسرائیل در این زمان  و فراخوان دادن به دانشگاهیان که  بااسرائیل قطع رابطه کنند ، « اقداماتی است که نه درانگیزه و نیت خود ، بلکه در عمل اقدامی ضد سامی است » ، او تعریف تازه ای از نیت و اقدام ضد سامی بعمل آورد که در بهترین حالت می توان گفت که یک تعریف بحث بر انگیز و تعارض آمیز است. اتهام متقابل این است که  سامرز با چنین اظهار نظری ، ضربه ای جدی به آزادی (اندیشه) آکادمیک زده است هرچند که نیت ایشان آن نبوده است.

اسکاتلند : چراغی که خاموش نخواهد شد

نشریه کومپاس ترجمه هدایت سلطانزاده

ظرف این  هفته (۱۸ سپتامبر) مردم اسکاتلند  در باره آینده مبتنی بر قانون اساسی تصمیم خواهند گزفت ، ولی گفتمان آنان فراتر از آن میرود . آنان در این باره به بحث و گفتگو می پردازند که چگونه می توان از اسکاتلند جامعه بهتری ساخت. مردم میخواهند که جامعه ای مساوات طلبانه تر ،  جامعه ای دموکراتیک تر و قابل دوام و حیات  بوجود آورند. در این مورد آنان اختلاف نظر دارند. آیا این هدف می تواند با بودن در چهارچوب پادشاهی متحد بریتانیا  و با همکاری مشترک  با آن بدست آید ، و  یا ا ینکه اسکاتلند باید از فرصت استفاده کرده و حساب خود را از حزب محافظه کار و سیتی لندن جداساخته و نه تنها جامعه بهتر خود را باید بسازد ، بلکه فانوس راهنمائی نیز برای انگلیس  می تواند باشد.

گؤزلیم ساغلیغیمین قدرینی بیل

درویش اوغلو

حؤرمتلی دیلداشلار و قلمداشلار،

آشاغیدا اوخویاجاغینیز قوشقو(شعر) خاص بیر مناسبت ده ذهنیمه گلدی.
کئچن گونلرین بیرینده آلمانیانین کؤلن شهرینده قاطار ایله ایشه گئدرکن مندن ایکی ردیف قاباقدا اوتوران بیر جوان اوغلان ایله بیر جوان خانیم آلمانجا یوخ، آنجاق یاخچی بیلدیگیم بیر دیلده دانیشیردیلار. دانیشیردیلار دئمک اصلینده دوغرو دگیل، چیغیریشیردیلار، یوخسا ساواشیردیلار دئمک داها دوغرو اولور. سسلرینین اوجالیغی قاطاردا اوتوران هرکسی راحاتسیز ائدیر و دققتینی چکیردی. آنجاق اونلارین دانیشدیقلارینین آنلامینی بیلن بلکه تک من وار ایدیم. دانیشیلان موضوع خانیمین اوشاقلارینی تایایا وئرمک ایسده دیگی و جوانین دا، آیری ایشی اولمایان بیر آنانین اوشاغینی نئیه تایایا وئرمک ایسده دیگینی بیلمه دیگی ایدی.

بیر داها دیلیمیزین آدی حاققیندا

آغاموسا آخوندوو(فیلولوگیا علملر دوکتورو) کؤچورن: رامیز ساوالان

ویلهم هومبدلت یازیر: «خالقین دیلی اونون روحودور و خالقین روحو اونون دیلی‌دیر.  بوندان گوجلو عینی‌لیک تصوور ائتمک چتین‌دیر.»
بیزیم جانیمیز‏‏، روحوموز، عشقیمیز، ووجودوموز، وارلیغیمز، شؤهرتیمز، شانیمیز اولان بو آنادیلیمیزین اوزه‌رینده چالیشماق بیزیم ان بؤیوک بورجوموز و آغیر وظیفه‌میزدیر. دیلیمیز حاققیندا چوخلو مسله‌لر وار کی، اونلارین حاققیندا هله ده گرک تدقیقاتلار اولسون، کیتابلار، مقاله‌لر یازیلسین. بیر دیلین آرادان گئتمه‌سی‌نین قاباغینی آلماغا ان دوزگون یول او دیلی دوزگون اؤیرنیب و او دیلده گؤزل و هر طرفلی و هر ساحه‌ده سانباللی اثرلر یاراتماق اولماسی آیدین بیر مسله‌دیر.

بیر آدین اوچ اودو

افراسیاب نوراللهی

“استاد چنگیز مهدی پور” اوچون؛

“چنگیز”ده، “جنگیز”ده، “چینگیز”ده او دو
یانی؛
بیر آدین اوچ آلووو، اوچ اودو…
“
چنگیز” دئییلینجه،
“
چنگ”، “عود”
“
جنگیز” دئییلینجه،
جنگی کوراوغلودو
“
چینگیز” دئییلینجه ده،
چیینی یوکلو بیریمیز

اونودولماق

زومرود یاغمور- کؤچورن: احد فرهمندی 

بو گون قالخا بیلمه‌دی، ائله‌جه یوخوسوندا اؤلدو، نه ائتدیلرسه، باشینین اوستونده‌کیلر نه قده‌ر قیشقیرسالار دا اویانمادی، روحو عناد ائتدی، بدنه قاییتمادی، سانکی یورغون دوشموشدو. الینه دوشن فرصتدن استفاده ائتدی، اوچدو گئتدی، بیر ده گئری قاییتماق ایستمه‌دی. بدنی اورتادا قالدی، کیم نه قده‌ر آغلاماغیندان آسیلی اولمایاراق بدن اشیا کیمی یاتاقدان اورتالیغا ائندیریلدی. اونو دفن ائدنه قده‌ر چوخ یئره قویوب گؤتوردولر. بدنی تورپاغا تاپشیردیلار، او گئتدی، قالانلارین درددن آز قالیردی اوره‌گی پارتلاسین، آما کیمسه‌نین اوره‌گی پارتلامادی، درد کیمسه‌نی بیردن اؤلدورمور، ایچیندن یئییر. بو دفعه‌ ده ایچیندن یئیه بیتیره‌جکلرینی سئچیب سئچدیکلرینین اوره‌گینده اوتوردو.

Sep 13, 2014

جنگ اوکراین و سوریه، پوششی بر جنگ انرژی آمریکا علیه روسیه

هدایت سلطان زاده 

کلوویتس ، استراتژیست بزرگ پروسی نوشته است که جنگ ادامه سیاست است بشکلی دیگر. در صفحه شطرنج ژئوپولیتیک جهان که از دید استراتژیست های قدرت های رقیب ، منطقه « اورو ـ آسیا » مرکز ثقل آن تلقی میشود ،  بجرات میتوان گفت که «استراتژی گاز» ، با استراتژی جنگ های منطقه ای تاحد زیادی منطبق برهم هستند. [1]اروپا بعنوان یک مکان جغرافیائی دراین منطقه  « اورو-ـ آسیا» و بعنوان  بزرگترین مصرف کننده انٰرژی  گاز،  محور این  رقابت استراتژیک در ژئوپولیتیک جهان  بشمار میرود . در این رابطه ، سه حرکت قدرت های رقیب را می توان مشاهده کرد:

i ـ تلاش آمریکا از طریق قدرت نظامی ـ که ناتو بازوی اصلی آنرا تشکیل می دهدـ و ابزارهای مالی بین المللی در اختیارخود برای ممانعت از ظهور یک قدرت رقیب درمنطقه « اورو - آسیا» در برابر خود.

خودافشاگری آقای پرزیدنت

شیوا فرهمند راد


آقای پرزیدنت انجمن قلم ایران در تبعید در «پاسخی» با عنوان «ادعا و درس اخلاق یک مترجم» که بر نوشته‌ی من «اخلاق بریدن و چسباندن» نوشته‌اند و از جمله در این نشانی منتشر کرده‌اند، ادعاهایی به میان آورده‌اند که دروغین بودنشان را این‌جا نشان خواهم داد. اما نخست باید نکته‌ای را یادآوری کنم.

اعتراض من از آغاز نیز برای آن نبود که حق مالکیت یک ترجمه‌ی سی‌ساله را به خود بازگردانم. آن حق دست‌کم پیش خودم و پیش نخستین ناشر آن در سال ۲۰۰۲ (مجله‌ی «نگاه نو») برای من محفوظ است. سخن من مطرح کردن و به بحث گذاشتن و اعتراض به پدیده‌ای ناهنجار بود و هست که با کمال تأسف در حال گسترش است، و همچنان‌که ملاحظه می‌شود تا رأس نهادی که وظیفه‌اش پاسداری از شرافت و حیثیت قلم و حقوق نویسندگان باید باشد، نیز سرایت کرده‌است. من با “شخص” کاری نداشتم و ندارم. شخص می‌تواند هر کسی باشد و هر نامی داشته‌باشد. روی سخن من فلان شخص معین در استکهلم یا فلان

داعش و حامیان اش در عراق دنبال کدام اهداف اند؟

علی قره جه لو

“دولت اسلامی عراق و شام” (داعش -ISIS) کیست؟

“دولت اسلامی عراق و شام” (داعش)در شرایط اشغال عراق توسط آمریکا در سال 2006 به وجود آمد، و با کمک های اطلاعاتی،مالی، تسلیحاتی آمریکا، اسرائیل، عربستان، قطر و ترکیه، تجهیز شد، تعلیم یافت، بزرگ شد، و در نقش یکی از مدعیان سنی – وهابی عراق وارد میدان شد. داعش به عنوان یکی از متحدین ائتلاف غرب در عراق، در جریان جنگ تحمیلی علیه سوریه، با کمک حکومت آ – ک – پ از طریق ترکیه وارد جنگ علیه حکومت سوریه شد.

سازمان های تروری از نوع داعش، با اشغال آمریکا و در شرایط سیاسی خاصی در جهت منافع آن در کشورهای مفروض امکان نشو و نما پیدا کرده و به کار می روند و زمانی که تاریخ مصرف شان تمام شد با ژست های مخالفت و مبارزه علیه تروریسم در لیست سازمان های تروریست قرار گرفته و به حاشیه رانده می شوند.

درد

رامیز روشن- ترجمه: حمید بخشمند


اسکندر نُه سال قبل از این‌که جنگ شروع بشود ازدواج کرده بود، اما بچه‌اش نشده بود. رفت جنگ، نُه ماه بعد نامه‌ای به‌دست‌اش رسید که درش نوشته شده بود صاحب یک پسر شده‌ای.
اوّل خوشحال شد. بعد چیزی به‌دلش برات شد و خاطرش را برآشفت. بی‌اختیار گریه‌اش ‌گرفت و اشک‌اش درآمد.
فرمانده پرسید:
ــ چته گریه می‌کنی؟
اسکندر گفت:

آغری

رامیز رؤوشن- کؤچورن: حمید بخشمند

اسکندر داعوادان دوققوز ایل قاباق ائولنمیشدی، اوشاغی اولمامیشدی. گئتدی داعوایا، دوققوز آی سونرا مکتوب آلدی کی، اوغلو اولوب.
اوّل سئویندی. سونرا اوره‌یینه نه دامدیسا کئفی پوزولدو؛ دوردوغو یئرده آغلاماق توتوردو، گؤزوندن یاش آخیردی.
کوماندیر[۱] سوروشدو:
-
نییه آغلاییرسان؟
اسکندر دئدی:

Sep 5, 2014

سفر ترک

رضا براهني

يك ــ آن كه سفر ميرود، سفر نميرود، مگر آن كه وطن نيز با او برود. در طول سفر، از حفره هاي ذهن، ذهن در به در، وطن نگاه ميكند، حال و قال، قال و مقال ميكند. در بازگشت آن نيست. ديگر آن نيست و اين تاسف ندارد. چرا كه تو وطن خويشي. مشت خاكي سيم پيچي شده در تنگاتنگ يار و ديار، ياد و يادگار ــ‌ كه به رغم چاپي بودن اين حرفها، آنها را باز هم ميگويي ــ سيم پيچي كه بر آن هر سفر هزار سيم ديگر ميافزايد. گلوله اي به حال فشرده تر و فشرده تر شدن، تا كي؟ تا آن كه ناگهان همه چيز، به يك چشم هم زدني از هم بپاشد. خواه در زمين و خواه در آسمان، در هر جا و هر زمان ممكن، تا به چيزي بپيوندي كه پس از آن ديگر وجود ندارد. نه تويي كه پيوسته اي و نه آن چيزي كه بدان پيوسته اي. همان قول آن سعدي زياد سفر كرده: "قضاي كن فيكون . . .، بدين سخن سخني در نميتوان افزود."

کهلیک

رضا همراز

بئله دئییرلر، اسکی زآممانلاردا گونلرین بیرینده بیر نفرین الی بتر بوشا چیخار. بو یازیق آدام اؤزون چوخ اویان – بویانا، اودا – کؤزه ویردیقدا مع‌الاسف الینه پول توخدآمماییب، الی هر یئردن اوزولور. بئچاره کیشی بو فیکره دوشر کی اؤزون چؤل – باییرا ویرسین تا بلکه قورد – قوش داغیدیب، آجی یاشاییشدان الی اوزولسون.
کیشی اؤزون چؤله ویردیقدا فیکریندن مین – بیر ایکی فیکر و خیال کئچیردی. آخ نه ائدیم؟ نه تهر اولاجاق؟ آرواد – اوشاق نئجه اولاجاق‌لار؟ و… بو آرا بیردن بیره بیر اتلی کهلیک سسی یازیق کیشی‌نین فیکرین اؤزونه جلب ائدر. بو دؤنه او تام فیکیرلرین اونودوب، یالنیز کهلییه فیکر ائدر.