فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش یازدهم

محمد حسین یحیایی

با گذشت زمان و تثبیت شرایط از هیجان ها، پیشداوری ها، گله مندی ها، عیب جویی ها و اتهام زنی های گاهی ناروا در بین نفرات فرقه نسبت به یکدیگر و کشور میزبان اندکی کاسته شد، نفرات با ذوق و با استعداد با استفاده از یگانگی زبانی و فرهنگی آذربایجان با خود به شعر و خلق ادبیات و فعالیت های اجتماعی روی آوردند و در اندک مدتی جایگاه خود را در بین ادیبان و شاعران آذربایجان پیدا کردند و مانند « بالاش آذراوغلو»، « مدینه گلگون »، « حکیمه بلوری »، « اسماعیل جعفرپور سلماسی » و دیگران در شعر سرآیی سرآمد شدند و ده ها تن دیگر در نثر نویسی و روزنامه نگاری خوش درخشیدند و دیگران هم در مراکز صنعتی و کشاورزی جایگاه خود را پیدا کردند. در این میان برخی از کادر های رهبری فرقه هم مانند غلام یحیی دانشیان، جهانشاهلو و میلانیان برای نخستین بار بعد از سال ها اقامت و تلاش برای بازسازی فرقه در مهاجرت، از شهر باکو عازم مسکو شدند تا در مدرسه عالی حزب شرکت کنند و آموزش ببنند.

روایتی دیگر از سفر پاپ فرانسیس به عراق

م. ائینالی یازیچی نین آدی

بیش از یک ماه از سفر پاپ فرانسیس به عراق گذشته است. هرچند رگه ها و یا گوشه هایی از علل سفر وی در رسانه های بین المللی منعکس شده است اما تا کنون یک تحلیل جامع و یا نزدیک به واقعیات سیاسی روز (حداقل برای نویسنده) از این سفر مشاهده نشده است. نوشتۀ زیر یک تلاش کوچک در جهت روشن کردن برخی از ابعاد و علل این سفر می باشد.

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش دهم

محمد حسین یحیایی

مرگ نابهنگام پیشه وری یاس و نومیدی را در میان نفرات فرقه افزایش داد، افرادی که در پی بازسازی و آموزش نظامی فرقه بودند تا بار دیگر با برگشت به جنوب مبارزه خود را پیگیری کنند، سرخورده از این حادثه غم انگیز به واقعیت های دیگری پی بردند و متوجه شدند که رهبری حزب کمونیست آذربایجان که توجه زیادی به رهنمود های مقامات مسکو داشتند، تمایلی ندارند که نفرات فرقه دمکرات آذربایجان به فعالیت های نظامی خود در خاک شوروی ادامه دهند، در نتیجه پیش از آغاز آموزش های نظامی به آن فعالیت ها و عملیات پایان داده شد، در این میان سازماندهی ارگان های فرقه به علت افزایش اختلافات که بخش عمده آن ناشی از بحران مهاجرت بود به درازا کشید و تعدادی از نفر ات فرقه بویژه دانشجویان نظامی که از سوی فرقه در تبریز گزینش شده و با استفاده از بورس به مراکز آموزشی جمهوری سوسیالیستی آذربایجان فرستاده شده بودند خواهان برگشت به زادگاه خود شدند

"آوای تبعید" شماره 18 منتشر شد

اسد سیف

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

هیجدهمین شماره "آوای تبعید" آمیزه­ای­ست از شعر، داستان، نقد ادبیات و فرهنگ. در این مجموعه آثار بیش از پنجاه شاعر و نویسنده و هنرمندی همکاری دارند.

دونیا سندن کیملر کئچدی؟!

"ادبیات سئونلر" گروهو

حسرتیم کیمی آخاجاق؟

گؤز یاشیما کیم باخاجاق؟…
و آیریلیق دردی، دوست دردی بیزی یاندیریب یاخاجاق!

چوخ تاسفله، وطنیمیزین، ائلیمیزین تانینمیش شاعری، اجتماعی شخصیتی و تار اوستاسی «بهروز دولت‌آبادی»(چای‌اوغلو) بوگون 99/12/29 تهراندا آغیر کانسر خسته‌لیگیندن حیاتا گؤز یومدو.
«چای‌اوغلو» 1317نجی ایلده تبریزین چای‌کنار محله‌سینده دونیایه گلمیشدیر. او گنج چاغلاریندا آذربایجانین مبارز ائولادلاری صمد بهرنگی‌ و بهروز دهقانی‌نین یاخین فیکیرداشی و یول یولداشی اولموشدور.

یاد ائت منی…

بهروز دولت‌آبادی(چای اوغلو) 

هر یئرده قرنفیل چیچگی، لاله گؤرنده،
ظولمات گئجه‌ده، گؤیده آیی هاله گؤرنده،
شام و سحر آرخاندا گولوم! سایه گؤرنده،
«یاد ائت منی ای سئوگیلی جانان منی یاد ائت    !»

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش نهم

محمد حسین یحیایی

ورود ارتش متجاوز تهران به آذربایجان ثبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی منطقه را بر هم زد و آرامش و امنیتی را که در سایه حکومت ملی بر پا و برقرار شده بود به هم ریخت، هزاران نفر دستگیر، زندان و اعدام شدند، هزاران نفر دیگر به شهر های جنوبی تبعید شدند و همزمان هزاران نفر بطور مخفیانه برای در امان ماندن از خشونت و اعدام و زندان به شهر های دور دست و تهران گریختند و گروه دیگری هم مجبور به ترک میهن و مهاجرت به بخش شمالی آذربایجان شدند، با همه این دشمنی های ثبت شده در تاریخ و نهان مانده در دل مردم ستم دیده آذربایجان،  براستی مایه شرمساری است که هنوز هم تعدادی از مفسرین سیاسی و روشنفکران تهران گرا که به شدت دلباخته تاریخنگاران تمامیت خواهی و برتری طلبی اند، تکرار می کنند که مردم آذربایجان با آغوش باز پذیرای ارتش اعزامی از تهران شدند که با واقعیت همخوانی ندارد.

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش هشتم

محمد حسین یحیایی

دولت قوام السلطنه بعد از اجرای نقشه مخرب و ویرانگر خود در آذربایجان در 5 دیماه 1326 سقوط کرد و جای خود را به به ابراهیم حکیمی ( حکیم الملک ) سپرد. حکیمی از وزارت دربار به این سمت برگزیده شد و دولت متمایل به انگلیس خود را تشکیل داد، حکیم آذربایجانی بود و با تقی زاده در فعالیت های مشروطه خواهی شرکت کرده بود ولی هیچگونه اقدامی برای پایان دادن به قدرت و سرکوب نظامی ها در آذربایجان نکرد و همان سیاست تهران را پیش برد، دولت حکیم چند ماهی بیشتر دوام نیآورد و در 25 خرداد 1327 به پایان رسید، در پی آن « عبدالحسین هژیر » دولت خود را تشکیل داد و آنهم تا 25 آبانماه همان سال ادامه یافت تا نوبت بار دیگر به یک آذربایجانی دیگر « محمد ساعد مراغه ای » رسید. تنش در تهران عمر دولت ها را کوتاه می کرد و اقتصاد کشور را به ویرانی بیشتر می کشاند، اوضاع در آذربایجان با حکومت نظامی حاکم بر آن به مراتب بیشتر از سایر مناطق کشور تیره و تار بود.

ایبیش، منوش

ممد علی 

 ایکیسی ده، بیزیم اِوده‌ن یوز متر آشاغئدا، دروازا کوچه‌سینده گورجانلئ‌لارئن بیرینجی سُل ‌‌دؤنومونده‌کی دربندده، دیبه بیر آز قالان؛ منوش ساغدا بالا بیر هشتی کیمی‌ده؛ ایبیش ده سُلدا پیلله ایله انیلن چوخور دربندده اُلاردئلار. 

آذربایجان دیلی - قورولوشو

حسن بالئ یف - سیریلیک یازئدان کوءچوردن: اصغر تاج احمدی - محمد علی تاج احمدی

اینسان اؤز فیکرلرینی ایکی جور: دیل جوابئ و یازئلئ فرمادا یتِیره ­ر.

فیکرین دانئشئقلا یتِیریلمه­ سی دیلین سس سیستِیمینه، یازئلئ فرماسئ حرفلره اساسلانار. . . .

 

 کیتابین ایچینده کی لر

کتابین متنی

تجزیه مداوم و خشونت آمیز مملکت بلوچستان به دست حکومت مرکزی ایران

فروغ اسدپور

تقدیم به ملت بلوچ که مرا برای برون شدن از زندان بزرگ جمهوری اسلامی صمیمانه و بی شائبه کمک کرد. این نوشته ی حقیقتاً ناقابل را به جوانان و نوجوانان بلوچی تقدیم می‌کنم که در بلوچستان با من دوستی و رفاقت کردند، از من قول «بازگشت» گرفته بودید. باشد که این بازنگشتن را «گواه فراموشی» این دوست همیشگی تان تلقی نکنید

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش هفتم

محمد حسین یحیایی

در بخش های پیشین به آن اشاره شد که حمله به آذربایجان از ماه ها پیش در تهران برنامه ریزی شده بود که نخست با کشتار و وحشیگری خوف و وحشت ایجاد کنند و سپس به اهداف دیگر مانند کتابسوزان و تبعیدیان به مناطق جنوب بپردازند، طرح تنها شامل تبعیدیان نبود بلکه پراکنده کردن همه کانون های اجتماعی و اقتصادی در آذربایجان بود که بار دیگر جنبش های اجتماعی در این منطقه شکل نگیرد، بنابرین بخش مهمی از سرمایه آذربایجان با استفاده از روش های گوناگون به تهران و دیگر مناطق کشیده شد، ارعاب و ترس روشنفکران را از آذربایجان پراکند و زمینه برای سرکوب دراز مدت فراهم آمد که جمع آوری مهاجرین بخشی از آن بود، از آن رو از مدت ها پیش فهرستی از نام و نشان فعالین مهاجرین را در مناطق مختلف شهری و روستایی  با کمک و یاری اربابان و مالکین فراری که همراه با ارتش به روستا ها برگشته بودند،

آنادیلی و کیملیک

هدایت سلطان زاده

ديل ايجتيماعى فنومنلرين ان دولاشيغى و مورکبى ساييلير. (Dale Spender ) 1 «دئيل ايسپئندئر»ين دئديگي کيمى، ديل نويترال دئييل و يان ساخلايان بير فنومن دير. ديلين رولو يالنيزجا فيکيرلرين داشينماسى و اينتيقاليندا واسيطه‌چيليک ائتمکله بيتمه‌يير. ديل اؤزو ايده‌لرى و دوشونجه‌نى بيچيملنديرير و اونلارى قاليبا تؤکور. ان اؤنمليسى بودور کى، ديل هر نه دن اؤنجه، بئين‌ين چاليشما پروقرامى حؤکمونده دير.

اينسان ديشارى دونيانى اولدوغو کيمى، يان ساخلامادان ثبت ائديب گؤره بيلمز.

آنادیلی و کیملیک

زبان مادری و هویت ملی 

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش ششم

محمد حسین یحیایی 

با حمله وحشیانه ارتش به خاک آذربایجان و کشتار بی رحمانه طرفداران فرقه دمکرات آذربایجان که خواستار آزادی و تعیین حق سرنوشت سیاسی و اقتصادی خود بودند، هویت زدایی و نابودی فرهنگی هم آغاز شد، برنامه نابودی در تهران به گونه ای طراحی شده بود که باید همه آثار و دستآورد های فرهنگی، هنری و هویتی حکومت ملی و فرقه دمکرات آذربایجان نابود می شد، در این راستا جشن بزرگ کتابسوزان در 26 آذرماه 1325 به اجرا در آمد که شامل آرشیو، کتابخانه و موزه ها و مراکز هنری می شد که در دوران حکومت ملی ساخته و یا جمع آوری شده بود، این جنایت بزرگ فرهنگی مدت ها ادامه یافت در مرحله نخست کتاب های درسی و دیگر آثار مکتوب مانند عکس، تابلو، نشان ها و لوح های حکومت ملی که به زبان ترکی منتشر شده بود مورد هدف قرار گرفت، افراد فرقه و مردم از ترس و وحشت اگر نسخه ای روزنامه و یا نوشته به زبان ترکی در جیب داشتند، آن را بیرون آورده با تلخکامی و بهت زدگی به درون آتش می انداختند تا مورد بازخواست قرار نگیرند،

ستیز با چپ ولی حالا چرا؟

محمد حسین یحیایی 

به بهانه 42 مین سالگرد انقلاب 1357 برنامه های زیادی از سوی کانال های تلویزنی ( بی بی سی، ایران انترناشنال، من و تو و... ) و کانال های رادیویی مانند رادیو فردا و دیگران تهیه به نمایش گذارده شد تا  اطلاعاتی پیرامون چگونگی شکل گیری انقلاب و جمهوری اسلامی را با صلاح دید و گزینشی خود در اختیار مردم بویژه جوانانی قرار دهد که 75 درصد از آنان یا هنگام انقلاب کودک بودند و یا بعد از انقلاب بدنیا آمدند، در این برنامه ها از افرادی که بعنوان مهمان دعوت بعمل آمده بود شیطنت برنامه گذاران با پرسش هایشان خود را نشان می داد، در اغلب این برنامه ها از چپ های پشیمان، ملی گرایان چپ ستیز، ملی مذهبی های سرگردان، دلدادگان رژیم پیشین بعنوان روزنامه نگار و کارشناس و... استفاده کردند که گفتارشان قابل تامل، گاهی انحرافی و پر از دروغپردازی تا درجه توهم بود

انتخابات و بحران اجتماعی در آمریکا

علی قره جه لو

مراسم تحلیف بایدن که دور از مردم، و در سایه سلاح های سنگین برگزار شد، هفته ها افکار عمومی جهان را مشغول کرد.  بایدن در سخنرانی بعد از مراسم سوگند، درباره "دموکراسی"، "وحدت" و "بهبود" صحبت کرد، ولی از مهم ترین مسئله، یعنی بحران اقتصادی دامنگیر آمریکا سخنی بمیان نیاورد.  "شو"ی وحدت بایدن در سایه آتش بازی های خیره کننده، از طرف یک مشت اقلیت که چشمان خود را بر روی واقعیت بسته اند بعنوان "پایان آشوب" و "فرارسیدن صلح" تعبیر شد، ولی، از طرف بقیه مردم، ترس و دست پاچگی، که با هنرنمایی خوانندگان مشهور و چراغانی های خیره کننده سعی در پنهان کردن واقعیت را داشتند، حس گردید.  فضای خوش بینی مشابهی در زمان آغاز ریاست جمهوری اوباما نیز وجود داشت، ولی اینبار سخنرانی بایدن از طرف ناظرین "کم رنگ" و "توخالی" ارزیابی شد. 

روسیه، آذربایجان و بیانیۀ آتش بس در قره باغ

م. ائینالی

بعد از امضای بیانیۀ آتش بس در 10 نوامبر 2020 حکومت آذربایجان و برخی نیروهای سیاسی از " پیروزی نهائی" و
"کاپیتولاسیون" ارمنستان در جنگ قاراباغ یاد کردند. این ادعا تا بدآنجا پیش رفت که حتی "ایلهام علی یف" رئیس جمهور آذربایجان از عدم وجود مناقشه ای به نام قاراباغ یاد کرده و از پایان آن برای همیشه صحبت کرد. او در نطقی طولانی بعد از جنگ 44 روزه اینگونه می گوید: 

 " ما چند رایون (استان) را در میدان نبرد از وجود دشمن آزاد کردیم و 3 رایون را با مجبور کردن دشمن (به وطن) باز گرداندیم و بدین وسیله مناقشۀ داغلیق قاراباغ را حل کردیم. مناقشۀ داغلیق قاراباغ دیگر وجود ندارد. اگر کسی اینگونه فکر کند که مناقشه هنوز نیز ادامه دارد اشتباه می کند.

الکساندر دوگین، و پلاتفرم همکاری در منطقه ی قفقاز

الکساندر دوگین، و پلاتفرم همکاری در منطقه ی قفقاز - ترجمه:  علی  قره جه لو 

 مقدمه،  الکساندر دوگین، استراتژیست و از رهبران و بنیانگذاران "جنبش یورواسیا" در روسیه است.  نظرات دوگین و جنبش یورواسیا در شکل دادن به سیاست خارجی روسیه بسیار موثر است.  دوگین در مصاحبه اخیر خود با روزنامه "آیدینلیک" ترکیه، به سوالات مختلف مصاحبه گر (تئومان علی لی) در رابطه با مسائل خاورمیانه، تنش در شرق مدیترانه، قبرس، قفقاز، انتخابات آمریکا و پیامدهای آن .. بویژه روابط روسیه - ترکیه پاسخ های جامعی داده است.  ما،  نظرات و پاسخ های دوگین به دو سوال (تنش در شرق مدیترانه و  پیامدهای جنگ قره باغ) را با تلخیص در اختیار خوانندگان قرار می دهیم.  این نظرات برخلاف تبلیغات رسانه های عمده غرب نئو لیبرال و گلوبالیست های آمریکا و اروپا، تحولات جهانی و منطقه ای را از بعدی دیگر، از منظر منافع کشورهای منطقه توضیح می دهد.

اؤلومو گؤزلریندن گؤردوم (روْمان – اوچونجی بؤلوم)

هاشم خسروشاهی - تۆرکیه تۆرکجه­سیندن آذربایجان تۆرکجه­سینه اویغونلاشدیران: آیدین سرداری­نیا***

کریم، «ان سوْن ذهنیمده قالان­لا باشلاییم!» دئدی، «بو سوْنونجوسو، آیریلاری‌نین نتیجه­­سیدیر ذاتاً. باشا دۆشرسیز!»

آلمان­دا اوْ گئجه، سحرا یاخین ائودن چیٛخیب قاپینی آرخامدان باغلادیغیمدا، دؤنوشومون اوْلمادیغینی آنلادیم. نه­یه، هارایا قاییداجاغیمی دا سوْروشمادیم اؤزومدن. اؤنجه­کی گئجه ائوه گیرینجه گؤرموشدوم. قادین، ماشینین آچارینی بارین اۆزرینده کی ایچی رنگلی مازی دوْلو بانکانین یانینا تۆنله­دی.

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش پنجم

محمد حسین یحیایی

حمله نظامی به آذربایجان از ماه ها پیش برنامه ریزی شده بود و برخی از مقامات حکومت ملی به رهبری پیشه وری از آن اطلاع داشتند و متوجه فرصت سوزی « قوام » و ارتجاع حاکم بر تهران بودند ولی همزمان برای پیشبرد مواد 15 گانه موافقتنامه که بین « مظفر فیروز » و پیشه وری به امضاء رسیده بود، تلاش می کردند و اصرار می ورزیدند. حکومت ملی در آذربایجان با آنچه از پایگاه اجتماعی بزرگ و مهمی برخوردار بود و سازماندهی نفرات خود را به راحتی و تا اندازه ای به سادگی پیش برد ولی سرنوشت سیاسی آذربایجان تنها در ان جغرافیا تعیین نمی شد و باید حکومت ملی آذربایجان در مناطق دیگر ایران بویژه در تهران که آذربایجانی ها در آن و مناطق پیرامونی آن و در حاشیه ای شهر های بزرگ در فقر و گرسنگی به سر می بردند به سازماندهی می پرداخت تا در صورت تجاوز به آذربایجان، آنان وارد عمل شوند 

هفدهمین شماره "آوای تبعید" منتشر شد

اسد سیف

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

هفددهمین شماره "آوای تبعید" در شرایطی منتشر می‌شود که جهان هم‌چنان درگیر غول کروناست. اگرچه این بیماری بر تمامی هستی ما تأثیر گذاشته و روند طبیعی زندگی را از انسان‌ها بازستانده، ما نیز در کنار آن گروه از نویسندگان و هنرمندانی در جهان ایستاده‌ایم که می‌کوشند با تولیدات ادبی و هنری خویش بار هستی را بر انسان‌ها تحمل‌پذیر گردانند. ما نیز به نوبه خویش می‌کوشیم حداقل با انتشار «آوای تبعید» گوشه‌ای از چراغ هنر و ادبیات را روشن نگاه داریم.