Feb 6, 2015

آیا یونانی ها دموکراسی را بازنویسی خواهندکرد؟

هدایت سلطانزاده


« بسیاری از کسانی را که با استفاده از قانون و یا نیرنگ ، بدور از سرزمین طلائی خود بعنوان بردگانی شوربخت فروخته شدند ،آری من آنان را به آتن بازگرداندم. بسیاری از آنانی را که بخاطر بار سنگین قرضه ها به تبعید فرستاده بودند و به کلامی جز زبان گرامی آتن سخن نمی گفتند ، و سرگردان در اینجا و آنجا بسر می بردند ، من بخانه باز آوردم.و آنانی را که زیر یوغ بی رحمانه ترین بردگی مستبدی قرار داشتند ، من آزاد شان کردم ». سولون ، خطیب و حقوقدان و سیاستمدار یونانی ۵۵۸-۶۳۸ قبل از میلاد ). نقل شده در ارسطو: « قانون اساسی آتنی ها». 


شکی پیتی‌سی

ذكا ولايت اوغلو 

هفته‌لرله اونلارین قازانیندا ات خوره‌گی قاینامیردی. کیشی‌نین اوره‌گی هر ات خوره‌کلر‌ی ایستدیکجه آروادی ساتاشیر، قیناییردی ارینی: »ایندی هاردان آلیم قونشوموز اشرف معلمی کی، بیر قوزو جمدگی‌نین پارا شقّه‌سینی بؤلوب وئرسین بیزه، گون‌لرله کئفه باخاق؟ هاردان آلیم او شوریا حکومتینی کی، سن ده اوتوروب - دوروب اشرف معلم‌دن امضا‌سیز مکتوب‌لاری یازیب گؤندره‌سن یوخاری‌لارا؟ آخی الله وار گؤی‌ده. هر شئیی گؤرور. اوّل - آخر بیزی چوخ شئیه حسرت قویمالی ایدی، سنین او حق‌سیز عمل‌لریوه گؤره. ایندی قالمیشیق بئش - اون مانات‌لیق تقاعدون امیدینه«. 
آردین بوردا اوخویون شکی پیتی سی

Jan 28, 2015

پیروزی حزب چپ راديكال در یونان، نوید بخش پیروزیهای دیگر

احد واحدی

نسیم آزادی و عدالت بشکل حیرت انگیزی این بار در اروپا وزیدن گرفته است؛ غرش تشنه گان آزادی و محتاجان عدالت این بار اروپا را به لرزه در آورده است. این بار سرزمین یونان با طوفانی که به راه انداحته است، عظمت و شکوه دیرین خود را در یادها زنده کرده است. شاید خود این حادثه شکوهمند، آغازی باشد برای راه یافت به پایان ستم، تبعیض، حق کشی سرمایه جهانی علیه توده های ملیونی. توده هایی که بیشترین خواسته آنها، کم ترین رفاه اجتماعیست، رفاهی که بانکهای جهانی، صندوق بین المللی پول با هزار ترفند، با هزار حقه بازی، با بستن انواع بهره های بانکی به آنها و به کشور متبوع آن مردمان فقیر و با بند و بست با سیاستمداران و دولتمندان حقیر آنها، از آنها مضایقه می کند.

علی آقا واحد دن بیر غزل - قارا گؤزلردن!

س. حاتملوی


معاصر آذربایجان شعرینده سئودیییم شاعیرلرین بیری ده واحد دیر. بیر چوخ شعر هوسکاری کیمی منده واحدین غزللری ایله بویویوب، بویا- باشا چاتمیشام. آذربایجان غزل اوستادلاریندان بیری اولان علی آقا واحد، ان کیچیک یاشلاریمدان منی آذربایجان شعرینه باغلایان شاعیرلرده ن بیری دیر. واحدین غزللری آذربایجان موسیقیسی و موغامی ایله سیخی باغلی دیر. آدی هر زامان یاشار موغامات خواننده میز حاجی بابا حسین اوفون اثرلرینده یاشایان واحدین غزللری، بو بویوک اوستاد و دیگر مغنی لریمیزین ماهنی لاریندا، اؤلکه میزین بئله اوجقار یئرلرینه گئدیب، چاتمیشدیر.


آذربایجان موغاملاری : بئشینجی بؤلوم « ماهور هیندی موغامی »

فرهاد جعفری

آذربایجان موغامی نین بینؤوره سینی تشکیل ائدن یئتدی اساس لاد (پرده) بونلاردان عیبارت اولموش : راست ، شور ، سئگاه ، بایاتی شیراز ، چاهارگاه ، شوشتر و هومایون. بوتون درآمدلر ، برداشتلار ، مایه لر ، شعبه لر و گوشه لر ، رنگلر ، تصنیفلر ، آواز لار و حتی موغامین ایاقلاری ، اوستده سادالادیغیمیز 7 اساس موسیقی لادی نین بیرینه اساسلانمالی دیر. بوتؤولوکده  موسیقی لادلاری موغام (دستگاه) قالیبینده آنلام تاپیر. بو قالیبی ده تعیین ائدن موغامین فورمالاری یعنی اساس موغاملار ، قیسا موغام لار ، ضربی موغاملار  و اساس موغاملارین عاییله سینه منسوب اولان موغاملار دیر. باشقا سؤزله دئییلسه هر بیر موسیقی لادی نین تمثیلچی سی بو دؤرد موغام فورماسی دیر.

Jan 18, 2015

سیندیریلان قلملر - شارلی ابدو فاجعه سینین مناسبتیه

دنیز ایشچی

قلم لر یارالی، جان لار یارالی
بایقوش لار هایقریب بیلدیرچینلره
قونچا دان قان آخیر گوللر یارالی
بولوت لارآغلایر بیزیم گونلره

قدرت و نیروی شک

ترجمه: س. حاتملوی
توضیح مترجم:

با ترور اعضای تحریریه ی نشریه ی شارلی ابدو Charlie Hebdo پروسه ی تحکیم مواضع احزاب و جریانهای محافظه کار راست افراطی و فاشیستی اروپا  تحت لوای اسلام هراسی و خارجی ستیزی وارد مرحله ی جدیدی می شود. این احزاب که برای قبضه ی قدرت سیاسی در فرانسه، انگلستان و هلند خیز برداشته اند، در اطریش و مجارستان تجربه ی دولتمداری را پشت سر گذاشته اند.

Jan 12, 2015

قوی بیرده سئوگی ده ن دانیشاق

س. حاتملوی

یاپیش الیمده ن گیزلیجه

قوی بیرده سئوگی ده ن دانیشاق.

ساواشدان، شدت ده ن، نفرت ده ن

دانیشماق ایسته میره م.

منده بیر «شارلی» یام

س. حاتملوی
یئنه ده آیدین انسانلار جهالته و قارانلیق دوشونجه لره قوربان گئتدیلر.

دین، زامانیندا قارانلیقلارین و جهالتین تؤره مه سی ایدیسه، ایندی فاناتیزمین یانان اودونو دیر.


Jan 10, 2015

پاريسين "شارلی ابدو" مجله سينده اوز وئره ن جنايتى محكوم ائديريك.

گونئى آذربايجان (ايران) قلم انجمنى 
چرشنبه ژانويه آيينين ٧ سينده، جنايت و ترور دهشتلى شكيلده، يئنه پاريس شهرينين سماسينى بورودو. بو كز بئينى بوش و افراطى اسلامچى شخصلرين واسطه سيله آتيلان گولله لر، پاريسين "شارلى ابدو" مجله. سينين، كاريكاتوريست و ژورناليستلرينين دؤيونن قلبينى نشانه گئتدى و بيزيم بو قات - قاريشيق دونياميزى داهادا قاريشديردى. بو جنايت ١٢ نفرين اؤلومونه سبب اولدو. اونلارين ايچينده ژورنالين باش رداكتوروندان باشقا، فرانسه نين ٣ بؤيوك و دونيا شهرتلى كاريكاتوريستى و ٢ نفرده پوليس واردير. جنايت هر هانسى دينى اورگانين طرفيندن اولورسا، هر هانسى بهانه يه دايانيرسا، هر هانسى هدفى گؤز اؤنونه آليرسا، نتيجه سى چوخ آيدين شكيلده بللى دير: "دموكراسى يا دوشمنليك" و "قلم آزادايغينا قارشيليك!" معلومدير كى بئله ايرگنج جنايتلر هر شئى دن اول فرانسه و داها دوغروسى آوروپا اؤلكه لرينده، آرانى قاريشديرماغدا، اولترا ساغ و فاشيستى قروپلارين الينه بهانا وئرمكده چوخ بؤيوك رول اوينايير. "گونئى آذربايجان (ايران) قلم انجمنى" آديندان بو بشريته ضد جنايتى و بو قلمه قارشى دهشتلى فاجعه نى محكوم ائده رك، آرزو ائديريك كى قلمه، ادبى - بديعى ياراديجيليغا و هابئله ادبى كريتيكه حرمت قوياراق، بير چئشيدلى  دونيانين يارانما امكانى بوتون توپلوملاردا و داها دوغروسو بوتون اوره گلرده و بئيين لرده گونو گوندن آرتيب و چوخالسين!
"گونئى آذربايجان (ايران) قلم انجمنى" 

Jan 5, 2015

ازدفتر خاطرات یک پزشک *

درویش اوغلو

جشن فارغ التحصیلی دانشگاه تهران در سال 1392 با شکوه و دلپذیری خاصی برگزار شد. سالن غذاخوری دانشکده پزشکی را تزیین کرده و روبری در ورودی صحنه ای از تخته  به بلندی دو سه پله درست کرده و روی آنرا با فرشهای رنگین و گرانقیمت آراسته بودند. دانشگاه به همین مناسبت فارغ التحصیلان آن سال و همراهانشان را ه به صرف شام دعوت کرده بود. برای فارغ التحصیلانی که با نمره اول تحصیلات خود را به اتمام رسانده بودند جوائزی در نظر گرفته شده بود که عبارت بود از یک دسته گل و یک حواله بانکی، که لای پوشه ای گذاشته شده و روی آن نام صاحبش قید شده بود.

Jan 1, 2015

فریاد برای آزادی - گفتگوی مجله اشپیگل آلمان با شاعر بزرگ سوری آدونیس

مترجم: س. حاتملوی

شاعر بزرگ سوری آدونیس از تضاد دین اسلام با دموکراسی سخن می گوید


از مترجم:
Adonis - Ali Ahmad Said
آدونیس (Adonis) یکی از مطرح ترین شاعران زنده ی جهان عرب و شاید بزرگ ترین آنهاست. او چندین بار کاندیدای جایزه ی نوبل ادبیات شده است. آدونیس را شاعر زیبائی ها، عشق، مرگ و زندگی دوباره نامیده اند.
نام اصلی او علی احمد سعید اسبر است. در سال 1930 در روستائی نزدیک شهر بندری لاتاکیای سوریه در خانواده ای علوی به دنیا آمده است.
آدونیس به عنوان یک شاعر و نویسنده، زندگی به حق پر باری داشته است. در عرض شصت سال فعالیت ادبی مستمر، تا بحال از او دهها مجموعه ی شعر، تالیفات مختلف در باره ی ادبیات و مسائل اجتماعی و همچنین ترجمه های متعدد منتشر شده است.

مهدی قلی

دنیز ایشچی


"مهدی قلی" تازا استرالیا یا گلمیشدی. او کی مراغه شهرینده دوغولوب و بویویوب و بارا گلمیشدی، ایکی ایل ترکیه ده منتظر اولوب و بالاخره بیر طرفدن سیاسی پناهنده سی اولاراخ، او بیری طرفدن سیدنی ده کی فامیل لرینین حمایتی نتیجه سینده  باجارمیشدی تا اوزون استرالیانین سیدنی شهرینه یئتیرسین. سیدنی شهرینه یئتیردیغی زمان، او اوز قاینی گلیلده قالیردی. اونلارین یاشلاری بیر بیره یاخین و البته ایکی باجی بیر بیرین یانیندا قیسا مدتی بیرلیخده قالماخدان لذت آپاریردیلار. او بیری طرفدن مهدیقلی اوز همشهری سی باریش ین تلفن شماره سین تاپیب و اونونلا تلفن تماسی توتوب و دانیشماغا باشلایر.

زنان آذربایجان: تبعیض جنسی ، نژادپرستی و استعمارداخلی

سویل سلیمانی

ایران برخلاف تصور رایج ، کشوری با قومیت های مختلف است که دارای دین و مذاهب متفاوت میباشد.  با این حال  بیش از یک قرن، دولت در ایران مرکزگرا بوده ، به طوری که قدرت و توجه در  شهرهای  بزرگی همچون  تهران  و خصوصا شهرهاي فارس نشين متمرکز شده است. از لحاظ اتنیکی در کنار فارس ها ، ترک، کرد، گیلک، لر، ترکمن، بلوچ، تالش، آسوری، ارمنی،... زندگی می کنند.  تا پایان قرن نوزدهم، طرح هویت در میان آذربایجانی ها مشخص نبود، آنها خود را ترک، آذربایجانی، ایرانی، و مسلمان خطاب میکردند و به ندرت به خود به عنوان "آذربایجانی " مراجعت میکردند. تا قابل از رضا شاه انسانها هويت خود را بيشتر با شهر، طايفه، اىتنيك ، مذهب و شهر و حتي روستاي خود بيان مي كرنند (شافر).  سکندر امان الهی ، محقق قومی و ائتنیسیته، عنوان میکند که  تعداد کل گروه ترک زبان در ایران از نه میلیون تجاوز نمی کند با این حال، نیمی از جمعیت ایران(۳۰میلیون) ترک ها در نظر گرفته می شوند. علاوه بر این، او بیان میکند که  آمار قابل اطمینانی از جمعیت ترک زبان ایران وجود ندارد.

Dec 15, 2014

در ستایش رضا براهنی

اسماعیل خوئی
(گفتن از شعر، گفتن از شاعر)
 

  بهشت هست.

             بهشت از دمی برای تو آغاز خواهد شد

 که آهخندت،

            خاموش وار،

                        خواهد گفت:

Dec 13, 2014

اوستاد حبیب فرشباف بیر باخیشدا

رضا همراز

آذربایجانین چاغداش ادبیاتیندا حجب و حیا و متانتی ایله تانینان اوستاد حبیب فرشباف‌دان یازماق بیر او قدر ده راحات نظره گلمه‌سین. نییه کی بو کیمی انساندان یازان منجه اؤزو کیمی متانتلی و بیر کلمه‌ده ادب سیمکه‌سی اولمالی‌دیر. نه ایسه بو دؤنه ایش تام عکسینه اولوب، نئیله‌مک کی بو قانی ایستی انسانلا بیر نئچه دؤنه مصاحب اولدوغوموز سبب اولموشدور کی بیر چوخلاری کیمی بیزده حبیب معلمه وورغون اولوب اوندان یازماق هوسینه دوشدوک‌. بو سئوگیمیزی بیان ائتمه‌یه منجه بیر نئچه سطیر یازماق بیر او قدر ده یئرسیز اولا بیلمز.
گونش ایلی ۱۳۶۴ ینجی ایللردن ائله ادبیات هوسکارلاری ایله دوشوب – چیخیب اونلارین بیر سیرالاری ایله ده یاخیندان اولموشام. اصلا یادیما گلمیر کی بیر کیمسه بو گونه قدر اوستاد حبیب فرشبافین آدی گلنده اوندان چیرگین بیر سؤز یا خاطیره دیلینه گتیره. هامی‌لار ائله اوستادین آدی گلنده بیر تهر سلام – صلوات‌لا اونو یاد ائتمیشلر. مع‌الاسف من بو اوجسوز – بوجاقسیز وادی‌یه آیاق قویان ایلدن تقریباٌ بیر ایل اول، یعنی ۱۳۶۳ اونجو ایل اوستاد فرشباف تهرانا انتقال تاپمیشدیر.

حبیب ساهیر ؛ ۲۱ آذر ماتمچیسی

نیگار خیاوی

سیدجعفر پیشه‌وری رهبرلیگی ایله ۱۹۴۵-جی ایلده گونئی آذربایجاندا بیر ایل بویونجا قورولموش اولان میللی حکومت، ساهیرین بوتون خوش خاطره‌لری‌نین یاشاندیغی ایلدیر. میللی حکومتین قورولماسی آذربایجاندا مدنی گلیشمه‌لره سبب اولوب اونا میللی هاوا گتیریر. بو زامان معلم‌لیکله مشغول اولان ۴۳ یاشلی ساهیر ده آذربایجان تورکجه‌سی ایله شعر و حکایه‌لر یازماغا باشلامیشدی. ساهیر او قیسسا دؤنمی “قیسا بیر زاماندا باهار تک/ چیچک‌لنن گؤزل یوردوموز…” دئیه وصف ائدیر.

Dec 8, 2014

کولگه لر

دنیز ایشچی

کولگه لر قارانلیخ، کولگه لر ایشیخ
 
 گئجه لر اوزوندور، گئجه لر قارا
 
قارانلیخ سالدیران ، اوز ائوی ایشیخ
 
ایشیخ لار سالدیراخ، قارانلیخلارا
 

خواسته های جنبش 21 آذر همچنان پا برجاست

محمد حسین یحیایی

آذربایجان جایگاه ویژه ای در جنبش های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران دارد که آن را در فرصت ها و شرایط مختلف نشان داده است. جنگ های طولانی با روسیه تزاری در دوران فتحعلی شاه قاجار و فرزندش عباس میرزای ولیعهد که ساکن تبریز بود از یک سو اقتصاد آذربایجان را به ویرانی کشاند و از سوی دیگر زمینه ارتباط با کشور های اروپایی را فراهم کرد. تعدادی از دانشجویان آذربایجان در این دوره برای آموزش های فنی، نظامی و زبان روانه اروپا شدند. دستآورد این اعزام دانشجو در سال های بعد در دوران مشروطه خواهی، فعالیت های سیاسی و فرهنگی در کشور، بویژه در بین کارگران آذربایجانی در مناطق قفقاز خود را نشان داد. خشکسالی بسیار شدید در سال 1283 که به قحطی، گرسنگی و شیوع بیماری های واگیر که به تنش های اجتماعی انجامید، به مشروطه خواهی و رهایی از استبداد شتاب بیشتری داد و تبدیل به سنتی شد که همچنان در آذربایجان ادامه یافت.

Dec 2, 2014

دیلین جمعیت حیاتیندا روْلو


عادل بابایئو – کؤچورن: همت شهبازی

 جمعیت حیاتی‌نین ائله ‌بیر ساحه‌سی یوخدورکی، اورادا دیلد‌ن استفاده ائدیلمه‌سین. جمعیت اؤزونون مؤجودلوغو گلیشمه‌سی اوچون دیله بوْرجلودور. اگر دیل اولماسایدی، اینسانلار نه‌اینکی چاغداش اینکشاف مرحله‌سینه چاتا بیلمزدیلر، هابئله کوْللئکتیو (=اشتراکی، گروهی) شکیلده‌ده بیرلشه بیلمزدیلر. یعنی دیل ـ اونسیّت اولماسا، اینسانلار اؤزلری‌ نه ‌فرد، نه‌ جمعیت عضوو اولا بیلیردی. بشریتین اینکیشافیندا چوْخلو کشف‌لر اولموشدور. لاکین بوتون بشریتین کشف‌لری‌نین هئچ‌بیری اؤز اؤنمینه گؤره دیلله موقایسه ائدیله‌ بیلمز. اصلینده دیل و جمعیت قارشیلیقلی آسیلی‌لیق موناسیبتینده‌دیر.

بیر حکیمین گئنجلیک خاطره لریندن *

درویش اوغلو
 
کئچن ایل تهران اونیورسیته سینین حکیملیک بؤلومونو قورتاران جوان حکیملریمیزین اونیورسیته نی قورتاریب و حکیملیک عنوانینی قازاندیقلاری مناسبتی ایله کئچیردیلن شنلیک چوخ تنتنه لی و گؤزل دوزنلنمیش ایدی. اونیورسیته نین کانتینی او گون تازا حکیملریمیزی و اونلارین گتیردیکلری قوناقلاری یئمگه قوناق ائیله میشدی. کانتینی بزه میشدیلر و گیریش قاپیسینین قارشیسینداکی دووارین یانیندا تاختادان، نئچه پیلله ایله چیخیلاجاق بیر صحنه قوروب اوستونو گؤزل خالچالارایله دؤشه میشدیلر. بو ایل حکیملیک عنوانینی قازانان گنجلریمیزدن بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو اولانلارا بیر دسته گول ایله بیر دفترین آراسیندا بیر چک حاضیرلانمیشدی.