مراسم خاکسپاری زنده یاد دکتر رضا براهنی

علی قره جه لو

رضا براهنی شاعر، نویسنده، منتقد، و متفکر نامدار معاصر، دیروز 9 آوریل در شهر ریچموند هیل در شمال تورنتو به خاک سپرده

شد.  پیکر براهنی در مشایعت صدها اتومبیل از "فیونرال هوم" به "آرامگاه الگین میلز" آورده شد.  علی رغم هوای نامساعد توام با باران و تگرگ، بیش از سیصد نفر از نزدیکان، و دوستداران استاد براهنی در مراسم تدفین شرکت کردند.  برنامه تدفین با معرفی، و مجری گری آقای علی علوی آغاز گردید.  مراسم با سخنرانی دکتر رضا مریدی نماینده مجلس  و وزیر حکومت  ایالتی  سابق ادامه یافت.  خانم ساناز صحتی همسر زنده یاد براهنی، شعری از مجموعه "خطاب به پروانه ها" را با اندوهی عمیق از فقدان همسرش به زیبایی قرائت کرد. 

رضا براهنی کانادا دا آنا توپراغا تاپشیریلدی

سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجمنی

اویان، آییل، یئری! از براهنی چه چیزی را در یاد نگه داریم؟

فروغ اسدپور 

فعالیت غرورانگیز مردم و رهبران فرقه، کنش تاریخی و متحول گر آنان، به نظام آموزشی جدیدی می‌انجامد که آزادی بیان و نوشتار به زبان مادری را به کودکان هم نسل براهنی هدیه می کند. براهنی از آزادی زبان مادری بهره می‌برد روزنامه دیواری به زبان ترکی می‌نویسد. متلاشی کردن فرقه و حاکمیت آن همزمان می‌شود با کیفر دیدن رضای ده دوازده ساله: قورت دادن زبان بومی و ملی اش، و ایجاد گسستی عمیق در مسیر زندگی شخصی و قومی او. با بازگشت به گذشته و بیان مکرر خاطره اش براهنی در صدد غلبه بر آن شکاف و گسست تاریخی است.

چالش های اقتصادی رژیم...

محمد حسین یحیایی 

چند روزی است که سال پر تلاطم، پر التهاب و پرتنش 1400 که آخرین سال قرن 14 خورشیدی بود به پایان رسید و سال 1401 با قرن جدیدی آغاز شد. قرن گذشته با کودتای رضا شاه همراه با دوستان اش آغاز شد و سال های نخست آن با سختی های فراوان گذشت ولی بعد ها تحولات و دگرگونی های ژرفی در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور رخ داد، برخی نهاد های مردمی، آموزشی و فرهنگی نوینی شکل گرفت، ولی استبداد حاکم مانع از شکوفایی آنها شد، جنگ دوم و جایگزینی محمد رضا به جای پدر برای مدت کوتاهی دست بلند استبداد را اندکی کوتاه تر کرد و جنبش های ملی و منطقه ای وارد میدان در کشور سیاست شدند تا زمینه ساز دمکراسی در میهن شوند ولی این بار دست استبداد از آستین کودتاگران بیرون آمد که از سوی نیرو های خارجی ( ایالات متحده آمریکا و بریتانیای کبیر ) حمایت مالی و فکری می شدند.

در فقدان رضا براهنی

انجمن قلم آذربایجان جنوبی (ایران) در تبعید 

رضا براهنی، شاعر، نویسنده، متفکر برجسته و بنیانگذار نقد ادبی در ایران از میان مان رفت

 براهنی، در هر زمینه کار ادبی که بدان پرداخت، راه دیگر و مسیری نو گشود.  هم بر شعر و ادبیات کهن ایران و هم برجریانات ادبی کلاسیک و مدرن غرب تسلط داشت.  این ویژگی خاص او، وسعت دیدگاهها و افق ادبی او را چنان گشوده بود که او را ازهم قطاران معاصر خود متمایز، و غبطه آنان را برمی انگیخت.   نقد تند و بی پروایش سبب دشمنی ها می شد.  او می گفت، نقد ادبی در ایران "دشمن ساز" است.  چرا که جامعه ی ایران عقب مانده است و تاب نقد و انتقاد را بر نمی کشد.  از این رو، هر نقدی در این حوزه دشمنی و کینه توزی علیه او را  بر می افروخت.  او معتقد بود که  دشمنی ها با او در جامعه ادبی ایران ریشه در حسادت دارد، ترک بودن و آذربایجانی بودن هم مزید برعلت.

در معرفی رمان «رازهای سرزمین من» نوشته رضا براهنی

محمد آزادگر 

«کسی که تفکر دارد برانگیخته است. در هر زمان، متفکر واقعی برانگیخته است. برانگیختگی او ریشه در لبۀ تیغی دارد که متفکر مدام بر روی آن حرکت می‌کند. دیده‌اید که بعضی از آدم‌های سر از پا نشناس، وقتی که بیعدالتی می‌بینند، اگر نتوانند کاری بکنند، یقۀ خود را پاره می‌کنند. جهان و عصر ما مبتنی بر جهل، مبتنی بر بیعدالتی است، و متفکر در برابر بیعدالتی یقۀ خود را پاره می‌کند. خود را بر روی آن لبۀ تیغ قرار می‌دهد و مشتاق شقه شدن، یعنی تفکر پیدا کردن می‌ماند ...» (طلا در مس ص 1914 ـ تهران 1371)

رضا براهنی در تمام آثارش و از جمله در «رازهای سرزمین من» می‌خواهد خواننده تفکر پیدا کند، برانگیخته شود!

شتاب کردم‌که آفتاب بیاید....... نیامد

رضا براهنی 

تبريز جادوئى - این نوشته کوتاه بمناسبت مرگ رضا براهنی وگرامی داشت مردی که می خواست آفتاب بیاید ،دوباره باز نشر می شود.

م.آزادگر  

سال تحصيلى ۴۴-۴۵ بود. محصل کلاس هشتم دبيرستان سعدى تبريز بودم. معلم زبان انگليسى مان، عظيم پور بود. وى در ضمن معلم «املا فارسى» ما نيز بود. عظيم پور در آدينه مهد آزادى که صمد بهرنگى و رفقايش درمى آوردند، چيزهائى مينوشت و ترجمه هائى ميکرد. تا آنجا که يادم است، مقاله «آشنائى من با کتاب» ماکسيم گورکى را در آدينه، وى ترجمه ميکرد.

          عظيم پور در ساعات «املا فارسى» که هفته اى يک ساعت داشتيم، برخلاف معلمان ديگر اين درس که معمولا از گلستان سعدى و کليله دمنه و يا از کتاب فارسى ديکته ميگفتند، از جنگهاى ادبى و مقدمه کتابها قطعه هايى را جدا ميکرد و ديکته ميگفت. قطعاتى از زندگى لافونتن، گاندى، تاگور، ابراهام لينکلن تا مقدمه فارسى «سازيمين سؤزو» و پاييز تبريز.

حمله روسیه به اوکراین و نگرانی‌های امنیتی فقط برای بزرگ‌ترها؟

هدایت سلطانزاده 

۱-در آخر ژانویه و در آستانه تدارک تجاوز نظامی خطرناک پوتین به اوکراین، عده‌ای از ارشدترین ژنرال‌های بازنشسته روس، در بیانیه‌ای علنی بنام «خطاب به ریاست فدراسیون روسیه و شهروندان» نسبت به عواقب چنین حمله‌ای هشدار داده و نوشته بودند:

امروز بشریت دربرابر خطر وقوع جنگ قرار دارد، و جنگ بطور اجتناب‌ناپذیری به از بین رفتن زندگی‌ها، ویرانی، رنج توده‌های‌های وسیعی از مردم، به از بین رفتن زندگی عادی انسان‌ها و سیستم‌های حیاتی دولت‌ها و مردم می‌انجامد.

ینی ایلینیز مبارک اولسون

 

علل جنگ در اوکرائین

م. ائینالی 

حملۀ نظامی روسیه به اوکرائین هم اکنون در حال پشت سر گذاشتن سومین هفتۀ خود می باشد. جهان در کمال ناباوری شاهد اشغال یک کشور مستقل و لیکن نو پا از سوی یک قدرت بزرگ نظامی چون روسیه شده است. با نگاهی کوتاه به صحنۀ درگیریها و بررسی مطالبات دولتهای روسیه و اوکرائین درمی یابیم که دورنمای روشنی نمی توان از اتمام سریع بحران حداقل در شرایط کنونی انتظار داشت. در کنار واقعیتهای میدانی هم چنین ما شاهد جنگ دیگری در عرصه های اقتصادی، سیاسی و مهمتر از همه اطلاعاتی نیز می باشیم که اهداف اصلی آن فلج کردن سیستم اقتصادی روسیه، ایزوله کردن آن کشور از صحنۀ بین المللی و تلاش در جهت تسخیر وجدان افکار عمومی جهان در رابطه با حوادث اوکرائین می باشد.

جنگ فدراسیون روسیه با اوکراین و ابر های سیاه بر اقتصاد جهان

محمد حسین یحیایی

از مدت ها پیش سخن از آغاز حمله نظامی روسیه به اوکراین بر زبان ها جاری بود و مردم نگران از آغاز جنگ دیگری در این منطقه پر آشوب بودند، هرچند هزاران سرباز روس در نزدیکی مرز اوکراین در حال آماده باش و منتظر فرمان حمله روز شماری می کردند، مقامات سیاسی فدراسیون روسیه حمله نظامی را توهم می نامیدند  و آن را انکار می کردند ولی در نهایت در ساعت های بامدادی روز 24 فوریه فرمان حمله صادر شد و نیرو های روسیه از چند محور وارد خاک اوکراین شدند و جنگ خونین آغاز شد، ولی پیشرفت و پیش روی نیرو های روس بسیار کند تر از حد تصور بود که برخی آن را تاکتیک نظامی روس ها و برخی دیگر مقاومت اوکراینی ها تفسیر می کنند و با ادامه آن در خاک اوکراین میلیون ها انسان در این فصل سرما از خانه و کاشانه خود مجبور به فرار شدند که بیش از یک و نیم میلیون از آنان به کشور های همسایه و اروپا پناهنده شدند.

تجاوز ارتش روسیه به اوکرائین و ادامه ی کشتار از هر دو طرف به نفع کیست؟...

س. حاتملوی

می دانم‌ که این نوشته ی من به مذاق بعضی از فعالین ملی آذربایجان خوش نخواهد آمد ولی چه باک. در چند روز اخیر حقیقتا جنگ طلبی بعضی از این فعالان‌ ملی مرا شوکه کرده است.  این دوستان تمامی فعالیت های مربوط به مبارزه ی ملی - دموکراتیک مان را تعطیل کرده و به عنوان کاسه ی داغ تر از آش صبح تا شب مشغول موضوعات مربوط به جنگ اوکرائین هستند. در حالیکه جنگ در کشور اوکرائین به عنوان مائده ای آسمانی به کمک‌ شوونیست های فارس آمد و در یک ضرب دستاوردهای "کمپین منو فارسی" را به باد داد و بخشی از فعالین ملی آذربایجانی نیز ندانسته به آنها‌ کمک‌ کردند.

حمله ی روسیه به یک‌ کشور مستقل محکوم است و هیچ گونه‌ توجیهی ندارد. حمله ی ارتش روسیه به اوکرائین‌ جنایتکارانه است و باید متوقف شود.  

میثاق ملی یا منشور گمراهی

محمد حسین یحیایی یازیچی نین آدی

مدتی است تلویزیون کانال یک به مدیریت « شهرام همایون » از خبرنگاران کهنه کار و تیزبین، برنامه ای را تحت عنوان « چه باید کرد » پیش می برد و در این برنامه از افراد گوناگون از داخل و خارج کشور دعوت می کند که دیدگاه های خود را در مدتی بسیار کوتاه بدون سانسور و محدودیت بر زبان آورند و در معرض قضاوت مردم قرار دهند. در این برنامه که به ابتکار و شناخت ایشان از جامعه کنونی ایران پیش می رود یک نو آوری هم در برنامه های تلویزیونی برون مرزی به چشم می خورد و آن مشارکت تعدادی از فعالین اجتماعی و سیاسی واحد های گوناگون ملی در ایران است که همراه با آموزه های سیاسی، تمرین مشارکت سیاسی، می تواند زمینه شناخت ایرانیان از یکدیگر را فراهم آورد، زیرا بدون شناخت و مشارکت همگانی در تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی، برون رفت از چمبره استبداد از نوع سلطنتی و ولایتی متصور نیست، ولی در این میان افرادی هستند که تحت تاثیر ولایت و یا خدایگان، خود را قیم، راهنما، شاید هم منتخب و برتر از مردم می دانند که در آن سرزمین وسیع زندگی می کنند.

از رستاخیز شاهنشاهی تا حکومت فاجعه اسلامی

هدایت سلطانزاده 

حرف درویشان بدزدد مرد دون                 تا بخواند بر سلیمی زآن فسون           

کار مردان روشنی و گرمی است             کار دونان حیله و بی شرمی است

چون بسی ابليس آدم روی هست         پس بهر دستی نباید داد دست

قلعه ویران کرد و از کافر ستد               بعد از آن بر ساختش صد برج وسد

مولوی.مثنوی ، دفتر اول

لئو تولستوی در اشاره به وضع فلاکت‌بار مردم روسيه زمان خود نوشته بود: آه ای مام میهن، تو چه ثروتمند و چه فقیری. اکنون ایران به قرینه‌ای از نگاه تلخ تولستوی به جامعه روسیه آن‌روز با ابعادی غم‌انگیزتر تبدیل شده است. کشوری با منابع و ثروت‌های عظیم و غرق در فقری جانکاه، با حاکمیتی بی‌چشم‌انداز بقا که لاشخوار‌ وار برجان بی‌رمق مردم چنگ می‌اندازد و جامعه‌ای گرفتار در غرقابی بی‌خاکریز امید، ولی نگران از واهمه بدیلی بر این حکومت فاجعه!

زبان مادری در برابر زبان ملی، یا زبان مشترک ؟

احمد رحیمی 

هر زبانی خواه ملی باشد، یا مشترک، یا منفرد، طبعاً و قبلاً یک زبان مادری است  برای کسی که در آن زبان متولد شده‌ است، یعنی هیچ زبان غیرمادری وجود ندارد. چون هیچکس بی‌مادر متولد نمیشود و آن مادر هم خود، زبانی دارد. بنابر این زبان مادری، زبان مردمی است که بدان زبان با دنیا آشنا می‌شوند. این مردم، خود نیز در زمانهای دور در تاریخ ریشه در اقوامی داشته‌اند که بدان متکلم بوده‌اند و از طریق آنان به وراّث طبیعی و تاریخی‌شان رسیده که در زمان ما دیگر قوم و قبیله نام ندارند و ملت‌های امروزی را تمثیل میکنند. همه زبانهای موجود فعلی نیز بی استثناء، تاریخی دارند که بدون آن نمیتوانسته‌اند وجود داشته باشند.

در باره «چهره استعمارگر و چهره استعمار زده» آلبر ممی

محمد آزادگر

قبل از انقلاب ۱٣۵۷ ، کتاب کوچکی تحت نام« چهره استعمارگر وچهره استعمار زده» نوشته «آلبر ممی» نوسنده تونسی با ترجمه «هما ناطق» انتشار یافت. البته خانم ناطق با توجه به مواضع ودیدگاهایش نسبت به مساله ملی در ایران آن برداشت و تاویلی که ما از نوشته ممی داریم، مطلقا ندارد. ایشان از موضع ضد «غرب زدگی» و« ناسیونالیسم ایرانی» و ای چه بسا تحت تاثیر دیدگاهای جلال آل احمد به ترجمه این کتاب دست زده است. خانم هما ناطق این کتاب را به یاد جلال ترجمه کرده است!
این کتاب در همان زمان انتشار در میان محافلی از روشنفکران ملل غیر فارس و بویژه آذربایجانی ها بحث هایی در باره استعمار واینکه آیا به آذربایجانی ها میشود استعمارزده وبه دولت مرکزی دولت استعمارگر گفت یا نه پیش آورد. البته قبلا ها جلال آل احمد تحت تاثیر غلامحسین ساعدی و رضا براهنی که از دوستان نزدیک و صمیمی وی بودند، گفته بود که «آذربایجان مستعمره فرهنگی» حکومت مرکزی است.

اقتصاد ایران از انقلاب تا انقلاب

محمد حسین یحیایی

یکی از مهمترین عوامل تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی بحران های شدید اقتصادی است که گاهی به دگرگونی های سیاسی و ساختاری می انجامد، هرچند عوامل دیگر هم در شکل گیری تحولات اجتماعی و سیاسی بی تاثیر نیستند ولی اقتصاد جایگاه ویژه ای دارد. در این روز ها که مصادف با انقلاب 1357 است، برخی از گروه های سیاسی و افراد تلاش می ورزند تا بحران شدید اقتصادی را که زمینه ساز انقلاب شد نادیده بگیرند و به عوامل دیگر متوسل شوند در حالیکه معضلات اقتصادی همراه با بحران گسترده که در 2 سال آخر رژیم گذشته را بخود مشغول کرد، نخست آن را زمین گیر و سپس آن را از هم پاشاند. ( انقلاب های جهان مانند انقلاب فرانسه، انگلیس، مکزیک و روسیه و دیگر مناطق منشاء اقتصادی و تضاد های اجتماعی داشتند )

گفتاری در ضرورت مبارزه آنتی راسیستی در ایران - دکتر علیرضا اصغرزاده

متن سخنرانی در سمینار حقوق اقوام و ملیت های ایرانی ـ ۲۰ فوریه ۲۰۱۱  ـ تورنتو    

با عرض سلام حضور شما دوستان عزیز و با تشکر از نشریه شهروند به خاطر برگزاری این سمینار.

من امروز صحبت هایم را به عنوان شخصی آغاز می کنم که طرفدار استفاده از ترمینولوژی جدید، پیشرو و مترقی در گفتمان مبارزاتی خلق های ایران، و نیز همه مبارزات مترقی، می باشد. یکی از این ترمها، اصطلاح “مبارزه آنتی راسیستی” است که من نیز به اندازه توانم سعی کرده ام این ترم، به همراه گفتمان و عمل ضدنژادپرستانه، داخل ادبیات مبارزاتی در ایران، و به ویژه در آذربایجان، بشود.

انقلاب رنگی ضد اوروآسیا در قزاقستان

محمد پرینچک - ترجمه ی علی قره جه لو

"محمد پرینچک"، استاد دانشگاه دولتی مسکو، در ارزیابی حوادث قزاقستان برای "روزنامه آیدینلیک"، تاکید میکند که برای درک حوادث قزاقستان ضرورت دارد ابتدا، به سیاست های نورسلطان نظربایف و سپس سیاست های قاسم جومرت توکایف نگاه کرد".  (این ارزیابی 4 روز بعد از آغاز حوادث قزاقستان در 6 ژانویه انجام شده است)

" نظربایف از رهبران جنبش اوروآسیا و از اجرا کنندگان سیاست های اوروآسیایی بود، و قزاقستان را در چارچوب این خط مشی اداره کرد.  ولی توکایف، بعد از روی کارآمدن، قسمن هم که شده، خط مشی سازشکارانه ای با غرب اتخاذ، و  در زمینه های مشخصی، بویژه در زمینه نظامی، همکاری با غرب را دنبال کرد. 

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش بیست و یکم

محمد حسین یحیایی 

بعد از برگزاری پلنوم شانزدهم حزب توده ایران در شهر لایبزیک آلمان دمکراتیک به تاریخ 8 اسفند 1357 ( 27 فوریه 1979 ) و تثبیت جایگاه « کیانوری » به عنوان دبیر اول حزب، شرایط نوینی بر حزب حاکم شد، اتقلاب در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسیده بود، فردای آن روز ( 23 بهمن ) حزب توده ایران با صدور بیانیه ای در پاریس خواهان فعالیت سیاسی و تشکیلاتی در ایران شد و حمایت خود از انقلاب به رهبری « خمینی » را اعلام کرد، پلنوم شانزدهم تصمیم گرفته بود که رهبری حزب را به داخل کشور منتقل کند، از اسفند همان سال روزنامه « مردم » ارگان حزب انتشار خود را در ایران آغاز کرده بود و همزمان « گروه نوید » که فعالانه در انقلاب شرکت کرده بود به فعالیت خود ادامه می داد، « رحمان هاتفی »  که معاون سردبیر (امیر طاهری ) روزنامه کیهان بود