حماسه‌های شفاهی آسیای میانه

نورا چادویک -  مترجم: شیوا فرهمند راد

حماسه های شفاهی آسیای میانه

آن‌چه پیش رو دارید، ترجمه‌ی سه فصل 1، 2، و 10 از کتاب "حماسه‌های شفاهی ‏آسیای میانه" است که مشخصات کامل آن در برگ پیشین آمده‌است. این سه فصل را ‏نزدیک چهل سال پیش به هنگام تبعید در پادگان چهل‌دختر (شاهرود) ترجمه کردم. ‏دست‌نوشته‌ی ترجمه گم شد و سپس چند سال پیش پیدا شد و به دست من رسید. ‏متن آن سه فصل را بازبینی و بازویرایش اساسی و گاه ترجمه‌ی مجدد کرده‌ام که در پی ‏می‌آید.‏

در این کار، بزرگ‌ترین چالش عبارت بود از رمزگشایی از نام‌های کسان و اقوام و ‏جاها، و یافتن املای درست آن‌ها. برای این منظور منابع گوناگون و پرشماری را ‏کاویده‌ام، از "فهرست ریشه‌شناسی زبان‌های آلتاییک" سرگئی استاروتسین ‏Sergei ‎Starostin's Altaic Etymological Database، تا "فرهنگ اساطیر ترکی" دنیز قاراقورت ‏Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt،

سوریه و صف بندی نظامی در خاورمیانه

علی قره جه لو

امروز، منطقه خاورمیانه در آستانه 3 تحول عمده قرار گرفته است:

-   آمریکا از اشغال عراق تا به حال برای اولین بار دوناو هواپیما بر را تواما به دریای مدیترانه فرستاد.

-   نیروهای ویژه آمریکا، انگلستان و فرانسه همزمان آغاز به عملیات نظامی در سوریه کردند.

-   وزرای دفاع روسیه، ایران و سوریه نخستین بار یک اجلاس سه گانه در تهران تشکیل دادند.

تابلوی فوق نشانگر شکل گیری یک صف بندی نظامی در سوریه است که در یک طرف آن نیروهای آتلانتیک شامل آمریکا، انگلستان و فرانسه، و در طرف دیگر نیروها و کشورهای منطقه، روسیه، ایران، سوریه، عراق و لبنان قرار دارند.

تغییر رویکرد سیاسی در ترکیه، اختیاری یا اجباری

محمد حسین یحیایی

ترکیه روز های سخت و دشواری را در منطقه پر تنش بعد از سال ها رشد موزون اقتصادی و ثبات سیاسی از سر می گذراند، با آغاز تغییر و تحول در شمال آفریقا و کشور های منطقه با نام بهار عربی، ترکیه در سیاست خارجی خود رویکرد جدیدی را پیش برد تا بتواند هم بعنوان بازیگر منطقه در این کشور ها تاثیر گذار باشد و هم جایگاه و پایگاه گذشته خود را بعنوان میراث دار امپراتوری عثمانی باز سازی کند، در نتیجه همسو با گروه های مذهبی بویژه اخوان المسلمین که با استفاده از خلاء قدرت در این کشور ها بسوی قدرت سیاسی خیز برداشته بود، به شعار های مذهبی روی آورد و مبارزه پنهان، مرموز و گاهی زیرکانه خود را با نهاد های مدنی و طرفداران سرسخت سکولاریزم که در ترکیه تاریخ چند دهه دارد پیش برد و به اجرا در آورد.

"FİKRƏT ƏMİROV" - sənədli film

FİKRƏT ƏMİROV

"FİKRƏT ƏMİROV" Sənədli film Rejissor : Cəmil Quliyev 2004 "FIKRET AMIROV" Documentary film Directed by : Jamil Guliyev 2004 "ФИКРЕТ АМИРОВ ...

https://www.youtube.com/watch?v=pPD7br6-SoI&feature=em-share_video_user

در سیاست هویت، آمریکا "انقلابی" ترین است

رفعت باللی* - مترجم: علی قره جه لو

سال های 1990 یک نقطه عطفی است.  ابتدا روی امپریالیسم رنگ روغن زدند.  سیستمی بود با خونین ترین شناسنامه.  بنام جهانی شدن تقدیس اش کردند.  هدف شان دولت - ملت بود. *  زیرا مانعی در مقابل جهانی شدن بود.

روی "مبارزه علیه امپریالیسم" را پوشاندند، و  "دعوای هویت" را در مقابل مان گذاشتند.  فورمولهای شان ساده بود:  ملت ارتجاعی است،.  ولی، دین، مذهب، تعلقات قومی،  مترقی است.

دعوای هویت یک عملیات (اپراسیون) است.  در سطح جهانی یک عملیات جهانی است.  حق امتیاز و پروژه اش متعلق به آمریکاست.  ابزارهای ایدئولوژیک اش را او تامین می کند.

آرش... و بعد؟

سعید یوسف

هم بِخْرَدیم و باهنر و هم دلیر و... بعد؟
از ماست گر که هست جهان دلپذیر و... بعد؟
دنیا تمامْ گند و کثافت بدون ماست
پردیس مال ما و گلاب و عبیر و... بعد؟
اقوام دیگرند همه وحشی و خشن
ما نرم و نازکیم همه چون حریر و... بعد؟

کشگه

دوریش اوغلو

اللی ایل اؤنجه،

داها دوققوز یاشیندا بیر اوغلان اوشاغی ایکن،

اؤزمدن اون - اون بئش ایل یاشلی قیزلارا وورولاردیم.

روحوم قانادلانیردی،

خیالیمدا بیر دونیا یاراداردیق سئوگیلیم ایله،

انسان عاغلینا سیغمایاجاق ایشلر گؤرردیک بیرلیکده،

داغلاری یئریندن اویناداردیق،

اولدوزلاری دریب، بیری - بیرمیزه هدیه ائدردیک،

اسير ائللرين شعرينه قيسا باخيش

معصومه قربانى

اسير ائللرين شاعيرى

بی‌نهایت بو گؤیون آلتیندا

بیزه بیر قبّه‌ی فیروزه ده یوخ!

یانار افلاکده مینلرجه چیراق،

بیزه بیر شمع، بیر آویزه ده یوخ!

بو قدر اولدوز آراسیندا بیزه

یئددی گؤیلرده بیر اولدوز یوخوموش!

"حاج آقا گلابى" و "خودان شرابى"

قهرمان قنبرى

حاج آقا گلابى سولدوزن اسكى موللالاريندان دير، اونون آتاسى دا سولدوزون كندلرينده مولاليخخ ائديب و ايندى اونون ٥٠ ياشى وار و آتاسينين يولون ايدامه وئرير. او خالقين ايچينده درين سايغى و احتراما صاحيب دير. اونا باخماياراق كى حكومت مولالارين اَلينه توشوب، اما او هئچ زامان قدرته ياخينلاشميب و هر زامان موللالار ياراتديغى ظولوم و عدالتسيزليغين قاباغيندا دوروب و يا اَن آزى هئچ بير ايش گورمه سه ده، حاكيم لرين ظولوم و ياراتديغى جنايتلره اَلين باتيرمييب و بودا خالقين ايچين ده اونا درين سايغى و محبتَه سبب اولوب دور.

روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم - 2

درویش اوغلو

بو یازینی آنلایابیلمک اوچون یازینین اؤنجه کی بؤلومونو اوخوموش اولماغینیز گرکیر.

روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم (1)

فاناتیک مسلمان توپلومدا قادین و ارکک آراسینداکی ارتباط ان سیخی شکیلده دین قایدا قوراللارینا تابع توتولور و قایدا قانونا قارشی حرکت ائدن بیرئی ان شیدتلی شکیلده جزالاندیریلیر. جوان اوشاقلار آراسیندا یئددی سکگیز یاشلاردان باشلایاراق قیز – اوغلان آییریلیر، مدرسه ده، اویون ساحه لرینده، اجتماعی ییغینجاقلاردا و یاشامین بوتون ساحه لرینده اوغلان اوشاقلاری ایله قیز اوشاقلاری آراسیندا گئت – گئده قالینلاشان و سیخیلاشان بیر دووار هورولور.

یدالله (مفتون) امینی‌نین آنادان اولماسی‌نین 90 ایل‌لیگی‌

سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی

آذربایجان بؤیوک شاعیری یدالله (مفتون) امینی‌نین آنادان اولماسی‌نین 90 ایل‌لیگی‌نی (21 خرداد ‏‏1305) اورکدن تبریک دئیب شاعیره جان ساغلیغی و شادلیق آرزولاییریق.‏
 
سهندین اوستی قاردیر، آلتی قان‌دیر، ‏
بو جوشقون درددن بیر گون یانار داغ.‏

‏90‌مین زادروز شاعر بزرگ آذربایجانی یدالله (مفتون) امینی را (21 خرداد 1305) صمیمانه تبریک ‏می‌گوییم و برای ایشان تندرستی و شادی آرزو می‌کنیم.‏

فتح کوتاه حسودانه، شکستی‌ست بلند

شیوا فرهمند راد

پيش از اين خوانده‌بودی و باور نداشتی
فتح کوتاه حسودانه، شکستی‌ست بلند
حقيقت، يک رود بلند است

با شعر مفتون امينی، به بهانه‌ی انتشار تازه‌ترين دفتر او "شب ۱۰۰۲"

مرا با شعر و شاعری و شعرخوانی، جز آن‌چه در کتاب‌های دبستانی و دبيرستانی می‌خوانديم، کاری نبود، تا آن‌که در سال‌های دانشجوئی "سازمين سؤزو" اثر ب.ق. سهند و "کولاک" اثر مفتون امينی را کشف کردم. "کولاک" دومين مجموعه‌ی شعر مفتون بود که در سال ۱۳۴۴ منتشر شده‌بود. اين دو در خوابگاه دانشجويی کتاب‌های بالينی ما بودند. مفتون به‌جای پيشگفتار "کولاک"، فضای زمانه را چنين سروده‌بود:

احمد امید یزدانی‌نین « آلمانجا- آزربایجانجا سؤزلوک» کتابینین جنوبی آذربایجانلیلارا فایداسی وارمی؟

محّمد علی حسینی

      درین تأسّف و اور‌ک آغریسی ایله اعتراف ائتمک لازمدیر کی، چوخ میلیونلو جنوبی آذربایجان اهالیسنین چوخ آز حصّه‌سی اؤز آنا دیلینده اوخوماغا قادردیر. بئله اولدوغو حالدا، طبیعی اولاراق بئله بیر سئوال میدانا چیخیر: احمد امید یزدانی‌نین 2004- جو ایلده آلمانیانین کُلن شهرینده نشر ائتدیردیگی « آلمانجا- آزربایجانجا» سؤزلوک جنوبی آذربایجانلیلارین هانسی دردینه یارایا بیلر؟

رنگ به رنگ

روح‌انگیز پورناصح

یئنه دوداقلاری یئری سوپوروردو. داها دانیشدیرماق اولموردو اونو. قاشلاری آز قالیردی یاپیشا بیر بیرینه. گؤزلرینی قیییردی. رنگ به رنگ اولوردو. گاه سارالیردی، گاهدا قیزاریردی. اوزونه باخدیقدا گؤزلری تیکان اولوردو باتیردی آدامین گؤز باشینا.
بیلیردیم ائشیتمک ده اؤزونو ایتیره‌جک، بلکه ده بو زامان‌لار اؤزونو تاپیردی. آخی چوخ بوجور اولوردو. خروس بئوعده بانلاییردی، اونون حالی ده‌ییشیلیردی.

آذربایجان "چاغداش شاعرلری" کیتابی یاییلدی

ایشیق سایتی

تورکمن شاعری «سمیر کهیه‌اوغلو»نون ادبی تنقید زمینینده مختلف قیدلرینی احتوا ائده‌ن «آذربایجان چاغداش شاعرلری» عنوانلی کیتابی تبریزین «یاشارقلم» نشریاتی طرفیندن یاییلدی.
«سمیر کهیه‌اوغلو» ایران آذربایجانی شعری ایله ماراقلانان عراق تورکمن‌لریندندیر و بیر چوخ آذربایجان شاعر و یازیچیلاری ایله یاخیندان ادبی علاقه‌لری واردیر.
«آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابیندا ۲۶ نفر آذربایجان شاعرلرینین اثرلریندن سؤز گئدیر و اونلارین اثرلرینه دایر ادبی فیکیرلر ایره‌لی سورولوبدور.

روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم

درویش اوغلو

فاناتیزم، چاغیمیزدا خسته اولاراق تانینان "اجبار شخصیت تیپی" نه یاخین، آیری بیر شخصیت تیپینین دوشونجه سیستمی دیر. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی "اجبار شخصیت تیپینین" فیکیر، دوشونجه و ترپنیشی دویغولاریندان یوخ، بللی اجبارلاردان قایناقلانیر. "فاناتیک شخصیت تیپی" ایسه "اجبار شخصیت تیپی"ندن داها دا آغیر و دویغودان یوخسول شرطلر آلتیندا گلیشدیگی اوچون، دویغولارینین بؤیوک بؤلومو یوخ ائدیلدیگی کیمی، آینا سلولارینین دا چوخونلوغو ائلمینی (عملکردینی) ایتیریب و یوخ اولدوغوندان، اؤز وارلیغینا قارشی هئچ بیر دویغوسو اولمادیغینین یانیندا آیری انسان و یا حیوانلار قارشیسیندا دا دویغوسوزدور.

اولین شماره «غروب» منتشر شد

ایشیق سایتیندان

اولین شماره مجله فرهنگی، ادبی و هنری «غروب» به صاحب امتیازی و مدیر مسئولی آقای حامد ایمان منتشر شد. سردبیری این مجله بر عهده دیگر روزنامه‌نگار و محقق شناخته شده آذربایجان آقای رضا همراز می‌باشد. برای این همکاران گرامی تولد «غروب» را تبریک می‌گوئیم و برایشان آرزوی موفقیت داریم

. http://ishiq.net

برتولت برشت دن نئچه شعر

برتولت برشت ، ترجمه قهرمان قنبری

آلچا آغاجى.

كيمسه ايناناميور كوچوكلوغونه گوره،

حياطداكى آلچا آغاجينا،

چئوره سينده كى چپرلره گوره،

كيمسه اونا توخوناميور.

كيچيك آغاج بويومك ايستير،

اما او آز گونش آلير،

كيمسه اونان دانيشمير،

كوچوك آغاج بويومَك ايستير.

مختومقلی فراغی شاعری نیرومند‌تراز مرگ

رحیم کاکایی

ای مختومقلی راز خود را از خلق مپوشان (مختومقلی)
بمناسبت دویست و‌ هشتاد و ‌سومین سالروز تولد شاعر
تاریخ هنر و ادبیات جهانی در کشورهای گوناگون و نزد هنرمندان گوناگون نشانگر آن است که چگونه ایده‌ها، تخیل و آفرینش هنری، چهره پردازی زندگی و آنچه که از بُعد زندگی و تعمیم پردازی هنری از زندگی ارائه می‌شود،هرچند کاملا یکسان نیستند، اما گاه نزدیک و شبیه هستند و بدون هیچ گونه اقتباس و تقلیدی و بدون کپی برداری کورکورانه از زندگی و جدا از یکدیگر بوجود آمده‌اند.
تخیل هنری این هنرمندان که عواطف انسان را بخود جذب می‌کردند، خود هیچ کدام جای دیگری را نگرفتند. زیرا هر کدام از راه‌های گوناگون این تخیل را همه جانبه، درست مانند خود زندگی یا بُرشی از آن را با تمام پیچیدگی‌هایش از نو ارائه و تفسیر کردند.

پرنسیب

مژدات گزن - آذربایجانجا س. حاتملوی دان

پرنسیب لرین اولاجاق
سنی ساتین آلامایاجاقلار
آخماق لارین دئدییی
آتالار سؤزلرینه
اینانمایاجاقسان:

آذربایجانین خالق شاعری «سهراب طاهر» وفات ائتدی

ایشیق سایتیندان

یاییلان معلوماتا گؤره، آذربایجانین خالق شاعری سهراب طاهر بو گون اوزون سورن خسته‌لیکدن سونرا وفات ائتمیشدیر.
سهراب طاهر ۱۳۰۵-جی ایل ایرانین آستارا شهرینده صنعتکار عاییله‌سینده آنادان اولوب. “سعادت” و “شاهپور” مدرسه‌لرینده ۹-جو کلاسادک تحصیل آلیب، عاییله وضعیتی‌نین آغیرلیغی اوزوندن آتاسی ایله “ایران-انگلیس نفت شیرکتی”نده ایشله‌مه‌یه مجبور اولوب.