آذربایجان تورکجه سینین اؤیردیلمه سی تاریخینه بیر باخیش

شیوا فرهمند راد

شیوا بیین 19 ژانویه 2014 ده آذرتاک مدیا فوروموندا "آذربایجان تورکجه سینین اؤیردیلمه سی تاریخینه بیر باخیش" عینوانندا دانیشیقی.

آذربایجان تورکجه سینین اؤیردیلمه سی تاریخینه بیر باخیش 

SÖZ EŞIT

Cabbar Bağçaban

(«Azrbaycan », ruznaməsi, Azrbaycan Cəməiyyətinin Orqanı, Təbəriz, 1321(1946) ci il no 38)

Sus, balam, hərzə danışma, utan, ay hərzə kişi,

Türkcə namə çıxarıb tazələmə köhənə işi.

Qırılar qılçası ördək yeriyə qaz yerişi,

Söz eşit, gəl, a gözüm, boşla bu tazə gedişi.

                Ləqəbindən utanıb türki danışma, a balam,

                Dövəltin işəlrinə heç də qarışma, a balam.

Buğdası kisədə Azrbaycan yansa bütün

Vəzi- malisi tutub od, göyə də getsə tütün,

Sənəmi dərdi qalıbdır, a kişi, lat- lütün?

Sağsalar qoy sən o dilsiz inəyin yağlı sütün,

ایکی شعر

رضا نوری

یاخیلیر بوغازلار

بالیقلانیر قزه ته ده عکسین

هاوا اولاشماسیندا

سیرک ساچیلیر ساچاقلار

سونور اوزلرین رنگی

عرب گئجه لری

او. هنری – چئویرن: مجید امین مؤید

کارسن‌چالمئرزین آپارتمانیندا، فیلیپ آخشام چاغی پوچت مکتوبلارین اونا گتیردی. عادی مکتوبلاردان علاوه ایکی پاکت‌ده وار ایدی کی، تمبرلری عینی ایدی. پاکت‎لرین بیریسینده بیر قادین شکلی وار ایدی و او‎ بیریسی بیر اوزون- اوزادی ‎مکتوب ایدی کی، چالمئرزی اوزون مدت اؤزوٍنه جذب ائتمیشدی. مکتوب بیر باشقا قادین طرفیندن ایدی کی، زهرلی نیش‎لری شیرین بال ایله بولامیش و کینایه‎لر اوخو ایله بزه‎میشدی. بونلارین هامیسی ‎شکلی گؤندریلمیش قادین حاققـیندا ایدی.

بؤیوک تورک یازیچیسی یاشار کمال لا مصاحبه

چئویرن: حسن ایلدریم

     

·         سیزین آجیناجاقلی تجروٍبه‎لر، قریبه ماجرالارلا دولو حیاتینیز، یارادیجیلیغینیزدا، رومان‎لارینیزدا نئجه و نه کیمی تأثرلر بوراخمیشدیر؟

·          

بئش یاشیم وار ایدی کی، آتام طایفا دعوالاری‎نین بیرینده اؤلدورولدو. اونون اؤلوٍموٍندن سونرا بیزیم وار- یوخوموز الیمیزدن چیخدی. یامانجا کاسیبلادیق. او سرت و دؤزوٍلمز شرایط نتیجه‎سینده، من باشقا آدام‎لارین تارلالاریندا ایشله‎مگ مجبوریتینده قالدیم. ۹ یاشیمداکن

آغاجلار بختی

مفتون امینی

آلدیغی، آزلیقدان بیلینمه‌ین

وئردییی چوخلوقدان
درین کؤکلوٍ
گئنیش کؤلگه‌سی اوجالان، تازالاشان
یئرلی بیر حقیقت؛
«آغاج» آدیندا
ایدامه‌لی بیر قالخیش

آرزومان دایی

رقیه کبیری 

«۵۰-نجی و ۶۰- نجی ایللرین آرمانخواه و یئنی قورولوش آرایان گنجلرینه اتحاف! آرمانلاری‌نین بوتون گوجلری و آخساقلیقلارینی دوشونرکن.»

تاق… تاق… تاق…

اَلی‌نین آیناسی‌ایلا شوشه‌نی دؤیدو. قاپینی آچان اولمادی. دستگیره‌دن یاپیشیب، قاپینی آچماغا چالیشدی. قیفیللی‌ ایدی. یئنه شوشه‌نی دؤیدو. آلنینی شوشه‌یه دایاییب، قارانلیق دوکانین ایچینه باخدی.

سیمای معنوی پیر برنای ادبیات آذربایجان استاد بهزاد بهزادی*

حسن ریاضی (ایلدیریم)

من ذوق سوز عشق تو دانم نه مدعی

از شمع پرس قصه‌،  ز باد هوا مپرس

(حافظ)

  استاد بهزاد بهزادی  از دانشمندان صاحب نام ایران و از فرهیختگان پر تلاش و فرهنگ ساز آذربایجان است. این انسان شریف و سخت کوش بیش از۶۰ سال از عمر پر بارش را صرف ترقی اجتماعی و اعتلای فرهنگی‌، تدوین و نگارش فرهنگ نامه ها و انتشار روزنامه و مجلات کرده است‌، که ثمره فعالیت عاشقانه و فداکارانه این پیر فرزانه‌، آثار

نٍلسون ماندلا و گذار از آپارتاید

هدایت سلطانزاده

کمتر سیاستمداری در جهان بوده که این چنین مورد ستایش  قرار گرفته باشد و همانگونه که خانم ویلما روسوف ، رئیس جمهور برزیل گفته است ، ماندلا به پانتئون بشریت تعلق دارد.شاید بشر ،یکی از گرامی ترین فرزندان خود را ازدست داده است. در این ستایش از ماندلا ، هرکسی بنا به جایگاه سیاسی و اجتماعی متعلق بخود، تصویر متفاوتی از او را میبیند.در واقع هرکسی میخواهد تصویر خود از ماندلا را با اندیشه و ادراک خود منطبق سازد .

اوچ آلمان شاعرینده ن اوچ شعر

س. حاتملوی

بوگونکو دونیامیزدا آلمان ملتی هر شئی‌دن اول یوکسک تکنیک و بوتون اؤلکه‌لرده  سئویله- سئویله استفاده اولونان کیفیتلی مال‌لاری ایله تانینمیشدیر. آلمانلی‌لاری یالنیز تکنیک‌لریله تانیماق، منجه بو ملته حاقسیزلیقدیر. آلمان ملتی بشریته داهی فیلسوف‌لار، یازیچی‌لار و شاعرلر بخش ائتمیشدیر.

اوشونتو

هادی قاراچای

بؤیوک شاعر اولدوغو حالدا، بؤیوک معلم اولان “حبیب فرشباف” معلمه اتحاف ائدیرم

باخ

ان اوجا داغلار، آلچاق دورور مندن

و آنلیمین قیریشلارینا یازیلیر هر گون

گونشین ایلکین مصراعلاری.

آنلیمین قیریشینا یازیلیر هر گون

اوندا کی،

قیش

حبیب فرشباف آقایی

گیزله دیبدیر گونشی

قارا بولود لای -  بالای

شاختاسیندان هاوانین

دوندو بولاق، دوندو چای

گؤیدن یاغان پامبیقلار

آغاردیبدیر باشیمی

آیاق دره - دره ...

لاله جوانشیر

"آیاق اوستو تنهالیق"  شعر مجموعه سیندن

تبریز 1380

قونور ساچلاریما خیالین

سن

پیریل - پیریل یانیرسان

شهرین گئجه چیراغلاریندا.

چیلله آخشامی

عمران صلاحی

کورسو آلتیندا 
اوتوروب هامی
یئیب‌لر شامی
اوشاقلار اوینور
یورغان اوستونده.
یورغان اوزولوب 
کورسو اوستونده
چایلار دوزولوب
شیرین پارتاخال
چایلار دال با دال.

“شاعرلر مجلسی”ندن یادگار ایکی قوجامان شاعریمیز

ائلدار موغانلی

1. اؤن سؤز 
آذربایجان ادبیاتی‌نین انکشاف پروسسینده علامتدار حادثه کیمی اؤز اهمیتینی بوگون‌ده ساخلایان، ۲۴-۲۵‌ینجی ایللرده ۲۱ آذر نهضتی آدی‌لا تانینان تاریخی حادثه اولموشدور. بو حادثه تکجه ادبیاتیمیزین چیچکلنمه‌سینده یوخ، معارف و مدنیتین بوتون ساحه‌لرینه قویدوغو تعیین ائدیجی تاثیری باخیمیندان، معاصر ادبیات، اینجه صنعت و عمومیتله مدنیت تاریخیمیزین پوزولماز قیزیل ایزلرینه چئوریلیبدیر.

جنسیت و ضد انقلاب درمصر

مروت ف. حاتم

Gender and Counterrevolution in Egypt

by Mervat Hatem

published in MER268

ترجمه: هدایت سلطانزاده

هیجده روز انقلاب که از ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ آغازگردید ،مصری ها را با هم متحد کرد.طیف های  مختلفی از شهروندان از زن ومرد، با حجاب و بی حجاب، پیر و جوان ،  از طبقه متوسط گرفته تا  طبقه کارگر ، به قصد پایان دادن به حکومت ۳۰ ساله حسنی مبارک  و ممانعت از جانشینی طراحی شده برای او ،کنارهم ایستادند.  لیکن  وضعیت دشوار سکولار هائی که خود را لیبرال میدانستند،اما در واقع از ارتش در برابر اسلام گرایان حمایت می کردند، خود به بازگشت گفتمان عصر مبارک کمک کرد. اکنون هیچکدام از این طرفین ، بهیچوجه مایل نیستند که موضوع جنسیت ، در خدمت برنامه عمل وسیعتر آنان قرارگرفته باشد.

گلین باجی

رقیه کبیری

هله نوبه‌میزه قالیر. میز آرخاسیندا اوتوران نومره ‌وئره‌ن؛ قارا بوغدایی ساچلی، اورتا یاشلی کیشی‌یه باخماقدان اوتانیرام. یقین او دا بیلیر بیز نییه گلمیشیک. گؤزوم دووارداکی، آغ اؤرپکلی، گؤیچک اوشاغین سوس دئیه، بارماغینی دوداغیندا ساخلایان شکیلده قالیب.

آشپازخانانین سکی‌سینه سؤیکه‌نیب، دئدیم: “گئتمیه‌جه‌یم!”

گلین باجی آغ یایلیغینی بوخاغی‌نین آلتیندا سانجاقلادی. قار چرچیوه‌لی گیرده گؤزلویونون اوستوندن منه باخدی: ” آنان بیر شئی بیلیر دا، دئییر گئت…!”

مزارسیز شهیدلر

ع. یالچین 
ایاق اوسته اؤلدولر
اؤلرکن دوغولدولار
بیر ابدی یول‌دولار
بو مزارسیز شهیدلر
*

کیم آناجاق فریدونی؟

نیگار خیاوی

تئلی آینا داراقلی
یاخاسی قیزیل گوللو
کؤینه‌‌یی آغ فوقولو فارا
بئله‌جه گلدی گئتدی اؤلوم
اونون آغیللی رؤیاسینا
قاپیلاردان کئچیب گئدیر مایوس
آلتمیش آلتی خزل۲۱جی گون
پنجره لردن آسیلیر قیرمیزی منده
قات قات آسیلیر آلاتوران پرده
نئجه دولانمیر بیرجه ایشیق توزو بو آچماز سحرده
دولانیریق

‏21 آذر نهضتی و ادبیاتیمیز

احد واحدی

 آذربایجان ادبیاتی، مشروطه انقلابی ایله یاناشی بیر تکامل پروسه سی گئچیرمیشدیر؛ بو پروسه نین بیرجهتی، ملی عنعنه لریمیزی یاشاتماق، دیگر طرفی، خلقیمیزین دموکراتیک  ایستکلرینی مطالبه ائتمکدن عبارتدیر! یعنی  آذربایجان ادبیاتی اؤز بدیعی افاده سیله، جامعه نین ملی خصوصیتلرینی داشییاراق، دموکراتیک ایستکلرینی ترنم ائتمیشدیر. دیل آزادلیغی، فرهنگ آزادلیغی، وطن پرورلیکله برابر، دموکراتیک طلبلر ، بیزیم ادبیاتین باش موضوعلارینی تشکیل ائتمیشدیر؛ بو ادبیات، مستبد و مرتجع قوه لری افشاء ائتمه کدن بئله بیرآن غفلت ائتمه میشدیر.

مشروطه انقلابینین طبیعی دوامی، خیابانی حرکتینه چاتسادا، بو حرکت آذربایجاندا، بیر ملی لشمه پروسه سینی جدی شکلده باشلانیشینی احتواء ائدیر؛ یعنی بیرینجی دفعه اولاراق سراسری ایستکلردن باشقا، آذربایجانا دایر ایستکلر ده، بیر عنصر کیمی بو حرکتده اؤزرنو گؤستریر.

رضاشاه حاکمیتینین قارا ایللرینده، آذربایجان دیلی و ادبیاتی، اؤلوم یاتاغینا دوشور. نظامی لر، خاقانی لر، نسیمی لر و فضولی لر یئتیره ن بو زنگین دیلده، شعر، نثر، تئاتر حتی نوحه

زمینه های اقتصادی جنبش 21 آذر در آذربایجان

دکتر محمد حسین یحیایی

آذربایجان با تاریخ کهن ، کوهستانی و سرد، با دشت ها و جلگه های حاصلخیز در برخی مناطق و با منابع سرشار زیرزمینی و گاهی دست نخورده و بکر و با مردمان سخت کوش و بردبار شهرت دارد. این منطقه که در مسیر راه ابریشم و کالا از هند و چین به غرب قرار داشته، همچنان سال های طولانی با افت و خیزهای فراوانی در سیاست و اقتصاد نقش بزرگی در منطقه داشته است. آذربایجان  محل برخورد اندیشه ها، گاهی در اوج قدرت سیاسی و اقتصادی، مرکز تجارت، محل اقامت تجار، بازرگانان، پیشه وران و دیپلومات های خارجی بوده و گاهی هم در مرکز تاخت و تاز ها، کینه ورزی ها، تصفیه حساب های سیاسی خاندان قرار گرفته، متحمل رنج ها و آسیب های فراوان شده است. از سال های دور تا دوران قاجار، شهر تبریز مرکز سکونت و آموزش سیاسی شاهزادگانی بود که بعد از پدر به سلطنت می رسیدند، از آن رو آذربایجان بویژه تبریز از جایگاه ویژه ای در نزد ایرانیان و دیپلومات خارجی برخوردار بوده و در تحول های اجتماعی و سیاسی نقش برجسته ای داشته است