Feb 10, 2022

زبان مادری در برابر زبان ملی، یا زبان مشترک ؟

احمد رحیمی 

هر زبانی خواه ملی باشد، یا مشترک، یا منفرد، طبعاً و قبلاً یک زبان مادری است  برای کسی که در آن زبان متولد شده‌ است، یعنی هیچ زبان غیرمادری وجود ندارد. چون هیچکس بی‌مادر متولد نمیشود و آن مادر هم خود، زبانی دارد. بنابر این زبان مادری، زبان مردمی است که بدان زبان با دنیا آشنا می‌شوند. این مردم، خود نیز در زمانهای دور در تاریخ ریشه در اقوامی داشته‌اند که بدان متکلم بوده‌اند و از طریق آنان به وراّث طبیعی و تاریخی‌شان رسیده که در زمان ما دیگر قوم و قبیله نام ندارند و ملت‌های امروزی را تمثیل میکنند. همه زبانهای موجود فعلی نیز بی استثناء، تاریخی دارند که بدون آن نمیتوانسته‌اند وجود داشته باشند.

در باره «چهره استعمارگر و چهره استعمار زده» آلبر ممی

محمد آزادگر

قبل از انقلاب ۱٣۵۷ ، کتاب کوچکی تحت نام« چهره استعمارگر وچهره استعمار زده» نوشته «آلبر ممی» نوسنده تونسی با ترجمه «هما ناطق» انتشار یافت. البته خانم ناطق با توجه به مواضع ودیدگاهایش نسبت به مساله ملی در ایران آن برداشت و تاویلی که ما از نوشته ممی داریم، مطلقا ندارد. ایشان از موضع ضد «غرب زدگی» و« ناسیونالیسم ایرانی» و ای چه بسا تحت تاثیر دیدگاهای جلال آل احمد به ترجمه این کتاب دست زده است. خانم هما ناطق این کتاب را به یاد جلال ترجمه کرده است!
این کتاب در همان زمان انتشار در میان محافلی از روشنفکران ملل غیر فارس و بویژه آذربایجانی ها بحث هایی در باره استعمار واینکه آیا به آذربایجانی ها میشود استعمارزده وبه دولت مرکزی دولت استعمارگر گفت یا نه پیش آورد. البته قبلا ها جلال آل احمد تحت تاثیر غلامحسین ساعدی و رضا براهنی که از دوستان نزدیک و صمیمی وی بودند، گفته بود که «آذربایجان مستعمره فرهنگی» حکومت مرکزی است.

اقتصاد ایران از انقلاب تا انقلاب

محمد حسین یحیایی

یکی از مهمترین عوامل تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی بحران های شدید اقتصادی است که گاهی به دگرگونی های سیاسی و ساختاری می انجامد، هرچند عوامل دیگر هم در شکل گیری تحولات اجتماعی و سیاسی بی تاثیر نیستند ولی اقتصاد جایگاه ویژه ای دارد. در این روز ها که مصادف با انقلاب 1357 است، برخی از گروه های سیاسی و افراد تلاش می ورزند تا بحران شدید اقتصادی را که زمینه ساز انقلاب شد نادیده بگیرند و به عوامل دیگر متوسل شوند در حالیکه معضلات اقتصادی همراه با بحران گسترده که در 2 سال آخر رژیم گذشته را بخود مشغول کرد، نخست آن را زمین گیر و سپس آن را از هم پاشاند. ( انقلاب های جهان مانند انقلاب فرانسه، انگلیس، مکزیک و روسیه و دیگر مناطق منشاء اقتصادی و تضاد های اجتماعی داشتند )

Feb 8, 2022

گفتاری در ضرورت مبارزه آنتی راسیستی در ایران - دکتر علیرضا اصغرزاده

متن سخنرانی در سمینار حقوق اقوام و ملیت های ایرانی ـ ۲۰ فوریه ۲۰۱۱  ـ تورنتو    

با عرض سلام حضور شما دوستان عزیز و با تشکر از نشریه شهروند به خاطر برگزاری این سمینار.

من امروز صحبت هایم را به عنوان شخصی آغاز می کنم که طرفدار استفاده از ترمینولوژی جدید، پیشرو و مترقی در گفتمان مبارزاتی خلق های ایران، و نیز همه مبارزات مترقی، می باشد. یکی از این ترمها، اصطلاح “مبارزه آنتی راسیستی” است که من نیز به اندازه توانم سعی کرده ام این ترم، به همراه گفتمان و عمل ضدنژادپرستانه، داخل ادبیات مبارزاتی در ایران، و به ویژه در آذربایجان، بشود.

انقلاب رنگی ضد اوروآسیا در قزاقستان

محمد پرینچک - ترجمه ی علی قره جه لو

"محمد پرینچک"، استاد دانشگاه دولتی مسکو، در ارزیابی حوادث قزاقستان برای "روزنامه آیدینلیک"، تاکید میکند که برای درک حوادث قزاقستان ضرورت دارد ابتدا، به سیاست های نورسلطان نظربایف و سپس سیاست های قاسم جومرت توکایف نگاه کرد".  (این ارزیابی 4 روز بعد از آغاز حوادث قزاقستان در 6 ژانویه انجام شده است)

" نظربایف از رهبران جنبش اوروآسیا و از اجرا کنندگان سیاست های اوروآسیایی بود، و قزاقستان را در چارچوب این خط مشی اداره کرد.  ولی توکایف، بعد از روی کارآمدن، قسمن هم که شده، خط مشی سازشکارانه ای با غرب اتخاذ، و  در زمینه های مشخصی، بویژه در زمینه نظامی، همکاری با غرب را دنبال کرد. 

Feb 1, 2022

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش بیست و یکم

محمد حسین یحیایی 

بعد از برگزاری پلنوم شانزدهم حزب توده ایران در شهر لایبزیک آلمان دمکراتیک به تاریخ 8 اسفند 1357 ( 27 فوریه 1979 ) و تثبیت جایگاه « کیانوری » به عنوان دبیر اول حزب، شرایط نوینی بر حزب حاکم شد، اتقلاب در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسیده بود، فردای آن روز ( 23 بهمن ) حزب توده ایران با صدور بیانیه ای در پاریس خواهان فعالیت سیاسی و تشکیلاتی در ایران شد و حمایت خود از انقلاب به رهبری « خمینی » را اعلام کرد، پلنوم شانزدهم تصمیم گرفته بود که رهبری حزب را به داخل کشور منتقل کند، از اسفند همان سال روزنامه « مردم » ارگان حزب انتشار خود را در ایران آغاز کرده بود و همزمان « گروه نوید » که فعالانه در انقلاب شرکت کرده بود به فعالیت خود ادامه می داد، « رحمان هاتفی »  که معاون سردبیر (امیر طاهری ) روزنامه کیهان بود

Jan 21, 2022

شهرهای سینما مرده

میلاد بالسینی

مقدمه

پس از شروع اکران عمومی فیلم «آتابای» به کارگردانی نیکی کریمی در  هفته‌های اخیر؛ عمدتا به دلیل تُرکی بودن فیلم، بسیاری از ساکنان شهرهای تُرک‌نشین به فیلم ابراز علاقه‌مندی نموده و جهت تماشای آن راهی سینمای شهرهای خود شدند. چنانچه تا زمان تحریر این یادداشت، آتابای با فروش بیش از 4 میلیارد تومان به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های حال حاضر سینماهای کشور تبدیل شده است. اما در این میان موضوعی که اغلب علاقه‌مندان به تماشای این فیلم از همان شهرها در فضای مجازی مطرح نمودند، نبود سینما در شهرهایشان بود. گاها حتی کاربران شبکه‌های مجازی از مراجعه به شهرهای همجوار جهت نمایش فیلم خبر داده و برخی دیگر از متروکه بودن سینمای شهرشان از سالهای دور نوشتند. این یادداشت قصد دارد علاوه بر روشن ساختن مزایای سینما و اهمیت سینمارَوی، همچنین به بررسی پراکندگی سالن‌های سینمایی، میزان گنجایش سالن‌های سینمایی و تشریح نابرابری‌های موجود در تعداد و کیفیت سینماها در بین استان‌های کشور بپردازد.

Jan 8, 2022

حکومت آزادی‌ستیزان، گُردی از دلاوران آزادی‌خواه ‌را از ما گرفت: بکتاش آبتین درگذشت

کانون نویسندگان ایران


بکتاش آبتین (۱۴۰۰- ۱۳۵۳)، شاعر، فیلمساز و عضو پایدار و برجسته‌ی کانون نویسندگان ایران که جان شیرین خود را فدای آزادی کرد، از میان ما رفت.

کانون نویسندگان ایران ضمن تسلیت به خانواده‌ی آبتین، یاران او در کانون نویسندگان ایران، جامعه‌‌ی مستقل فرهنگی کشور و همه‌ی مردم آزادیخواه، ظرف ساعات آتی، بیانیه‌ای به این مناسبت منتشر خواهد کرد و افکار عمومی را در جریان جزئیات ستمی که بر بکتاش آبتین رفت قرار خواهد داد.

بکتاش آبتین زنده است چون روح آزادی‌خواهی و ستیز با پلشتیِ استبداد و ستم زنده است.

کانون نویسندگان ایران   
۱۸ دی ۱۴۰۰

 

Dec 25, 2021

"آوای تبعید" شماره 24 منتشر شد

اسد سیف

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

شماره‌ای دیگر از «آوای تبعید» حضور شما خوانندگان عزیز.

«در جست‌وجوی مکان گم‌شده در داستان» عنوانی است که بخش ویژه داستان را در این شماره به خود اختصاص داده است. در این بخش همین موضوع دستمایه کار نویسندگانی بوده است که آثارشان را می‌خوانید. زحمت فراهم آوردن این بخش با همکارمان فهیمه فرسایی بوده است که خود در آغاز این فصل در این مورد بیشتر نوشته‌ و به ابعاد موضوع پرداخته‌اند.

بودجه امام صادقی ها در مجلس همسو

محمد حسین یحیایی

در روز 21 آذرماه 1400 « ابراهیم رئیسی » بعنوان رئیس جمهور منتخب ولایت، لایحه بودجه سال 1401 را که از سوی حوزه امام صادقی ها تهیه و تنظیم شده بود به مجلس همسو با خود تقدیم کرد.بودجه 1401 تفاوت چندانی با بودجه های سال های گذشته ندارد، بازهم عملیاتی شدن آن زیر سئوال است و همزمان با ساختار معیوب اقتصادی جمهوری اسلامی همگن، همسو، همخوان و موازی است، رئیسی لایحه بودجه خود را بودجه « ثبات اقتصادی » خواند که دور از واقعیت به نظر می رسد.. بودجه پیش بینی درآمد ها و هزینه های دولت در یک بازه زمانی ( از اول فروردین تا آخرین روز اسفند همان سال ) است که در آذرماه هر سال به صورت لایحه دولت به مجلس داده می شود تا با بررسی ها و شاید هم تغییراتی در ارقام آن به قانون تبدیل شود.بودجه سالانه مهمترین ابزار مدیریتی، اقتصادی و اداری در دست دولت است، سازمان مدیریت و برنامه ریزی بودجه نهاد های وابسته به دولت را در طول سال جویا می شود و بعد از بررسی در لایحه ای تنظیم و به شورای اقتصاد و هیئت دولت تحویل می دهد که بعد از بررسی مجدد به صورت لایحه به مجلس داده می شود.

Dec 12, 2021

21 آذر

21 آذرین پارلاق خاطره سینه عشق اولسون!

 


آذربايجان ميلى حؤکومتینین خاطره سینه عشق اولسون!

Dec 9, 2021

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش بیستم

محمد حسین یحیایی
دهه 40 خورشیدی بعد از یک دوره رکود اقتصادی که بیشتر حاصل کودتای 28 مرداد و مداخله نیرو های نظامی در امور اقتصادی و سیاسی بود، با تنش های شدید اجتماعی آغاز شد، برای برون رفت از بحران اصلاحات اقتصادی و اجتماعی اجتناب ناپذیر بود، با اجرای اصلاحات ساختار اجتماعی و اقتصادی به سرعت تغییر کرد که نشانگر آمادگی جامعه برای تغییر و تحول اجتماعی بود، با اجرای اصلاحات ارضی که در چندین مرحله انجام گرفت، تعداد کثیری نیروی کار از مناطق روستایی آزاد و به سوی شهر های بزرگ روانه شدند، جمعیت شهر ها به سرعت آفزایش یافت ولی زیر ساخت های آنها ظرفیت جذب همه مهاجرین تازه وارد را در خود نداشت، در نتیجه در حاشیه شهر ها، آلونک هایی با مقوا و حلبی ساخته شد که به حلبی آباد ها مشهور شدند، بیشترین مهاجرین ترک زبان در منطقی مانند یافت آباد، ترک آباد، نازی آباد، مفت آباد، یاخشی آباد، جوادیه، راه آهن و... ساکن شدند، این سیل مهاجرین اغلب از خدمات رفاهی، بهداشتی، آموزشی و ... محروم بودند.

Nov 30, 2021

"حاکمیت خالقا"

جون لٸنون و یوکو اونو ایله موصاحیبه - طارق علی ابجد اليفباسينا کؤچورن: م.ر.اليف 

 «حاکمیت خالقا» جون لٸنون و یوکو  John Lennone v Yoko Ono اونو ایله موصاحیبه - طارق علی، Robin Blackburn  روبین بلاکبورن ۲۱ یانوار ۱۹۷۱-جی ایلده جون لٸنوندان آلدیغی و یوکو اونونون دا قاتیلدیغی موصاحیبه‌نین کؤستبک ( قيزيل دالغا قيران) (The Red Mole) ژورنالیندا یاییملانمیش‌دیر.

 «تکجه یول ایشچیلرین بدبخت‌لیکلرینین فرقینه وارمالارینی تامین ائتمکله، اطرافلارینی بوروین خیاللاری قیرماقلا اولا بیلر. ماشینلاری و تئلئویزورلاری وار و حیاتدا داها آرتیق شئیلرینین اولا قیسا بیر حیصه‌سی.

گزارش قرن 21 از اسرائیل: ترکیه بزرگترین مانع است

اونور سینان گؤزآلتان ترجمه، م. جوشغون

 توضیح مترجم: بالا گرفتن تنش بین کشورمان ایران و جمهوری آذربایجان و میدان دار شدن موقتی فرصت طلبان و دشمنان دوستی ایران با همسایگان، بخصوص جمهوری آذربایجان و ترکیه و متعاقب آن فروکش کردن تنش بدنبال تماس وزرای خارجه دو کشور، که امیدواریم گذرا نباشد، فرصتی فراهم کرد تا  این گزارش بسیار مهم را (تهیه شده در زمان ریاست جمهوری ترامپ در آمریکا و نخست وزیری بنیامین نتانیاهو در اسرائیل – سپتامبر 2020)  ترجمه کنم .هدف گزارش بررسی جهت گیری های سیاسی ترکیه در داخل و خارج می باشد. 

Nov 18, 2021

اينسان

اٸريک فروم - چویرن م. جواد توفیق

اینسانين طبیعی تکامول نتیجه‌سینده یارانماسينا اينانيرام، او، طبیعتین بیر حیصه‌سی‌دیر، اما طبیعته اوستون گلیب و گله‌جک‌دير. شعور و اؤزونودرکله موکافاتلاندیریلیب.

اینسانین ماهیتی‌نين تامامیله قاورانیلا بيلمه‌سينه اينانيرم. آنجاق او، اینسانی بوتون تاریخی دؤورلرده کاراکتئریزه ائد‌ن هر هانسی بیر سوبستان‌سییا دگيل. اینسانین ماهیتی اونون وارلیغینداکی ضدیتله باغلی‌دیر و بو ضدیت اونو، حل یولونون آختاریشی يؤنده فعالیت گؤسترمگه مجبورائدیر.

کانادا و کِبِک

ممدعلی 

کتاب روند شکل‌گیری قانون اساسی کبک و کانادا نوشته‌ی دکتر فریدون بابایی خامنه، استاد بازنشسته‌ی دانشگاه مونترآل را خواندم.

این کتاب با ۱۳۵ صفحه و ۲۲ فصل با پی‌نوشت و جدول‌ها و پیوستهایی برای مراجعه به جزئیات نوشته‌ی کتاب، توسط نشریه هفته مونترآل منتشر شده است.

کتابی است خواندنی، نه تنها برای فارسی‌دانهای ساکن کانادا در ایالات مختلف آن، بلکه برای کسانیکه خارج از کانادا زندگی میکنند، و بی توجه به وقایع آن نیز آموزنده و جالب است.

Nov 15, 2021

"آوای تبعید" شماره 23 منتشر شد (ویژه‌نامه زبان و ادبیات ترکی)

اسد سیف

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

۲3-مین شماره «آوای تبعید» ویژه‌نامه‌ای‌ست در زبان و ادبیات ترکی. دبیر این مجموعه شیوا فرهمند راد است. او می‌نویسد؛ در این مجموعه بخشی به «موضوع زبان و زبان مادری و زبان ترکی، چند زبانی بودن یک کشور، و وطن و تبعید، چه فیزیکی و چه زبانی، و دشواری‌های آن‌ها...» اختصاص دارد. بیش از هفتاد نفر در عرصه شعر، داستان، طرح و نقاشی و هنرهای تجسمی، سفرنامه، مصاحبه، نقد و بررسی ادبیات در آن همکاری دارند.

Nov 9, 2021

آیا بحران در روابط ایران و آذربایجان پایان یافته است؟

م. ائینالی 

اوج گیری تنش در روابط ایران و جمهوری آذربایجان طی ماه گذشته و بدنبال آن مانور نظامی ایران در مرزهای شمالی کشور بطور جدَی افکار عمومی آذربایجان و ایران را بخود جلب کرد. تنش فوق هم زمان موج جدیدی از تبلیغات رسانه های ایران و اپوزیسیون خارج از کشور آن علیه آذربایجان و ترکیه در ارگانهای رسمی و فضای مجازی براه انداخت که به جهاتی یاد آور حساسیت به ماجرای شعر خوانی یک بیتی اردوغان در رابطه با رود ارس بود. در همین رابطه بازنشر مصاحبۀ چهار سال پیش یک نماینده پارلمان آذربایجان در مورد سیاستهای ایران علیه آذربایجان به روشنی نشان داد که محافلی در ایران با اهداف خاصی قصد دارند تا تنش در روابط دو کشور را دامن زده و بیشتر از آن احساسات مردم ایران را علیه آذربایجان و ترکیه شعله ور سازند.

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش نوزدهم

محمد حسین یحیایی 

رشد اقتصادی کشور در دهه 40 خورشیدی که با درآمد های روز افزون نفت همراه بود تغییرات مهمی در ساختار اجتماعی بوجود آورد، شهر نشینی افزایش یافت، مشارکت استان های دوردست در اقتصاد و گسترش بازار، میزان تولید ناخالص داخلی را بالا برد، توده های جوان در پی جویای کار در کارخانه ها و موسسات تازه تاسیس به سوی شهر های بزرگ بویژه تهران سرازیر شدند که بخش مهمی از آنان در حاشیه شهر ها با امکانات رفاهی اندک ساکن شدند، دیوانسالاری، بوروکراسی، هزینه های نظامی همراه با تاسیس پادگان های جدید در استان های پیرامونی و تشکیلات امنیتی گسترش و افزایش یافت، برخی از اصناف و مشاغل با درآمد های رو به افزایش به طبقه متوسط اجتماعی و اقتصادی پیوستند، در نتیجه طبقه جدید شهری و متوسط متورم شد، ولی هم زمان رشد ناموزون اقتصادی در مناطق گوناگون کشور فاصله طبقاتی بین مردم و مناطق را به شدت افزایش داد

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش هیجدهم

محمد حسین یحیایی

هنوز بحران وحدت حزب توده ایران و فرقه دمکرات آذربایجان به پایان نرسیده بود که حزب با بحران های دیگری روبرو شد که در راس آنها اختلافات تئوریک، راه و روش رهبری در جنبش کمونیستی جهان، جمهوری خلق چین را با اتحاد جماهیر شوروی روبروی هم قرار داد، اختلافاتی که از کنگره بیستم ( 1956 ) حزب کمونیست شوروی علائم آن مشاهده شده بود و از سوی برخی از نیرو های چپ همچنان مورد نقد قرار می گرفت. این اختلاف نظر در دیدگاه ها، روش ها و برداشت های تئوریک از آموزه ها همچنان ادامه داشت. « مائوتسه تونگ » رهبر انقلاب چین هرچند از قرار ها و تصمیمات کنگره بیستم و اقدامات « خروشچوف » حمایت می کرد ولی آن را آغاز و گام اول در راستای رویزیونیسم می دانست و از  فعالیت های انشعابگرانه در احزاب چپ و کمونیست جهان حمایت می کرد.

Oct 19, 2021

"آوای تبعید" شماره 22 منتشر شد

اسد سیف 

«تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد. تبعیدی می‌تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آن‌کس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بل‌که در انطباق با جهان معاصر می‌شناسد»

بیستمین و دومین شماره "آوای تبعید" چون شماره‌های پیشین مجموعه‌ای است از ادبیات و فرهنگ که در بخش‌های داستان، شعر و نقد و بررسی ادبیات و فرهنگ.