Jun 28, 2016

کشگه

دوریش اوغلو


اللی ایل اؤنجه،
داها دوققوز یاشیندا بیر اوغلان اوشاغی ایکن،
اؤزمدن اون - اون بئش ایل یاشلی قیزلارا وورولاردیم.
روحوم قانادلانیردی،
خیالیمدا بیر دونیا یاراداردیق سئوگیلیم ایله،
انسان عاغلینا سیغمایاجاق ایشلر گؤرردیک بیرلیکده،
داغلاری یئریندن اویناداردیق،
اولدوزلاری دریب، بیری - بیرمیزه هدیه ائدردیک،

اسير ائللرين شعرينه قيسا باخيش

معصومه قربانى
اسير ائللرين شاعيرى
بی‌نهایت بو گؤیون آلتیندا
بیزه بیر قبّه‌ی فیروزه ده یوخ!
یانار افلاکده مینلرجه چیراق،
بیزه بیر شمع، بیر آویزه ده یوخ!

بو قدر اولدوز آراسیندا بیزه
یئددی گؤیلرده بیر اولدوز یوخوموش!

"حاج آقا گلابى" و "خودان شرابى"

قهرمان قنبرى


حاج آقا گلابى سولدوزن اسكى موللالاريندان دير، اونون آتاسى دا سولدوزون كندلرينده مولاليخخ ائديب و ايندى اونون ٥٠ ياشى وار و آتاسينين يولون ايدامه وئرير. او خالقين ايچينده درين سايغى و احتراما صاحيب دير. اونا باخماياراق كى حكومت مولالارين اَلينه توشوب، اما او هئچ زامان قدرته ياخينلاشميب و هر زامان موللالار ياراتديغى ظولوم و عدالتسيزليغين قاباغيندا دوروب و يا اَن آزى هئچ بير ايش گورمه سه ده، حاكيم لرين ظولوم و ياراتديغى جنايتلره اَلين باتيرمييب و بودا خالقين ايچين ده اونا درين سايغى و محبتَه سبب اولوب دور.

روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم - 2

درویش اوغلو


بو یازینی آنلایابیلمک اوچون یازینین اؤنجه کی بؤلومونو اوخوموش اولماغینیز گرکیر.
فاناتیک مسلمان توپلومدا قادین و ارکک آراسینداکی ارتباط ان سیخی شکیلده دین قایدا قوراللارینا تابع توتولور و قایدا قانونا قارشی حرکت ائدن بیرئی ان شیدتلی شکیلده جزالاندیریلیر. جوان اوشاقلار آراسیندا یئددی سکگیز یاشلاردان باشلایاراق قیز – اوغلان آییریلیر، مدرسه ده، اویون ساحه لرینده، اجتماعی ییغینجاقلاردا و یاشامین بوتون ساحه لرینده اوغلان اوشاقلاری ایله قیز اوشاقلاری آراسیندا گئت – گئده قالینلاشان و سیخیلاشان بیر دووار هورولور.

Jun 9, 2016

یدالله (مفتون) امینی‌نین آنادان اولماسی‌نین 90 ایل‌لیگی‌

سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی

آذربایجان بؤیوک شاعیری یدالله (مفتون) امینی‌نین آنادان اولماسی‌نین 90 ایل‌لیگی‌نی (21 خرداد ‏‏1305) اورکدن تبریک دئیب شاعیره جان ساغلیغی و شادلیق آرزولاییریق.‏
 

سهندین اوستی قاردیر، آلتی قان‌دیر، ‏
بو جوشقون درددن بیر گون یانار داغ.‏

‏90‌مین زادروز شاعر بزرگ آذربایجانی یدالله (مفتون) امینی را (21 خرداد 1305) صمیمانه تبریک ‏می‌گوییم و برای ایشان تندرستی و شادی آرزو می‌کنیم.‏


فتح کوتاه حسودانه، شکستی‌ست بلند

شیوا فرهمند راد

پيش از اين خوانده‌بودی و باور نداشتی
فتح کوتاه حسودانه، شکستی‌ست بلند
حقيقت، يک رود بلند است


با شعر مفتون امينی، به بهانه‌ی انتشار تازه‌ترين دفتر او "شب
۱۰۰۲"

مرا با شعر و شاعری و شعرخوانی، جز آن‌چه در کتاب‌های دبستانی و دبيرستانی می‌خوانديم، کاری نبود، تا آن‌که در سال‌های دانشجوئی "سازمين سؤزو" اثر ب.ق. سهند و "کولاک" اثر مفتون امينی را کشف کردم. "کولاک" دومين مجموعه‌ی شعر مفتون بود که در سال
۱۳۴۴ منتشر شده‌بود. اين دو در خوابگاه دانشجويی کتاب‌های بالينی ما بودند. مفتون به‌جای پيشگفتار "کولاک"، فضای زمانه را چنين سروده‌بود:

Jun 7, 2016

احمد امید یزدانی‌نین « آلمانجا- آزربایجانجا سؤزلوک» کتابینین جنوبی آذربایجانلیلارا فایداسی وارمی؟

محّمد علی حسینی

      درین تأسّف و اور‌ک آغریسی ایله اعتراف ائتمک لازمدیر کی، چوخ میلیونلو جنوبی آذربایجان اهالیسنین چوخ آز حصّه‌سی اؤز آنا دیلینده اوخوماغا قادردیر. بئله اولدوغو حالدا، طبیعی اولاراق بئله بیر سئوال میدانا چیخیر: احمد امید یزدانی‌نین 2004- جو ایلده آلمانیانین کُلن شهرینده نشر ائتدیردیگی « آلمانجا- آزربایجانجا» سؤزلوک جنوبی آذربایجانلیلارین هانسی دردینه یارایا بیلر؟

Jun 6, 2016

رنگ به رنگ

روح‌انگیز پورناصح

یئنه دوداقلاری یئری سوپوروردو. داها دانیشدیرماق اولموردو اونو. قاشلاری آز قالیردی یاپیشا بیر بیرینه. گؤزلرینی قیییردی. رنگ به رنگ اولوردو. گاه سارالیردی، گاهدا قیزاریردی. اوزونه باخدیقدا گؤزلری تیکان اولوردو باتیردی آدامین گؤز باشینا.
بیلیردیم ائشیتمک ده اؤزونو ایتیره‌جک، بلکه ده بو زامان‌لار اؤزونو تاپیردی. آخی چوخ بوجور اولوردو. خروس بئوعده بانلاییردی، اونون حالی ده‌ییشیلیردی.

آذربایجان "چاغداش شاعرلری" کیتابی یاییلدی

ایشیق سایتی
تورکمن شاعری «سمیر کهیه‌اوغلو»نون ادبی تنقید زمینینده مختلف قیدلرینی احتوا ائده‌ن «آذربایجان چاغداش شاعرلری» عنوانلی کیتابی تبریزین «یاشارقلم» نشریاتی طرفیندن یاییلدی.
«
سمیر کهیه‌اوغلو» ایران آذربایجانی شعری ایله ماراقلانان عراق تورکمن‌لریندندیر و بیر چوخ آذربایجان شاعر و یازیچیلاری ایله یاخیندان ادبی علاقه‌لری واردیر.
«
آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابیندا ۲۶ نفر آذربایجان شاعرلرینین اثرلریندن سؤز گئدیر و اونلارین اثرلرینه دایر ادبی فیکیرلر ایره‌لی سورولوبدور.

روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم

درویش اوغلو


فاناتیزم، چاغیمیزدا خسته اولاراق تانینان "اجبار شخصیت تیپی" نه یاخین، آیری بیر شخصیت تیپینین دوشونجه سیستمی دیر. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی "اجبار شخصیت تیپینین" فیکیر، دوشونجه و ترپنیشی دویغولاریندان یوخ، بللی اجبارلاردان قایناقلانیر. "فاناتیک شخصیت تیپی" ایسه "اجبار شخصیت تیپی"ندن داها دا آغیر و دویغودان یوخسول شرطلر آلتیندا گلیشدیگی اوچون، دویغولارینین بؤیوک بؤلومو یوخ ائدیلدیگی کیمی، آینا سلولارینین دا چوخونلوغو ائلمینی (عملکردینی) ایتیریب و یوخ اولدوغوندان، اؤز وارلیغینا قارشی هئچ بیر دویغوسو اولمادیغینین یانیندا آیری انسان و یا حیوانلار قارشیسیندا دا دویغوسوزدور.

اولین شماره «غروب» منتشر شد

ایشیق سایتیندان

اولین شماره مجله فرهنگی، ادبی و هنری «غروب» به صاحب امتیازی و مدیر مسئولی آقای حامد ایمان منتشر شد. سردبیری این مجله بر عهده دیگر روزنامه‌نگار و محقق شناخته شده آذربایجان آقای رضا همراز می‌باشد. برای این همکاران گرامی تولد «غروب» را تبریک می‌گوئیم و برایشان آرزوی موفقیت داریم
. http://ishiq.net

برتولت برشت دن نئچه شعر

برتولت برشت ، ترجمه قهرمان قنبری

آلچا آغاجى.


كيمسه ايناناميور كوچوكلوغونه گوره،
حياطداكى آلچا آغاجينا،
چئوره سينده كى چپرلره گوره،
كيمسه اونا توخوناميور.
كيچيك آغاج بويومك ايستير،
اما او آز گونش آلير،
كيمسه اونان دانيشمير،
كوچوك آغاج بويومَك ايستير.

May 16, 2016

مختومقلی فراغی شاعری نیرومند‌تراز مرگ

رحیم کاکایی

ای مختومقلی راز خود را از خلق مپوشان (مختومقلی)
بمناسبت دویست و‌ هشتاد و ‌سومین سالروز تولد شاعر
تاریخ هنر و ادبیات جهانی در کشورهای گوناگون و نزد هنرمندان گوناگون نشانگر آن است که چگونه ایده‌ها، تخیل و آفرینش هنری، چهره پردازی زندگی و آنچه که از بُعد زندگی و تعمیم پردازی هنری از زندگی ارائه می‌شود،هرچند کاملا یکسان نیستند، اما گاه نزدیک و شبیه هستند و بدون هیچ گونه اقتباس و تقلیدی و بدون کپی برداری کورکورانه از زندگی و جدا از یکدیگر بوجود آمده‌اند.
تخیل هنری این هنرمندان که عواطف انسان را بخود جذب می‌کردند، خود هیچ کدام جای دیگری را نگرفتند. زیرا هر کدام از راه‌های گوناگون این تخیل را همه جانبه، درست مانند خود زندگی یا بُرشی از آن را با تمام پیچیدگی‌هایش از نو ارائه و تفسیر کردند.

پرنسیب

مژدات گزن - آذربایجانجا س. حاتملوی دان

پرنسیب لرین اولاجاق
سنی ساتین آلامایاجاقلار
آخماق لارین دئدییی
آتالار سؤزلرینه
اینانمایاجاقسان:

آذربایجانین خالق شاعری «سهراب طاهر» وفات ائتدی

ایشیق سایتیندان

یاییلان معلوماتا گؤره، آذربایجانین خالق شاعری سهراب طاهر بو گون اوزون سورن خسته‌لیکدن سونرا وفات ائتمیشدیر.
سهراب طاهر ۱۳۰۵-جی ایل ایرانین آستارا شهرینده صنعتکار عاییله‌سینده آنادان اولوب. “سعادت” و “شاهپور” مدرسه‌لرینده ۹-جو کلاسادک تحصیل آلیب، عاییله وضعیتی‌نین آغیرلیغی اوزوندن آتاسی ایله “ایران-انگلیس نفت شیرکتی”نده ایشله‌مه‌یه مجبور اولوب.

Apr 30, 2016

بزرگداشت جهانی روز کارگر و نیرنگ های گوناگون ارتجاع

محمد حسین یحیایی

انقلاب صنعتی دگرگونی های عمیقی در شیوه تولید، توزیع، انباشت سرمایه، جابجایی جمعیت و تمرکز در شهر ها و مناطق صنعتی در جهان بوجود آورد و روابط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نوینی در جهان آفرید. همزمان با تولید انبوه، تضاد بین سرمایه و کار را گسترش داد، میلیون ها نفر از مناطق روستایی و کار در حوزه کشاورزی کنده شده، در شهر های بزرگ ساکن شدند، فاصله طبقاتی و فقر همسو با گسترش سرمایه داری به شدت و سرعت افزایش یافت. در یک سو سرمایه با ابزار تولید و انباشت، با سود و ارزش اضافی روز افزون و در دیگر سو کارگران و زحمتکشان تهیدست در مقابل هم قرار داشتند که این رودررویی و مبارزه پیگیر در نیمه دوم قرن 19 ابعاد وسیعتری به خود گرفت.

Apr 27, 2016

اوزاناندا گون کیپریکلریله

محمد نوری

 اوزاناندا
گون کیپریکلریمله
نوستالگییا صحنه‌لری
شکیل چکدیرن
پالتارینی اوتاق
بارماقلارینی اوتاق
فئمئنیزم اوتاق
اصلن اوتاق
او قدر اوتاق پورتاغال آغاجین سیراسیندا
آفتوبوس لاردان تؤکولسون!

تبریزیمه مکتوب

حبیب فرشباف

منیم عزیزیم!
عزیز تبریزیم!
سنه سئوگیلیم دئدیم؛
خاطیرلاندی گؤزلریمده گؤزللیک‌لرین.
زیروه‌سی قارلی، قارتاللی «سهند»ین؛
دره‌لری یووشانلی، یئمیشانلی «دند»ین؛
یاپراق‌لاری شفق ساچان،
اسن مئه‌له پیچیلداشان،
اوجا-اوجا قلمه‌لرین؛
داها نه‌لرین، داها نه‌لرین.

گل دومان

بهروز صدیق
داغ گونشه یاخیندیر و سن داغین بؤیوکلویونه باش ایمه‌یینله، یارادانین گؤز‌ه‌ل نعمت‌لریندن‌ اولان گونشین و داغین یولداشینا دؤنورسن؛ دؤنوکلوک بیلمه‌ین یولداشینا. ۷۸ینجی ایلین یاییندا قاراداغ ماحالی‌نین اوجقار داغلاریندا یئرلشن مؤحتشم «گل دومان» قالاسینا طرف یولا دوشدوک. کؤنلوموزده داغلار بویدا ییخیلماز داغ. «کیچیک کنده»‌نین آشاغیسیندا قوجامان گیرده‌کان آغاجی آلتدا قارا قفه‌دان‌لاری مئشه‌نین قوروموش آغاجلاریندان قوردوغوموز تونقالیندا دمه قویدوق. بیر آز دینجه‌لیب و سونرا جیغیرا یوللارین اوره‌یینی اوخشادیق و بیر داها “گؤز قورخاق اولورسا، آیاق مرد اولور” سؤزونه ایناندیق.

درآمدی بر حقوق زبان مادری

فرمان فرضی مولان

مقدمه:
یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق بنیادین بشر، بحث حقوق اقلیت‌ها علی‌الخصوص حقوق اقلیت‌های نژادی، مذهبی و زبانی می‌باشد. اهمیت‌این موضوع به قدری هست که بدون وجود آن، کلیت حقوق بنیادین بشر قابل تصور نیست، چرا که نژاد، مذهب و زبان از مولفه‌های بسیار تعیین کننده‌ی‌ایجاد و دوام هر فرهنگ هستند، فرهنگ‌ها عمدتا با همین مولفه‌ها از هم متمایز می‌شوند و متنوع می‌گردند و هر فرهنگی ریشه در نژادی معین، فرهنگی مشخص و زبانی متمایز دارد.

ترکیه در دوراهی گزینش

محمد حسین یحیایی

ترکیه بعد از یک دوره طولانی آرامش و ثبات سیاسی، رشد اقتصادی موزون و تجربه آموزی در راستای گسترش دمکراسی، آزادی های فردی و اجتماعی و قانون گرایی، روز های سخت، دشوار و سونوشت سازی را از سر می گذراند و در دوراهی گزینشی قرار گرفته است که یا باید به تجربه آموزی و نهادینه کردن دمکراسی ادامه دهد و یا اقتدار گرایی را با چاشنی اسلامگرایی در هم آمیزد و بکار ببرد که دستآوردی جز گسترش خشونت، ناامنی و تنش اجتماعی در دراز مدت نخواهد داشت، در شرایط کنونی ترکیه، از یک سو با بحران های شدید اقتصادی و اجتماعی، تنش های قومی در منطقه کردنشین و چالش های مهم درونی دست و پنجه نرم می کند و از دیگر سو با کشور های پیرامونی خود درگیری های جدی دارد