درگیری های میان انصارالله و عربستان سعودی که در هفته های اخیر شدت گرفته، تفسیرهای گسترده ای را سبب شده که ائتلاف مکه همراه با آمریکا و اسرائیل در مقابل ایران قرار خواهد گرفت. با این حال، این ارزیابی ناشی از عادت به خواندن دینامیک های قدرت جدید در حال ظهور در جهان و غرب آسیا با قالب های قدیمی اتحادها است. به جای تبدیل اتحاد مکه به جبهه ای ضدایرانی، درگیری یمن می تواند زمینه مناسبی برای توسعه یک نظام امنیتی گسترده فراهم کند که ایران را در آینده بر اساس تعلق منطقه ای در بر گیرد.
دینامیک اصلی
ما در دوره گذار نظم جهانی در حال تغییر هستیم. اگرچه امروزه دینامیک های جدیدی پدید آمده اند که با قبلی ها متفاوت اند، اما سازوکارهای قدیمی اتحاد کاملا از بین نرفته اند. تفاوت مهم این است که این سازوکارها نمی توانند به همان اندازه وظایف پیشین خود را از نظر هژمونیسم ایفا کنند. تضعیف ائتلاف آتلانتیک و تحمیل هژمونیک کمتر مؤثر آمریکا، فضای بیشتری برای کشورهایی مانند ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان که پیش تر شراکت های منطقه ای نزدیکی با آمریکا داشتند، بوجود آورده است تا مستقل تر و مطابق منافع خود عمل کنند. اینجا، مسئله پایان روابط اتحاد موجود با آمریکا نیست؛ در حالی که این روابط ادامه دارد، کشورها برنامه های خود را تعیین می کنند و تصمیمات و ابتکارات در حوزه امنیت منطقه به تدریج به کشورهای منطقه منتقل می شود، در شرایطی که موقعیت تعیین کننده آمریکا در منطقه تضعیف می شود. اتحاد مکه یکی از محصولات ملموس این تحول است. ارزیابی اتحاد به عنوان شکلی جدید از نظام قدیمی و آمریکامحور، دینامیک اساسی تأسیس آن را نادیده می گیرد.
فرصتی
که اسرائیل می بیند
بحران
یمن یکی از حوزه های مهم آزمون این تحول است. اسرائیل تلاش می کند بن بست ریاض در یمن را به
فرصتی برای قرار دادن عربستان سعودی در برابر ایران و جذب آن به سوی خود تبدیل
کند. یکی از نمونه های عینی این روند در
اسرائیل، ارزیابی منتشر شده در ۹ سپتامبر توسط مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS) است که به خاطر نزدیکی اش به نهادهای اطلاعاتی و
نظامی اسرائیل شناخته شده است.
INSS پیشنهاد
ارائه پشتیبانی مخفیانه از عربستان سعودی در زمینه های اطلاعات، هشدار زودهنگام،
دفاع موشکی و پهپاد را داده است (۹ سپتامبر ۲۰۲۶) ، باز هم گزارش هایی وجود دارد
که واشنگتن در تلاش است شکاف بین عربستان سعودی و امارات متحده عربی را پر کند و
دو کشور را به هماهنگی مجدد در یمن ترغیب کند. مهم تر از همه، اعلام شده است که تلاش هایی برای
ایجاد ساختار فرماندهی نظامی که اطلاعات اسرائیل را در این همکاری شامل کند، در
جریان است (گاردین، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
منافع
عربستان سعودی
از
سوی دیگر، باید این پرسش را مطرح کنیم: آیا
منافع کشورهای منفرد، دینامیک های منطقه ای و شرایط کلی جهان برای استراتژی ای که
آمریکا و اسرائیل می خواهند تدوین کنند، امکان می دهد که بحران یمن را مطابق با
اهداف خودشان ارزیابی کنند؟
مشخص
است که منافع ریاض درگیر شدن در یک جنگ زمینی جدید و طولانی مدت نیست. اولویت عربستان سعودی ثبات است. جنگ در هرمز و
باب المندب علیه ریاض است. می توان گفت که
وضعیت برای اکثریت قریب به اتفاق کشورهای منطقه به جز اسرائیل چنین است. زیرا گسترش جنگ در اطراف هرمز و باب المندب، بی
ثباتی و هزینه های اقتصادی کشورهای منطقه را افزایش می دهد. بنابراین، راه حل متوازن با ایران به نفع
عربستان سعودی است، نه جنگی که توسط ایالات متحده و اسرائیل تحمیل شده است. بنابراین، این تحولات ممکن است جستجوی ریاض برای
حفظ ارتباط با ایران را تقویت کند و در صورت لزوم زمینه ای مصالحه آمیز پیدا کند. در واقع، اسرائیل تشخیص می دهد که در این مسیر
خطری برای منافع خود وجود دارد. ارزیابی INSS مستقر در تل آویو در ۱۷ سپتامبر به طور جدی احتمال بازگشت ریاض به توازن
با ایران را به دلیل بحران یمن بررسی می کند ( ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ ) در واقع، این واقعیت که
درگیری با انصارالله در یمن عربستان سعودی را به درگیری نظامی مستقیم با ایران می کشاند،
مشکل امنیتی ریاض را حل نخواهد کرد، بلکه آن را تشدید خواهد کرد.
نگرش
شرکای اتحاد مکه
سایر
شرکای ائتلاف مکه نیز از دفاع عربستان سعودی حمایت می کنند. با این حال، موضع آن ها درباره گسترش درگیری در
یمن نشان می دهد که از خط ورود به جنگ مستقیم زمینی دوری می کنند. ترکیه مخالف این است که مناقشه یمن بخشی از
درگیری ای باشد که با تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. پاکستان تعهد خود
به دفاع از عربستان سعودی را قوی تر اعلام می کند، اما کانال های دیپلماتیک خود را
با ایران باز نگه می دارد. مصر امنیت
عربستان را به امنیت ملی خود مرتبط می داند. با این حال، خواهان راه حلی سیاسی در زمینه
امنیت دریای سرخ و سوئز است و سیاست کاهش تنش ها را دنبال می کند.
در
نشست R4 که در ۲۱ سپتامبر در نیویورک برگزار شد، وزرای خارجه ترکیه، مصر، عربستان سعودی و
پاکستان بر کاهش تنش، امنیت حمل و نقل دریایی و راه حل سیاسی تأکید کردند. این تابلو نشان می دهد که ائتلاف مکه و R4 به عنوان دو پیوند مکمل همکاری منطقه ای توسعه
یافته اند.
نقش
تعیین کننده ترکیه
ترکیه در این روند در موقعیت
ویژه ای قرار دارد. آنکارا یک قدرت منطقه
ای است که می تواند روابط سیاسی مستقیم با ایران را حفظ کند و در عین حال با
عربستان سعودی و پاکستان به عنوان یکی از اعضای بنیان گذار اتحاد مکه و همچنین با
مصر در R4 همکاری کند. وظیفه اصلی پیش روی ترکیه پیوند دادن این روابط
پراکنده، حفظ تعلق منطقه ای اتحاد مکه و تضمین توسعه یک شراکت امنیتی گسترده تر در
غرب آسیا است.
لینک اصل مقاله:
https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/yemen-catismasi-mekke-ittifakini-nereye-goturuyor-592674
No comments:
Post a Comment