بو‌ گؤزلر‌ نه لر گؤردولر و‌ داها نه لر گؤره جکلر

س. سئیداوالی 

 

فئدرال آلمانین قاباقکی پایتختی اولان بون شهرینین یاخینلیغیندا، «رئماگئن» -Remagen آدلانان شهرده، بیر کافه ده اوتوروب شراب ایچیره م.

«رئماگئن»، فئدرال آلمانین راین‌ نهری نین‌ قیراغیندا یئرلشن آلتی بؤیوک شهر‌ و آشاغی- یوخاری آلتی یوز قصبه و‌ کندلرده ن بیریدی.

۱۲۳۳ کیلومتر اوزونلوغوندا اولان راین چایی، اروپا قطعه سینین آلتی اؤلکه سینده آخدیغی حالدا، آشاغی- یوخاری دوققوز یوز کیلومتر اوزونلوغو ایله، آلمانین ان‌ اوزون آنا نهری و‌ مملکتین آخان دامارلاریندان بیریدی. مملکتین اوکو سیستمی نین گؤزو، او جمله ده بو نهرین آخیشینا باخماقدادی.

مملکتیم، مملکتیم!...

س. حاتملویی 

 

دئییله‌نلره گؤره:

"دباغ سئودییی ده رینی، یئرده ن، یئره ویرارمیش."

بیلمیره م‌‌ او‌ مملکت دی بیزی یئرده‌ن یئره ویریر، یوخسا هامیمیز ال- اله وئریب او بخت سیز مملکتی، یئرده ن یئره ویریریق؟...

دئمه یه ده دیلیم یوخ، آمما اولماسین بئله بیر سئوگی!...

درد و الم ده ن، گئجه میز گوندوموز ایله برابر اولموش و چاره سیزلیکده ن آدام آز قالیر ال قاتسین اؤزونه.

اوروجلوق، خورما و شراب

س. حاتملوی  

بو گون اعتباریله دونیا مسلمانلاری اوچون اوروجلوق آیی (رمضان) باشلامیشدی.

بیر نئچه ایل دی کی فئدرال آلماندا رمضان آیی باشلادیغیندا، بو اؤلکه نین‌ مئدیاسیندا مختلف پروگراملار حیاتا کئچیریلر و عمومیت ده بورادا یاشایان آلتی میلیون مسلمان و میلیونلار مسیحی و دیگر اینانج و دین منسویلارینین‌ حیاتیندا رمضان آیی نین‌ حضورو داها چوخ گؤزه دئمکده دی.

کریسمس، زادروز پسر خدا، انجیل و هر کس از ظن خود شد یار من

س. حاتملوی 

"تا آنکه تو، خورشید عدالت بالا بیائی و درمان در میان بالهای او است. "

 

این روزها  «جهان مسیحی» و به تبع آن بعضی از کشورهای اسلامی -از جمله ترکیه، مصر و سوربه- سال نو میلادی را جشن می گیرند.

در این‌ کشورها بازارها، مغازه ها، رستورانها، خانه ها و محلات چراغانی و مردم در استرس خرید هدایای روز کریسمس و سال نو سر از پا‌ نمی شناسند.

سن گؤی دن، اسلام جمهوری سی يئـردن - كهنه حامام، كهنه طاس!...

س. حاتملوی 

شاهليق دؤرونده باشقا يئرلرده اولدوغو كيمی، بیزیم‌ تبريز شهرينده ده بير نئچه آدليم «ده لی» میز  واريدی.

بونلارين لاپ آدليم لاريندان «ده لی جاواد»، «واسواسی بؤیوک آغا»، «ده لی حسن»، «آلمان چ... زدی»، « گئـده ايست»، «خاتین و بؤیوک آغا»، « بارون»، «مادام» و «كچل عيوض» ی آدلانديرماق اولار.

یوخاریدا آدلارینی چکدیییم ده لیلرین چوخو، تبریزین خییاوان محله سینده و یا شهرین مرکزینه یاخین محله لرده یاشادیقلاری اوچون، او زمانلار من اونلاری تئز- تئز گؤروردوم.

فریدون ابراهیمی در خاطرات قربانعلی محمد زاده ی شبستری

تهیه و تنظیم: س. حاتملوی  

توضیح:

قربانعلی محمد زاده ی شبستری(1) به عنوان یکی از فعالین فرقه ی دمکرات و حکومت ملی آذربایجان یادمانده های خود را در رابطه با فریدون ابراهیمی به خواهش خواهر او ایراندخت ابراهیمی در مهاجرت آذربایجان شوروی قلمی کرده است.

قربانعلی محمدزاده در اینباره می نویسد:

"این خاطره طبق وظیفه ی وجدانی خود به همشیره ی محترمه ی فریدون ابراهیمی ایران خانم ابراهیمی محض یادبود خاطره ی شادروان فریدون تقدیم می شود.

تورکیه قورتولوش ساواشی، بؤیوک تعروض و اوتوز آگوست ظفر بایرامی

س. حاتملوی 

یوز اوچ ایل دی کی، تورکیه جمهوریت ینده اوتوز آگوست بؤیوک بیر بایرام‌ کیمی جشن‌ توتولماقدادی.

بو ایل ده «بؤیوک ظفر»ین یوز اوچونجو ایلدؤنومو بؤیوک تؤره نلر، جشن لر، مراسیملر، توپلانتی لار و نمایش لر ایله کئچیریلدی.

منه بئله‌ گلدی کی، منطقه ده کی تلاطملر، ایران- اسرائیل ساواشی، سوریه ده گئده ن چاخناشمالار، سیلاحلی توققوشمالار و خصوصیله تورکیه ایله اسرائیل آراسیندا هر گون بیر آزدا آرتان و شدت لنن گرگینلیک، دوشمانلیق و تهدیدلری نظرده آلاراق، بو ظفرین‌ ایلدؤنومو بو دفعه داهادا طنطنه لی کئچیریلدی.

صخره ی لرزان*

مجله ی اشپیگل (2014-30): ترجمه و تلخیص: س. حاتملوی 

مطلب زیرین را در سال 2014 میلادی از مجله ی اشپیگل چاپ آلمان فدرال ترجمه کرده ام.

آن موقع نیز همانند این روز ها یکی از جنگهای بی شمار کشور اسرائیل با فلسطینی ها بشدت در جریان بود و ارتش اسرائیل آن موقع نیز همانند اینبار بخاطر عملیات نیروهای حماس در حال انتقام گرفتن از غیر نظامیان فلسطینی بود.

با خواندن این مطلب انسان تصور می کند که انگار زمان در اسرائیل و فلسطین از حرکت ایستاده است.

دانیش!...

رضا براهنی ، چئویرن : س حاتملوی 

دانیش منیمله!...

دانیش!...

بیلمک ایسته دیییم:

مین یارپاقلی آغاجین یارپاق تؤکومونده،

یئره دوشن یارپاقالرین،

سسینی دویماق اوالرمی؟...

رضا براهنی ده ن اونون آنادیلینه ترجمه ائتدیییم اون شعر

س. حاتملویی 

فارسی دیللی ادبیات منتقد، رمان یازان و شاعیر رضا براهنی یه چوخ بورجلودور.

براهنی جامع الاطراف بیر ادبیاتچی ساییلیر.

اونون فارسی دیلینده یازدیغی رومان لار هله ده آنا دیلینه ترجمه اولماغی گؤزلمکده دیلر*.

زمانیندا اونون فارسی دیلینده یازدیغی شعرلرده ن بیر نئچه سینی آنا دیلیمیزه چئویرمیشدیم، لاکن اونلاری آرشیویمده بیر داها تاپا بیلمه دیم.

تجاوز ارتش روسیه به اوکرائین و ادامه ی کشتار از هر دو طرف به نفع کیست؟...

س. حاتملوی

می دانم‌ که این نوشته ی من به مذاق بعضی از فعالین ملی آذربایجان خوش نخواهد آمد ولی چه باک. در چند روز اخیر حقیقتا جنگ طلبی بعضی از این فعالان‌ ملی مرا شوکه کرده است.  این دوستان تمامی فعالیت های مربوط به مبارزه ی ملی - دموکراتیک مان را تعطیل کرده و به عنوان کاسه ی داغ تر از آش صبح تا شب مشغول موضوعات مربوط به جنگ اوکرائین هستند. در حالیکه جنگ در کشور اوکرائین به عنوان مائده ای آسمانی به کمک‌ شوونیست های فارس آمد و در یک ضرب دستاوردهای "کمپین منو فارسی" را به باد داد و بخشی از فعالین ملی آذربایجانی نیز ندانسته به آنها‌ کمک‌ کردند.

حمله ی روسیه به یک‌ کشور مستقل محکوم است و هیچ گونه‌ توجیهی ندارد. حمله ی ارتش روسیه به اوکرائین‌ جنایتکارانه است و باید متوقف شود.  

مقاوله ی صلح مابین جمهوریهای آذربایجان و ارمنستان پیروزی تاریخی جمهوری آذربایجان محسوب می شود

س. حاتملوی

بعد از تصرف ظفرمندانه ی شهر تاریخی شوشا که پایتخت فرهنگی آذربایجان نامیده می شود، ارتش آذربایجان به دروازه های مرکز قره باغ یعنی شهر خان‌کندی (استپاناکرت) نزدیک شد.
با توجه به از هم‌ پاشیدن موآضع دفاعی ارتش ارمنستان که زیر فشار و ضربات سهمگین بی وقفه ی ارتش آذربایجان توان تجدید قوا و مستحکم‌ کردن‌ مواضعش را از دست داده و  احتمال محاصره ی نیروهایش در خان‌کندی را قطعی می دانست، پاشینیان به نمایندگی از طرف رژیم ارمنستان زیر پای مقاوله ی صلح را - که برای طرف ارمنی در حکم شرائط تسلیم است - امضا کرد.

سیاست یک با‌م و دو هوای بخشی از ایرانیها، حمایت شرمگینانه از اشغال قره باغ است!...

س. حاتملوی

همانگونه که این روزها مد شده است، هر کسی که روزی روزگاری در عالم سیاست دستی از دور و نزدیک بر آتش داشته، حتما می خواهد در رابطه با قره باغ و مناسبات آذربایجان و ارمنستان مطلبی هر چند کوتاه نوشته و‌ اظهار نظری نماید. 
از این جمع مذکور، اخیرا مطلب کوتاهی در باره ی قره باغ از آقای "مرتضی نگاهی" خواندم، که مرا به نوشتن این مطلب واداشت.
از نوشته های آقای مرتضی نگاهی - که‌ کتاب "یاشاسین آشکارلیق" او حدیث سفرش به جمهوری آذربایجان در بحبوحه ی فروپاشی اتحاد شوروی می باشد - می توان فهمید که او هنوز مسائل مربوط به جمهوری آذربایجان و قره باغ را تعقیب می کند. 

نگاه مختصری به تاریخ مناقشه ی ارمنستان و آذربایجان در قره‌باغ کوهستانی

پروفسور دکتر یوهانس راو* - ترجمه ی: س. حاتملوی

نویسنده کتاب را به قربانیان بی گناه جنگ قره باغ کوهستانی تقدیم‌ کرده است.

بخش هائی از متن‌ کتاب:

"از قرن چهار قبل از میلاد تا قرن هشتم بعد از میلاد حدود ۱۲۰۰ سال، قره باغ بخشی از  آلبانیای قفقاز بود.‌ بعد از اضمحلال کشور مستقل آلبانیا، قره باغ به عنوان بخشی از موجودیت جغرافیائی و سیاسی آذربایجان بود که از قرون ده تا دوازده میلادی، به ترتیب سلسله های ساجدیان، سالاریان و شدادیان در آنجا حاکم بودند." 

چرا جمهوری آذربایجان با آتش بس و ادامه ی مذاکرات موافقت کرد!...

س. حاتملوی

بعضی از فعالین ملی ما فکر می کنند که آزادی قره باغ کار چند هفته و یا چند ماه است.
کسانی که از علم نظام و جنگ کمی اطلاع داشته باشند، می دانند که آزادی قره باغ توسط ارتش آذربایجان کار یکی دو هفته نیست.
برای یک‌ حمله ی نظامی در این ابعاد احتیاج به ماهها (بعضا سالها) تدارک نظامی و لجستیک مادی و انسانی است.
ارتش آذربایجان با شروع جنگ، چند هدف استراتژیک را در نظر داشت که بعد از چند روز نبردهای سنگین به این اهداف نظامی رسیده است. تسخیر شهر ها قبل از اینکه اهمیت نظامی داشته باشد، اهمیت روانی دارد. ولی تسخیر بعضی ارتفاعات خیلی مهم تر از تسخیر شهر ها و قصبات است. پیشروی ارتش آذربایجان در منطقه ی کوهستانی قره باغ خیلی سخت‌ بود.

باشگاه بارسلونای ایران

بهرنگ صمصامی* (برلین)  - ترجمه: س. حاتملوی

 چرا طرفداران تیم تراکتورسازی – که آنها آنرا محبوب ترین تیم آسیائی می دانند- معتقد هستند باشگاه آنها اجازه ندارد هیچوقت قهرمان لیگ برتر بشود

 لحظات کوتاه خوشبختی: روز 5 ماه می طرفداران تیم تراکتورسازی با یقین به پیروزی و قهرمان شدن تیم شان در لیگ برتر کشور، به وسط میدان هجوم می برند

بین الخالق دونیا قادینلار گونو موبارک!...

س. سیداوالی

کیمی قادینلارین حقینده ن دانیشار، کیمی بو حق لر اوچون مجادله ائده ر. قادین حقینده ن دانیشماق، اؤزلویونده گؤزل بیر شئی، آمما عمل ده قادینلارین حقی اوچون ‌مجادله ائتمک داها گؤزل. 

کیمی دئییر قادینلار حقی اوچون‌ مجادله یالنیز قادینلارین ایشی، کیمی دئییر کیشی لر مئیدانا گلمه سه، بو ایش اولاسی دئییل.

دین و سنت لرین، گئری قالمیش قانون- قایدالارین و کیشی سل بیر توپلومون اسیری اولان بیر قادین، آنجاق اسیر اولادلار تربیه ائده بیلر. 

 قادین آزادلیغی دئدییین، انسانلیق آزادلیغی دئمک ‌دیر.

"آشویتس" دوشه رگه سینده (اردوگاه) اؤلدورولن یوز مینلر گناهسیز انسانین خاطیره سی، شوونیزم، راسیزم و فاشیزمه دور دئمکده دیر!...

س. سیداوالی

بو گون یانوار آیی نین ایگیرمی یئددی سی، لهستان‌ اؤلکه سینده یئرلشیلن "آشویتس" دوشه رگه سینده (اردوگاه) اؤلومه محکوم‌ اولان مینلر محبوسون، قیزیل اوردو (ارتش سرخ) واسیطه سیله آزاد اولماسینین یئتمیش بئش ینجی ایلدؤنومودور. اونون اوچون دونیانین بیر چوخ اؤلکه سینده، او جمله ده ن لهستاندا و فئدرال آلماندا مراسیملر، ییغینجاقلار و تؤرنلر کئچیریله جکدیر. بو مراسیملر فئدرال آلماندا خصوصی یئر آلیرلار و مدرسه لرده، اونیوئرسیته لرده، پارلماندا، کابینه ده، دؤولت اداره لرینده و مختلف انستیتوتلار و آراشدیرما مرکزلرینده قئید اولوب و توپلانتی لار کئچیریلیر. 

شمشیر داموکلس بیدادگاه های رژیم‌ جمهوری اسلامی بر بالای سر فعالین ملی آذربایجان

س. حاتملوی

باز هم روز جهانی زبان مادری

رژیم‌ جمهوری اسلامی ایران علیرغم ادعاهای مکرر رهبرانش، فعالیت های مدنی، سیاسی و اجتماعی ایرانیان در چارچوب قانون اساسی موجود را بر نمی تابد. علیرغم ادعای رهبر این جانیان - که به مناسبت های مختلف ادعا کرده است که در جمهوری اسلامی به صرف مخالفت مسالمت آمیز با نظام، کسی مورد پیگرد قرار نمی گیرد- امروزه دهها نفر از فعالین عرصه های حقوق زنان، کودکان، معلمان، بازنشستگان، نوبسندگان‌، روزنامه نگاران، محیط زیست، دگرباشان جنسی، همچنین فعالین سندیکائی و فعالین وابسته به حقوق ملیت های غیر فارس، سالهاست که در زندان به سر می برند. 

ایرانین بیر چوخ یئرلرینده اولدوغو کیمی، آذربایجاندا دا افغانلار خوش گؤرولمورلر؟...

س. سیداوالی

ابراهیم ساوالان جنابلاری نین فوتسال مسابقه سی اوچون تبریزه گلن افغانلارین حقینده یازدیغی مطلبه، قیسسا بیر باخیش!...

[بیر تورک فارسا توهین ائله ینده، دئییر: گم شو افغانی!...]

وقتیم اولاندا انترنت ده گزیب، اوخودوغوم یازیلارین ایچینده، حؤرمتلی ابراهیم ساوالان ین یازدیغی قیسسا مطلبلرین اؤز یئری وار.
اونون بوتون فیکیرلری ایله راضی لاشماسامدا، قیسسا و دولغون یازیلارینی اوخویوب و بعضی لرینی ده تلگرام دا آپاردیغیم " اورادان- بورادان" صفحه سینده دوستلاریم و اوخوجولاریم ایله پایلاشیرام.