Dec 9, 2015

دانیشیق فیزیولوژی سی و لهجه

درویش اوغلو

دانیشماق انسان وجودونون، دئملی بدنین، بیر ائیلَمی (فونکتسیونو) دیر.  دانیشماق اوچون بدنیمیزین بللی اورگانلاری نی ایشلتمه لییک. قیسسا بیر جمله نی بیرینه یئترمک ایسته دیگیمیزی گؤزوموزون اؤنونده جانلاندیریاق. "آجام" دئملی آجلیق دویغوسونو دیله گئتیرمک. بو دیوغویو بیریسینه چاتدیرماق اوچون، دئملی دیله گتیرمک اوچون بدیمینزین هانسی اورگانلارینی ایشه آلیریق؟
قارین عضله لریمیزدن باشلایاراق، دیافراگم، دؤش عضله لری، سس تئللری، بوغاز عضله لری چنه، دیل و دوداقلارین منسجم بیر حرکتی ایله بیر سؤز دیله گتیریلیر.

آ حرفینی سسلیندرمک اوچون، قارین عضله لری بللی بیر اؤلچوده سیخیشیب، دیافراگمی بللی بیر اؤلچوده یوخاری باساراق بللی بیر اولچوده هاوانی نفس یولونا ایته لدیگی ایله ائش زامان سس تئللری بو هاوا آخیمی ایله تیترشمه یه کئچجک بیر دوروما گلیر، چنه بللی بیر اؤلچوده آچیلیر، دیل بللی بیر وضعیت توتور. بو فاکتورلاردان هر بیرینده آیری بیر وضعیت او حرفین ائشیدیلیر سسینی دگیشدیرر. دئملی هر حفین تلفظو اوچون آغیزین، دیلین، دوداقلارین بللی بیر وضعیت توتماقلاری گرکیر.
فارس دیلینده اولمایان  او ( انگور معنی سیندا اولان "اوزوم"  سوزونده) آوروپا دللرینین بیر چوخوندا وار. منیم بیلدیگیم قدر هئچ دگیل ایسه آلمانجادا، فرانسه جه ده وار. بو حرفی تلفظ ائتمک اوچون دوداقلارین اؤزونه خاص بیر پوزیتسیون (وضعیت) توتماقلاری گرکیر. فارسجادا "خودم"  آنلامیندا اولان اؤزوم سوزونده کی اؤ ایسه گئنه اوروپا دیللرینین بیر چوخوندا وار. بو حرفلرین تلفظی نی اوشاقلیقدان دوغرو اؤیگرنمه ین بیر انسانین سونراکی یاشلاریندا اؤیگرنمه سی چوخ چتین دیر. بونا بنزر عربجه ده اولان ص، س، ث، این تلفظی بیزلرین بیلدیگی کیمی دگیل. بو حرفلرین هر بیرینین آیری تلفظی وار. فارس دیللی لر اؤز دیللرینده ایشلتدیکلری بو حرفلری غلط و گولمه لی بیر شکیلده تلفط ائدرلر. آنجاق حرفین دوغرو تلفظونو بیلمه دیکلری اوچون اوتانمازلار. دئملی تهران لهجه سینده "صبر"، "سلوات"، "ثابت" کیمی سؤزلری بیزیم فارس باجی قارداشلاریمیز اصلینده یانلیش تلفظ ائدیرلر. ط و ت حرفلری ده بئله دیر. فارسلار عربجه دن آلدیقلاری سؤزلرین هامیسینی یانلیش و غلط تلفض ائدرلر. ض، ز، و ظ  حرفلرینده ده بئله دیر. دئملی فارسلارین دانیشدیقلاری اؤزلری اوچون گولمه لی و تمسخره قویمالی گلمیرسه اونلارین بو حرفلرین دوغرو تلفظونو بیلمدیکلریندن دیر. غرورلاری جهالت لری اوستونه قورولوب.
بیز تورکلر غ، ق و گ حرفلرینی فارسلارین تلفظ ائتدیکلری کیمین تلفظ ائتمیریک. بیزیم تکلم عظله لریمیز آیری جور شکیل تاپیب. اؤزوموزو اینجیدیب تهران لهجه سینین اداسینی چیخارتماق منجه چوخ یئرسیز و آنلامسیز دیر. بیر فارس س، ص، و ث حرفلرینی یانلیش و غلط تلفظ ائتدیگیندن اوتانیرسا، بیز ده گ، ق، غ حرفلرینی فارسلار کیمی تلفظ ائتمدیگیمیزدن اوتانابیلریک. آنجاق فارسلارین اجتماعی خسته لیکلری، اؤزونو بگنمیشلیک خسته لیگی، دیر. اؤزونو بگنمیشلیک روح بیلیمده تانینان و نارتسیزم آدلاندیران بیر خسته لیکدیر. بو خسته لیک روح خسته لیکلری ایچینده ان چتین درمان اولان خستلیکدیر. میللتلر آراسی پسیکوآنالیز انجمنین باشقانی، اوتو کِرنبرگ، ایللر بویو بو خسته لیک اوستونده آراشدیرمالار آپاردیقدان سونرا، بو خسته لیگین ان چتین درمان اولان روح خسته لیگی اولدوغونو اثبات ائدیبدیر.
دئملی بیزیم فارس دیللی باجی – قارداشلاریمیز اوز دیللرینه باغلی غرورلارینی جهالت لرینین یانیندا بیر ده روحی خسته لیکلرینه بورجلودورلار.
من آلماندا یاشادیغیم اوچون آلمانجانی آلمانلارین تلفظ ائتدیگی کیمی تلفظ ائتمه گه چالیشیرام. چونکو آلماندا منیم اؤز آنا دیلیمی منه تمسخر آلتی ائتمیرلر. "سنین دیلین یوخدور" دئمیرلر. "سنین دیلین آلمانجانین بیر لهجه سی دیر" دئمیرلر. مدرسه لرده بئله مهاجر آئیله لرین اوشاقلاری اوچون اؤز آنا دیللری درسلری وار. عمومی درسلری آلمانجادیر. آنجاق بونون یانیندا اؤز آنا دیللری ده بیر دیل کیمی درس اولاراق تدریس اولور. کئچن اوتوز ایلده آلماندا منیم لهجه مه گولن اولماییب. آغزیمدان چیخان بیرینجی جمله ده بئله غلط تلفظوم اؤزونو گؤستریر. آنجاق منیم لهجه م منه بیر تمسخر و آلچاقلاما آلتی کیمی گؤزومه سوخولمور. اونا گؤره ده اؤزومو آلمانلارا اویغونلاشدیرماغا چالیشیرام. باشارابیلدیگیم قدر اونلارین لهجه سینی اؤیگرنمه گه چالیشیرام.
منیم اؤز مملکتیمده، بیر فارسین منیم لهجه مه گولمه سی، منیم لهجه می منه تمسخر آلتی دوزلتمه سی قارشیسیندا اونون دیلینی بیلرک، ایسته یرک و اغراق ائدرک توکو لهجه سینده دانیشماغیم اونون جهالتینه و روح خسته لیگینه دایانان اؤزونو بگنمیشلیگینه قارشی اعتراضیم دیر.
درویش اوغلو

No comments:

Post a Comment